mirzo ulug’bekning alomatlari

PPTX 21 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

презентация powerpoint “mirzo ulug’bek ulug’ qomusiy alloma” reja 1mirzo ulug’bekning hayoti va faoliyati 2.mirzo ulug’bekning asarlari va ilmiy me’rosi 3.ulug’bek rasadxonasi. kirish ,,mirzo ulug’bek o’rta osiyoning buyuk olimi,davlat arbobi, astronom,matematik,geograf va madaniyatga ulkan hissa qo’shgan shaxsdir. uning ilmiy ishlari insoniyat tarixida katta ahamiyatga ega’’ mirzo ulug’bek amir temurning nabirasi,shohruh mirzoning og’li bo’lib yoshligidan, ilm fanga qiziqish bildirgan.ulug’bek nafaqat ilmiy kashfiyotlar,balki davlat arbobi sifatida ham tarixda chuqur iz qoldirgan. u hukmdor sifatida bilim va fan arboblariga homiylik qilgan,ilmiy maktablar va institutlar tashkil etgan.uning faoliyati o’rta asr sharq madaniyatining oltin davri sifatida baholanadi’’ to’liq ismi –muhammad tarag’ay shohruh o’g’li. ulug’bek unga bobosi tomonidan berilgan taxallusidir. mirzo ulug’bek 1394-yilning 22-martida amir temur saltanatining qishki chorbog’i,hozirgi eronning sultoniya shahrida tavallud topgan,1449-yilning 27-oktabrida samarqandda vafot etgan. otasi-shohruh. onasi- g’iyosiddin tarxon qizi gavharshod begim. amir temur suyukli nabirasi muhammad tarag’ayning go’dakligidan bilimdon ustozlar qo’lida tarbiyalanishiga alohida e’tibor qaratgan.tarixiy manbalarda ulug’bek 11 yoshigacha buvisi saroymulkxonim tarbiyasida bo’lib,mashhur …

2 / 21

i ham bu madrasalarning har birida haftada bir marotaba maʼruza oʻqigan. boshqa vaqtini koʻproq astronomik kuzatishlarga, “zij” ustida ishlashga va davlat ishlariga bagʻishlagan. yaqin yillargacha u faqat astronom va matematik deb hisoblanardi. lekin xx asr oxirida uning ijodi serqirra oʻlib, u tarix, sheʼriyat va musiqa bobida ham qalam tebratgani aniqlandi. ulugʻbek sheʼrlar ham yozgan. ulugʻbekning ulkan globusi va 50 metrli quyosh soati boʻlgan xv asrda samarqanddagi mirzo ulugʻbek qurdirgan rasadxonada kattagina globus boʻlgan. unda iqlimlarning chegaralari, togʻlar, choʻllar, dengizlar va daryolar koʻrsatilgan. binobarin, dunyodagi ikkinchi globusni samarqand astronomlari yasashgan.ulugʻbekning oʻlimidan keyin u mutaassiblar tomonidan yoʻqotilgan.tarixiy manbalarning guvohlik berishicha, ulugʻbek samarqandda balandligi 50 metrli quyosh soati yasagan.ushbu noyob soat ham saqlanib qolmagan. ulugʻbekning dastxati bizgacha yetib kelgan oʻzbekiston fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida mirzo ulugʻbekning samarqandlik xattot azizullo tomonidan nasx xatida taxminan 1439-yilda, ulugʻbek 45 yoshda boʻlganida koʻchirilgan “ziji koʻragoniy”si saqlanmoqda. qoʻlyozma sahifalarida ulugʻbekning tuzatishlari ham bor. ushbu tuzatishlar uning …

3 / 21

i boʻlgan.ulugʻbek saroyida qarchigʻaylar boqqani uchun alini “qushchi” deyishgan. ali qushchini mirzo ulugʻbek “ziji koʻragoniy”ning soʻzboshisida “farzandi arjumand”, yaʼni “aziz farzandim” deb atagan. ulugʻbek vafotidan soʻng uning samarqanddagi 15 ming kitobdan iborat mashhur kutubxonasi xavf ostida qoladi. kutubxonani “oʻz davrining ptolomeyi” nomini olgan ali qushchi saqlab qolgan, degan taxminlar bor. rivoyatlarga qaraganda kutubxonadagi kitoblarning koʻp qismini ali qushchi samarqand yaqinidagi hazrat bashir qishlogʻiga koʻchirgan.koʻp oʻtmay, taʼqiblardan qochib samarqanddan chiqib ketishga majbur boʻlgan. 2.g’iyosiddin jamshid-matematik,astronom va muhandis.ulug’bekga rasadxonaning ilmiy faoliyatini yo’lga qo’yishga yordam bergan. 3.ali qushchi-ulug’bekning shogirdi keyinchalik yordamchisi.rasadxona va yulduzlar jadvali ustida ishlagan. 1.qozizoda rumiy-matematik va astronom. ulug’bekka astronomiya va matematikaning chuqur sirlarini o’rgatgan. ulug’bekning qalamiga mansub bo’lgan ilmiy asarlar soni –to’rtta. 1.”ziji ulug’bek”,”ziji jadidi kuragoniy” (ko’ragoniyning yangi astronomik jadvallari)1437-yilda yozib tugatilgan. bu asar 2 qismdan:keng muqaddima va 1018 ta sobita yulduzning o’rni va holati aniqlab berilgan jadvallardan iborat 2.”bir daraja sinusini aniqlash haqida risola” matematik asar 3.”risolayi ulug’bek” astronomik …

