ovqatlanish fiziologiyasi asosiy energetik va plastik oziq moddalar

DOCX 44,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1534999848_72326.docx ovqatlanish fiziologiyasi asosiy energetic va plastic oziq moddalar reja: 1. oqsillar 2. yog’lar 3. uglevodlar bu qismda asosiy (oqsillar, uglevodlar va yog‘lar) va qo‘shimcha (vitaminlar, ma’danli moddalar va bosq.) ozuqa moddalari, ularning o‘ziga xos xususiyatlari, inson organizmida tutgan o‘rni, manba'lari, ularga bo‘lgan talab va ehtiyojlar haqida zamonaviy ma'lumotlar keltirilgan. hozirgi paytda yer yuzidagi aholining 1 mlrd.dan ko’prog’i to’yib ovqatlanmayotgan yoki och qolayotgan bo’lsa, taxminan yana shuncha kerakligidan ko’p miqdorda ovqatlanish sababli aziyat chekmoqda. bu noxush holatning oldini olishda eng muhim tadbir aholi orasida ratsional, ya’ni to’g’ri yoki oqilona ovqatlanishni joriy qilish kerak. ratsional ovqatlanishga o’tishda esa qator omillarga, jumladan ob-havo sharoitiga, insonlarning yoshi, jinsi bajaradigan mehnati xususiyatlariga tegishli e’tibor berish lozim. shuning uchun ushbu qismda keltirilgan ma’umotlar (turli oziq-ovqat mahsulotlarini qabul qilishga nisbatan) aytib o’tilgan omillarni hisobga olingan holda berilgan. yana shu narsa muhimki aholi turli guruhlarining ovqatlanish me’yorlari tamoman o’zgarmas miqdor bo’lmasdan u turli ob’yektiv omillar ta’sirida (masalan …

ya'ni hujayra va to’qimaning hosil bo’lishida qatnashadi, mushaklar qisqarishida ishtirok qiladi, fermentlar, gormonlarning asosini tashkil qiladi. proteinlar vujudda himoya vazifasini ham bajaradi. oqsillar toksinlarni zararsinlantirib vujuddan chiqarib yuboradi. qon ivishi, qon orqali kislorod, karbonat angidrid, oziq moddalarning tashilishi ham oqsillar ishtirokida sodir bo’ladi. oqsillar boshqa oziq moddalarga o’xshab (yog’ va uglevodlarga o’xshash) vujudda zahira holatda saqlanmaydi, shuning uchun u ovqat bilan peshma-pesh doimiy holda qabul qilib turilishi kerak. oqsillarga bo’lgan talabni o’rganish uchun tanada oqsil muvozanati, ya'ni kecha-kunduz davomida oziq moddalari bilan qabul qilingan proteinlar va shu vaqt ichida ularning parchalanishidan hosil bo’lgan moddalar nisbati solishtiriladi. oqsil muvozanati haqida xulosa azot muvozanatini o’lchash bilan chiqariladi. agar ovqat tarkibida to’la qiymatli oqsil yetarli bo’lsa, tanaga kirgan hamda chiqarib yuboriladigan azot miqdori bir-biriga teng bo’lib, bu azot muvozanati (balansi) deyiladi. yosh, o’suvchi vujudda anabolik jarayonlar ustun bo’lib, mushaklarda oqsil vazni ko’payadi, gormonlar, fermentlar hosil bo’ladi. shu bois bolalarda musbat azot muvozanati, ya'ni …

tsin, metionin, fenilalanin, izoleytsin va treoninlar kiradi. keyingi yillarda bu qatorga yana gistidin va arginin ham kiritildi. almashtirib bo’ladigan aminokislotalarning (alanin, serin, asparagin kislotasi, glutamin kislota, lizin, prolin, glutamin, sistein) kundalik ratsionida yetarli miqdorda bo’lishi muhim bo’lib, bu hol almashinmaydiganlarini tejab sarflashga olib keladi. har ikkala guruh aminokislotalarining bir-biriga nisbati ona suti va tuxum tarkibida eng ma'qul darajada bo’ladi. kattalarda almashinmaydigan aminokislotalarga talab bir kecha-kunduzda triptofan–1, leytsin–4-6, izoleytsin–3-4, valin–3-4, treonin–2-3, lizin–3-5, metionin–2-4, fenilalanin–2-4, gistidin–1; 5-2,0, arginin 6 g ga teng bo’lib, homiladorlik, sut emish va sport bilan shug’ullanish bu miqdorlarning bir muncha ko’payishiga olib keladi. oqsillarning tarkibida almashinmaydigan aminokislotalarning barchasi yoki ko’pchiligi bo’lsa, ular to’la qiymatli oqsillar, faqat almashtirib bo’ladigan va ayrim almashinmaydigan aminokislotalardan tarkib topgan bo’lsa, to’la qiymatsiz oqsillar deyiladi. biologik to’la qiymatli oqsillar go’sht, tuxum, jigar, sut, sut mahsulotlari, baliq va 1-toifali ichak-chavoq aralashmasida uchraydi. o’simlik oqsillari odam vujudiga asosan non bilan kiradi (7%), yana dukkaklilarda ham oqsil …

