ovqatlanish tartibi

DOCX 19,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1534914344_72325.docx ovqatlanish tartibi reja: 1. ovqatlanish tartibi 2. asosiy oziq moddalari matbuotda asosiy oziq moddalari–oqsillar, yog‘lar, uglevodlar hamda vitaminlar, mineral moddalarning ovqat tarkibida qancha bo‘lishi haqida ma'lumotlar berib boriladi. shunga ko‘ra ovqatimizning tarkiban maqsadga muvofiq bo‘lishiga imkon qadar harakat qilamiz. bu tushunchalar oqilona ovqatlanishning muhim shartlari bo‘lib, ularga rioya qilish vitaminlar yetishmasligi tufayli sodir bo‘ladigan shapko‘rlik, singa, raxit va boshqa kasalliklarning oldini olishda samara beradi. lekin oqilona ovqatlanishning yana bir muhim sharti bo‘lmish ovqatlanish rejimiga rioya qilish ko‘pincha e'tibordan chetda qoldi va buning oqibatida iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik muammolar kelib chiqmoqda. ba'zan sharoit taqozosi bilan o‘z vaqtida ovqatlanilmasa kuchli ochlik tuyg‘usidan tashqari qon bosimining ko‘tarilishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi kabi holatlar sodir bo‘ladi. bundaylarni ko‘pincha ochlikka chidamsiz odamga chiqarishadi. haqiqatdan ham ko‘rinishidan soppasog‘ bo‘lsada, qisqa muddatli ochlikdan keyin hastalanganlarni oramizda uchratish mumkin. buning sababi ko‘pincha ochlik tufayli qonda shakar kamayib ketganidan bo‘lsa kerak yoki yegan ovqat tamoman hazm bo‘lganidan keyin …

tajribalarning ikkinchi qismida shu narsa kuzatiladiki, jonivorlar belgilangan tartibda har doim bir vaqtda, ya'ni kech tushishi bilan va ikki soat davomida ovqatlantirilaversa oziqlanish vaqti bo‘lishi bilan ularda harakat faollashar ekan. agar oziqlanish vaqti oldinga yoki keyinga surilsa, yangi tartibda oziqlanishga o‘rganish yuzaga kelganidan keyin yana avvalgidek aynan ovqat berilishidan oldin ular serharakat bo‘lib qolar ekan. shunisi diqqatga sazovorki, bir marta ovqat berish 29 soat vaqt o‘tishi bilan yoki 19 soatdan kam vaqt ichida amalga oshirilsa, ovqat oldidan kuzatilgan harakatchanlik yuz bermasdan, bunday tartibda ovqatlanishga hayvonlar umuman o‘rgana olmasdan, oqibatda o‘lib ketar ekan. bu holatni shartli reflekslar nazariyasi bilan tushuntirish qiyin. haqiqatdan ham shartli reflekslar bilan ish olib borilganda tajribalar aynan kunning ma'lum vaqtida takrorlansa natija yaxshi bo‘ladi, belgilangan vaqtdan 3-4 soat oldin yoki keyin o‘tkazilgan tajribalarning samarasi bo‘lmaydi. bu ko‘pgina hayvonlarda o‘tkazilgan tajribalarida sinab ko‘rilgan. nega shunday? ushbu va oldingi savollarga javob topish uchun keyingi yillarda joriy qilingan biomaromlarga murojaat …

judlarning mana shunday o‘zgarishlarga moslashganlari yashab qoladi, qolganlari esa o‘lib ketadi. moslashish uchun esa barcha fiziologik jarayonlarda davriy takror holatlarga xos o‘zgarishlar qilish zarur. biomaromlardan ayniqsa kecha-kunduzligi har xil salbiy ta'surotlarga, doim bir xil takrorlanadigan tartibning o‘zgarishiga juda sezgir bo‘ladi va bu boradagi ozmuncha chetga chiqishlar vujud me'yorini buzib, turli xil kasalliklarga olib keladi. hozirgacha odamda 300 dan ortiqroq har xil fiziologik vazifalarning biomaromlar o‘zgarishi bilan ma'lum darajada me'yordan chetlanishi fanda aniqlangan. vujuddagi fiziologik vazifalarning eng murakkab va davomlilaridan biri bu ovqat hazm qilishdir. biz iste'mol qiladigan taomlar yuqori molekulali birikmalardan tashkil topgan bo‘lib, ular shu tariqa to‘g‘rdan-to‘g‘ri qonga so‘rilmaydi. buning uchun ovqat hazm qilish yo‘lidagi maxsus bezlardan shiralar ajraladi va oziq moddalari ular bilan aralashib hazm bo‘lish boshlanadi. oziq moddalarining parchalanishi yoki gidrolizlanishi bir yo‘la bo‘lmasdan peshmapesh boradi. masalan, kraxmalning shakargacha parchalanishida bir ferment qatnashsa, shakarning glyukozaga aylanishida o‘z navbatida ikkinchi ferment ishtirok etadi. kraxmaldan tashqari oqsil va yog‘lar …

‘tmaydi. aniqlanishicha, mana shu ferment molekulalari va tashuvchi molekulalarning sintez qilinishi va faoliyati bir kecha-kunduzlik biomaromlarga bo‘ysunadi. bir kunda belgilangan vaqtda 3 yoki 4 marta ovqatlanishga o‘rgangan odamda ovqatlanish vaqti yaqinlashishi bilan qayd qilingan hazm suyuqliklari sintezlanib tayyorgarlik ko‘riladi, natijada iste'mol qilingan ovqat oson hazm bo‘ladi. birinchi misolimizda bemahal, ochiqmasdan yeyilgan ovqatni hazm qilish uchun me'daichaklar tomonidan hyech bir tayyorgarlik ko‘rilmagan bo‘ladi, ovqat tushganidan keyingina tegishli fermentlar ajrala boshlaydi, oqibatda gidrolizlanish ancha kechikib, uning to‘lato‘kis kechishi qiyin bo‘ladi. bunday yo‘l bilan boradigan hazm jarayonlari albatta o‘z vaqtida yeyilgan ovqatga qaraganda qiyin va og‘ir bo‘ladi. ikkinchi misolimizga kelsak, hozir odam me'daichak tizimidan parchalovchi fermentlardan tashqari 20 dan oshiq gormon va gormonsimon biologik faol moddalarning sintezlanib qonga o‘tib turishi isbotlangan, ular ichak gormonlari deyiladi. ular oziq moddalari hazm bo‘lishigagina ta'sir qilmasdan, balki qon tomirlari tonusi, yurak faoliyati, moddalar va quvvat almashinuvi jarayonlarini o‘zgartirish hamda ishtahani boshqarib borish xususiyatiga ega. ichak gormonlari odam …

ar yegan ovqatni o‘lchab osonlik bilan isbotlash mumkin), yeganini ham yaxshi hazm qila olmaydi, natijada ular ozib, oxirida o‘ladi. endi sichqonlarda kecha-kunduzda bir marta yeyiladigan ovqatni oxirgi ovqatlanishdan 29 soatdan ko‘p yoki 19 soatdan kam vaqt ichida berilganida ularning bunday tartibda moslasha olmasligiga kelsak, bir kecha-kunduzlik maromlarga asosan har kunning ma'lum soatlaridagina fiziologik jarayonlar faollashadi yoki susayadi. ayni misolimizda hazm a'zolaridan fermentlar ajrala boshlanishi har 1920 soatdan keyin boshlanib, to 29 soatgacha davom etadi va shu davrda iste'mol qilingan ovqatning hazm bo‘lishi oson kechadi. yuqorida aytilganlardan o‘z vaqtida ovqatlanishning muhimligi haqida tegishli xulosa chiqarish qiyin emas. endi yana bir narsa muhimki, qayd qilinganidek, har qaysi ovqatlanishda oziq moddalarini gidrolizlaydigan fermentlar va parchalanish mahsulotlarini qon hamda limfaga tashiydigan maxsus o‘tkazgich molekulalar oqsil moddalardan yangidan sintezlanadi. buning uchun ancha quvvat sarflanadi, bu molekulalar asosan eng muhim, to‘la qiymatli oqsillardan hosil bo‘ladi. qizig‘i shundaki, iste'mol qilinadigan ovqatning tarkibi va miqdoriga qarab fermentlar va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ovqatlanish tartibi"

1534914344_72325.docx ovqatlanish tartibi reja: 1. ovqatlanish tartibi 2. asosiy oziq moddalari matbuotda asosiy oziq moddalari–oqsillar, yog‘lar, uglevodlar hamda vitaminlar, mineral moddalarning ovqat tarkibida qancha bo‘lishi haqida ma'lumotlar berib boriladi. shunga ko‘ra ovqatimizning tarkiban maqsadga muvofiq bo‘lishiga imkon qadar harakat qilamiz. bu tushunchalar oqilona ovqatlanishning muhim shartlari bo‘lib, ularga rioya qilish vitaminlar yetishmasligi tufayli sodir bo‘ladigan shapko‘rlik, singa, raxit va boshqa kasalliklarning oldini olishda samara beradi. lekin oqilona ovqatlanishning yana bir muhim sharti bo‘lmish ovqatlanish rejimiga rioya qilish ko‘pincha e'tibordan chetda qoldi va buning oqibatida iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik muammolar kelib chiqmoqda. ba'zan sharoit taqo...

Формат DOCX, 19,2 КБ. Чтобы скачать "ovqatlanish tartibi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ovqatlanish tartibi DOCX Бесплатная загрузка Telegram