bo`linish alomatlari

DOC 214.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1576163173.doc m m m m m m m m m m m m a a a a 919 ) , ( b a a ) , ( b a b d d d d b a = ÷ ø ö ç è æ , ) ., ( b a b a × ) , ( b a b a · [ ] . ) , ( , b a b a b a · = [ ] ab b a b a b a = · = ) , ( , e n m n m 2 10 4 20 4 20 2 10 n m q p 2 1 24 12 = ... 12 16 , 9 12 , 6 8 , 3 4 3 4 n m n p n p m + n p m n p n m + = + n m n p n …

i: n soni 5 ga bo’linishi uchun uning o’nli yozuvi 0 yoki 5 raqam bilan tugashi zarur va yetarlidir. masalan, 320 5, 1345 5. 4 ga bo’linish alomati: n soni 4 ga bo’linishi uchun n sonining o’nli yozuvidagi oxirgi ikkita raqamidan hosil bo’lgan ikki xonali sonning 4 ga bo’linishi zarur va yetarlidir. masalan, 32364 4, chunki 64 4. 25 ga bo’linish alomati: n soni 25 ga bo’linishi uchun n sonining o’nli yozuvidagi oxirgi ikkita raqamidan hosil bo’lgan ikki xonali sonning 25 ga bo’linishi zarur va yetarlidir. (yoki sonning oxirgi ikkita raqamidan tuzilgan son 00, 25, 50, 75 ko’rinishida bo’lishi zarur va yetarlidir) masalan, 2625 25; 150300 25; 3275 25; 36550 25. 3 ga bo’linish alomati: n soni 3 ga bo’linishi uchun bu sonning o’nli yozuvdagi raqamlar yig’indisi 3 ga bo’linishi zarur va yetarlidir. 9 ga bo’linish alomati: n soni 9 ga bo’linishi uchun bu sonning o’nli yozuvdagi raqamlar yig’indisi 9 …

;9;…- sonlari murakkab sonlar. bir tub son ham, murakkab son ham bo’lmaydi. bir shunday birgina maxsus natural son bo’lib, faqat bitta bo’luvchiga ega. 1-teorema: birdan boshqa har qanday natural son hech bo’lmaganda bitta tub bo’luvchiga ega. 2-teorema: har qanday murakkab son tub sonlar ko’paytmasi shaklida faqat birgina usul bilan tasvirlanishi mumkin. sonni tub sonlar ko’paytmasi shaklida ko’rsatish kanonik yoyilma deyiladi. misol, 210=2·3·5·7 ba’zan murakkab sonni tub ko’paytuvchilarga ajratganda tub ko’paytuvchi takrorlanishi mumkin. masalan, 24=2·2·2·3=23·3 tub ko’paytuvchilarning takrorlanib kelishini hisobga olib murakkab a sonning tub ko’paytuvchilar shaklidagi kanonik yoyilmasi deb quyidagi ko’rinishdagi yozuvga aytiladi. a=p1α1·p2 α2·p3 α3·…·pn αn 3-teorema: tub sonlar soni cheksizdir. ushbu teorema ba’zi adabiyotlarda yevklid teoremasi deb nomlanadi. berilgan son tub yoki murakkab son ekanligini aniqlash uchun bajariladigan hisoblashlarni ancha soddalashtirish imkonini beradigan usullardan birini ko’rsatamiz. har bir murakkab sonning hech bo’lmaganda bitta tub bo’luvchisi borligi ko’rsatilgan edi. berilgan murakkab a sonning birdan boshqa eng kichik tub bo’luvchisi …

anidan, bu sonning barcha bo’luvchilari 1 va a sonlari orasida bo’ladi va demak, a soni bo’luvchilarining soni cheklidir. ikki natural son a va b ni olamiz. bular umumiy bo’luvchi 1 ga ega; a va b sonlarning birdan boshqa umumiy bo’luvchilari bo’lishi mumkin. а va b sonlarning bo’luvchilari soni chekli bo’lganidan ularning umumiy bo’luvchilarining soni ham cheklidir. demak, agar bu umumiy bo’luvchilar bir nechta bo’lsa, ularning orasida eng kattasi bor va shu bilan birga bittadir. ta’rif. ikki sonning eng katta umumiy bo’luvchisi deb berilgan sonlar umumiy bo’luvchilarining eng kattasiga aytiladi. ikki natural sonning eng katta umumiy bo’luvchisi mavjud ekanini yuqorida ko’rsatdik. a va b sonlarning eng katta umumiy bo’luvchisi bunday belgilanadi: (a, b). misol. 816 va 323 sonlarning ekubini topish talab etilsin. bu erda yevklid algoritmi ekub ni topish uchun xizmat qiladi. odatda ekub ni topish vaqtida hisoblashlarni bunday joylashtiriladi: ri qoldiq 17 dir. demak, (816, 323) = 17, ekub xossalari …

o’linadi. 7- teorema. agar ikki son uchinchi son bilan o’zaro tub bo’lsa, bu holda ularning ko’paytmasi ham o’sha uchinchi son bilan o’zaro tub son bo’ladi, ya’ni agar (a, c)=1 va (b, c)=1 bo’lsa, bu vaqtda (ab, c)=1 bo’ladi. 8- teorema. natural sonlarning ikkita а1,a2,…an va b1, b2,…bn to’plami berilgan bo’lib, shu bilan birga (ak ,bn)=1, ya’ni ak ning har bir soni b1 ning har bir soni bilan o’zaro tub sonlar bo’lsin, bu vaqtda (а1,a2,…an, b1, b2,…bn )=1 bo’ladi. 9-teorema. agar c son a va b sonlarga bo’linsa, shu bilan birga a va b o’zaro tub conlar bo’lsa [(a, b)=1], bu vaqtda c son ab ga bo’linadi. sonlarning umumiy bo’linuvchisi( karralisi) ikki natural son m va n ni olamiz. m va n ga bo’linadigan istalgan son, ya’ni m va n ga karrali bo’lgan son shu sonlarning umumiy bo’linuvchisi deb ataladi. ta’rif: ikki sonning eng kichik umumiy bo’linuvchisi deb, berilgan sonlarning har …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About " bo`linish alomatlari"

1576163173.doc m m m m m m m m m m m m a a a a 919 ) , ( b a a ) , ( b a b d d d d b a = ÷ ø ö ç è æ , ) ., ( b a b a × ) , ( b a b a · [ ] . ) , ( , b a b a b a · = [ ] ab b a b a b a = · = ) , ( , e n m n m 2 10 4 20 4 20 2 10 n m q p 2 1 24 12 = ... 12 16 , 9 12 , …

DOC format, 214.0 KB. To download " bo`linish alomatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bo`linish alomatlari DOC Free download Telegram