vurib pishirilgan go‘shtning qiyin hazm bo‘lishi ko‘pchilikka ma'lum, bunday taomning yetarli darajada o‘zlashtirilishi uchun shuncha miqdordagi qaynatilib pishirilgan go‘shtga sarflanadigan fermentdan ko‘proq va faolroq ferment kerak bo‘ladi. fermentning o‘zi ham oqsildan iborat, uning ishlab chiqarilishi vujuddan tegishli quvvat va aminokislotalar sarflanishini talab qiladi. shu bois me'da-ichaklari nosog‘lom kishilar uchun qovurilgan go‘shtli ovqat tavsiya qilinmaydi, ularda ko‘pincha hazm shiralari tegishli faollikdagi proteolitik fermentlarga ega bo‘lmaydi. 3-jadval ayrim o‘simlik donlaridagi oqsillarning miqdori mahsulotlar oqsillar (%) mahsulotlar oqsillar (%) soya kungaboqar yeryong‘oq kunjut urug‘i uzum urug‘i makkajo‘xori murtagi 34,9 20,7 26,3 19,4 12,0 24,8 paxta chigiti zig‘ir raps maxsar pomidor urug‘idan siqib olingan modda 34,5 22,0 22,3 10,0 35,0 aholini tegishli miqdorda to’la qiymatli oqsillar bilan ta'minlash ancha muhim muammo bo’lib, uni hal qilishda eng avval oqsilga boy bo’lgan go’sht, baliq, tuxum, sut-qatiq, dukkakli o’simliklar, don kabi turli-tuman mahsulotlarning yetarli bo’lishiga erishish zarur. bulardan tashqari yana oqsillarning noan'anaviy manbalari ham mavjud bo’lib, ularga …

0 - 39 40 - 59 94 89 84 52 49 46 76 74 72 42 41 40 iv 18 - 29 30 - 39 40 - 59 108 102 96 59 56 53 87 84 82 48 46 45 v 18 - 29 30 - 39 40 - 59 117 111 104 64 61 57 - - - - - - mol go’shtida 21,6%, jigarda 17,9%, kolbasalarda o’rtacha 15,5%, tuxumda 12,7% oqsil mavjudligini 3-jadvalda keltirilgan ma'lumotlar bilan solishtirsak, o’simlik donlarida bu qimmatli mahsulotlarning ancha ko’pligini ko’ramiz. lekin hayvon mahsulotlaridagi oqsillar tarkibida ayrim almashinmaydigan aminokislotalar o’simlik oqsillariga qaraganda ko’proq bo’ladi. shunga qaramasdan o’simlik oqsillarini maqsadga muvofiq holda aralashtirib iste'mol qilish yo’li bilan vujudning to’la qiymatli oqsillarga bo’lgan ehtiyojini to’liq qondirish mumkin. bu hol kelajakda kishilarning oqsillarga bo’lgan ehtiyojini o’simlik mahsulotlari hisobidan ta'minlash arzon va osonroq degan xulosaga olib keladi. buning uchun o‘simlik mahsulotlaridan to‘laqonli oqsil sintez qilishda qishloq xo‘jalik texnologiyasining …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ovqatlanish fiziologiyasi asosiy energetik va plastik oziq moddalar" haqida

1534999848_72326.docx ovqatlanish fiziologiyasi asosiy energetic va plastic oziq moddalar reja: 1. oqsillar 2. yog’lar 3. uglevodlar bu qismda asosiy (oqsillar, uglevodlar va yog‘lar) va qo‘shimcha (vitaminlar, ma’danli moddalar va bosq.) ozuqa moddalari, ularning o‘ziga xos xususiyatlari, inson organizmida tutgan o‘rni, manba'lari, ularga bo‘lgan talab va ehtiyojlar haqida zamonaviy ma'lumotlar keltirilgan. hozirgi paytda yer yuzidagi aholining 1 mlrd.dan ko’prog’i to’yib ovqatlanmayotgan yoki och qolayotgan bo’lsa, taxminan yana shuncha kerakligidan ko’p miqdorda ovqatlanish sababli aziyat chekmoqda. bu noxush holatning oldini olishda eng muhim tadbir aholi orasida ratsional, ya’ni to’g’ri yoki oqilona ovqatlanishni joriy qilish kerak. ratsional ovqatlanishga o’tishda esa qator omillarga...

DOCX format, 44,6 KB. "ovqatlanish fiziologiyasi asosiy energetik va plastik oziq moddalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ovqatlanish fiziologiyasi asosi… DOCX Bepul yuklash Telegram