4 / 21

oblarida o’rta asrlar ucgun eng aniq bo’lgan sinus va tangens jadvallari keltirilgan. 3.”zij”ning 3-maqolasi 13 bobdab iborat.faqat astronomiyaga bag’ishlangan.bunda oy-quyosh va besh sayyoraning harakatlari haqida bahs yuritiladi. 4.”zijning oxirgi –yulduzlarning doimiy harakati” deb nomlangan to’rtinchi maqolasi 2 bobdan iborat,u asosan ilmi nujumga bag’ishlangan. 8 ulug’bek madrasasi haqida ulug'bek madrasasining qurilishi 1417-yilda boshlangan va uch yil mobaynida qurib bitkazilgan. bu ilmgohda dars bergan mudarrislar orasida qozizoda rumiy va taftazoniy kabi mashhur olimlar ham bo'lgan. qozizoda rumiy maslahati bilan ulug'bek g'iyosiddin jamshid koshoniyni samarqandga taklif qiladi. 1420-yilda madrasaning ochilishi vaqtida bu yerga to'plangan olimlar soni 100 dan ortib ketadi. o'z davrida samarqanddagi ushbu ziyo maskani "madrasayi oliya" degan nom bilan ulug'langan. zayniddin vosifiy "badoiy ul-vaqoi" kitobida yozishicha "...bosh mudarris sifatida shamsiddin muhammad havofiy tayinlangan", degan ma'lumot beradi. shuningdek, madrasada qozizoda rumiy, g'iyosiddin koshiy, mirzo ulug'bek, ali qushchilar asosiy ma'ruzalarni o'qiganlar. ushbu madrasa hozirgi kunda ham "registon ansambli"da o'zining qadimiyligi va ulug'vorligi bilan …

5 / 21

jduvon (1433) ulug’bek bunyod etgan madrasalar. ulugʻbek rasadxonasi nosiriddin at-tusiy tomonidan ishlab chiqilgan marogʻa rasadxonasining rejalari asosida qurilgan. rasadxona toʻgʻrisida abu tohirxoʻja shunday maʼlumot beradi: madrasaga asos solinganidan to'rt yil keyin mirzo ulug'bek qozizoda rumiy, mavlono g'iyosiddin jamshid va mavlono muiniddin koshoniylar bilan maslahatlashib, ko'hak tepaligida obi rahmat arig'ining bo'yida rasadxona binosini qurdiradi. uning atrofida esa baland hujralar barpo etadi. ulugʻbek farmoyishi bilan 1428–1429-yilda koʻhak (choʻponota) tepaligida ulkan silindr shaklida bunyod etilgan; ayrim qoʻlyozmalar („boburnoma“)ga koʻra, balandligi 30,4 m dan iborat 3 qavatli qilib qurilgan. unda oʻndan ortiq turli astronomik qurilma va asboblar boʻlgan. ulardan eng asosiysi radiusi 40,2 m li qoʻshaloq yoydan iborat kvadrant (yoki sekstantga yaqin) qurilma hisoblanadi. kvadrantning jan. qismi yer ostida, qolgan qismi shim. tomonda yer sathidan 30 m cha balandda joylashgan. asbob aylanasida bir gradus yoy 701,85 mm va bir minut yoy 11,53 mm ga toʻgʻri keladi. vyatkin samarqandda o’z tadqiqotini amalga oshirgan.samarqand yaqinidagi ulug’bek …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mirzo ulug’bekning alomatlari" haqida

презентация powerpoint “mirzo ulug’bek ulug’ qomusiy alloma” reja 1mirzo ulug’bekning hayoti va faoliyati 2.mirzo ulug’bekning asarlari va ilmiy me’rosi 3.ulug’bek rasadxonasi. kirish ,,mirzo ulug’bek o’rta osiyoning buyuk olimi,davlat arbobi, astronom,matematik,geograf va madaniyatga ulkan hissa qo’shgan shaxsdir. uning ilmiy ishlari insoniyat tarixida katta ahamiyatga ega’’ mirzo ulug’bek amir temurning nabirasi,shohruh mirzoning og’li bo’lib yoshligidan, ilm fanga qiziqish bildirgan.ulug’bek nafaqat ilmiy kashfiyotlar,balki davlat arbobi sifatida ham tarixda chuqur iz qoldirgan. u hukmdor sifatida bilim va fan arboblariga homiylik qilgan,ilmiy maktablar va institutlar tashkil etgan.uning faoliyati o’rta asr sharq madaniyatining oltin davri sifatida baholanadi’’ to’liq ismi –muhammad tar...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (1,1 MB). "mirzo ulug’bekning alomatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mirzo ulug’bekning alomatlari PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram