yog` kislotalarining fizikaviy xossalari

DOC 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404223782_52153.doc лим n n b n b r r × + × × = 1 лим r ± ± хажм молекуляр масса мoлекуляр = зичлик масса молекуляр хажм молекуляр = 019 , 0 011043 , 0 - = n ň q 296 , 0 010489 , 0 - = n т q к ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ a a a 25 . 0 1 d r r × - = m p r 1 r d yog` kislotalarining fizikaviy xossalari reja: 1.yog` kislotalarining zichligi. 2.yog` kislotalarining termik xossalari. 3.yog` kislotalarining eruvchanligi 4. yog` kislotalarining optik xossalari. 5.yog` kislotalarining sirt tarangligi va qovushqoqligi. tayanch so’z va iboralar: zichlik, dilatometriya, molekulyar hajm, suyuqlanish harorati, qotish harorati, qaynash harorati, paraxor, diffuziya, eruvchanlik, evtektika, binar aralashma, nur spektrlari, nur spektrlarini yutish qobiliyati, qovushqoqlik, sirt tarangligi, kritik harorat. yog` kislotalarining zichligi chumoli va sirka kislotalaridan tashqari boshqa barcha …

magan gidroksikislotalar zichligi odatda normal tuzilishdagi to`yingan yoki to`yinmagan yog` kislotasinikidan (uglerod atomi bir xil miqdorda) katta bo`ladi. yog` kislotalari hajmi qizdirilganda oshib, sovutilganda kamayadi. ammo haroratning o`zgarishi bilan ularning hajmi bir maromda o`zgarmaydi. xuddi shunday zichlikning o`zgarishi ham bir maromda bo`lmaydi. bunday o`zgarishlarni harorat 10 ga o`zgarganida zichlik o`zgarishini ko`rsatadigan «termik kengayish koeffitsenti» orqali kuzatish mumkin. unchalik yuqori bo`lmagan haroratlarda qattiq holdagi yog` kislotalari uchun texnologik hisoblashlarda bu koeffitsentni 0,77 kg/m3 ga teng deb, suyuq (suyultirilgan, eritilgan) holdagi kislotalar uchun esa 1,03 kg/m3 deb hisoblash mumkin. yog` kislotalari hajmining keskin oshishi va zichligining keskin kamayishi xususan ularning suyuqlanishida (termik suyuqlanish, erish) kuzatiladi. suyuqlantirilayotganda (plavlenie) hajm oshishini maxsus moslama yordamida aniqlashga dilatatsiya deb aytiladi (dilatometriya). dilatatsiya yordamida yog`lar, kislota va ularning efirlari suyuqlanish haroratini aniqlash mumkin. yuqori haroratlarda yog` kislotalari zichligi o`zgarishini quyidagi formula asosida hisoblash mumkin: qaynash haroratidagi zichlik qaynash haroratidagi molekulyar hajm vm kopp formulasiga asosan hisoblanadi: vm=11.c+5,5.h+12,2.p+7,8.o; …

talarining termik xossalari har bir individual yog` kislotasining suyuqlanish harorati bu shunday haroratki, bunda suyuqlantirilayotgan (eritilayotgan) yoki qotirilayotgan kislotaning suyuq va qattiq fazalari o`rtasida ma`lum muvozanat yuzaga keladi. bunda qizdirilayotganda toki qattiq fazaning butunlay suyuqlangunicha, sovutilayotganda esa suyuqlikning to`la qotgunicha sistemaning harorati uzgarmay koladi. har bir individual yog` kislotasi uchun o`z suyuqlanish (qotish) harorati mavjud bo`lib, uning o`lchami kislota molekulasining tarkibi va xossalariga bog`liqdir. yog` kislotasi tarkibida aralashmalar uchrab qolsa, bu uning suyuqlanish harorati o`zgarishiga (pasayishiga) sezilarli darajada ta`sir ko`rsatadi. odatda amalda yog` kislotalarining qotish harorati suyuqlanish haroratiga nisbatan 1-20 past bo`ladi. to`yingan yog` kislotalarining molekulyar massasi oshishi bilan birga ularning suyuqlanish va qotish haroratlari ham ma`lum darajagacha oshadi. ammo juft sonli uglerod atomi bo`lgan har bir to`yingan yog` kislotasining suyuqlanish va qotish harorati uglerod atomlari soni undan birtaga ko`p yoki birtaga kam bo`lgan tok sonli uglerod atomlilariga nisbatan yuqori bo`ladi. buni quyidagi grafik misolida tushuntirish mumkin: (10-rasm) uglerod atomlari …

ar uchun esa q=4,0407n – 18,8 ; bunda: n – kislota molekulasidagi uglerod atomlari soni. kristallizatsiyalanish issiqligi (q) va qotish haroratlari (tk) orasida quyidagi bog`liqliklar borligi aniqlangan: juft uglerod atomli kislotalar uchun: . . tog’ uglerod atomli to`yingan yog` kislotalari uchun esa: ; bunda: tq –kel’vin graduslarida (0k) ifodalangan. ushbu formulalarga asosan tq ni bemalol hisoblasa bo`ladi. tq ni bu formulalar asosida hisoblash shuni ko`rsatadiki, juft uglerod atomli to`yingan yog` kislotalari uchun maksimal tq =115,50 c, tog’ uglerod atomli kislotalar uchun maksimal tq = 1120 c bo`lishi mumkin. uglerod zanjiri tarmoqlangan yog` kislotalarining suyuqlanish va qotish haroratlari ts va tq tarmoqlanmagan zanjirli kislotalarnikiga nisbatan past bo`ladi. masalan, 10 – metilstearin (c19 h38 o2) 110 c da suyuqlanadi. tarkibidagi uglerod atomlari soni bir xil bo`lgan to`yingan va to`yinmagan yog` kislotalari (olefin qatoridagi) suyuqlanish haroratlari taqqoslaniladigan bo`lsa, bu ko`rsatkich to`yinmagan kislota uchun past bo`ladi. uglerod atomi soni bir xil bo`lgani holda to`yinmagan …

olein kislotalarning pozitsion izomerlari suyuqlanish haroratlarining o`zgarishi misolida kuzatish mumkin: 3-jadval tsis- olein kislotasidagi qo`shbog`ning joylashuvi suyuqlanish harorati, 0 c. trans – olein kislotasidagi qo`shbog`ning joylashuvi suyuqlanish harorati, 0 c. 2-3 3-4 4-5 5-6 6-7 7-8 8-9 9-10 10-11 11-12 12-13 50,5 56-57 52,5 42-43 30 12,5-13,1 22,8-24,2 13,4 22,5 16,5-12,0 9,8-10,4 2-3 3-4 4-5 5-6 6-7 7-8 8-9 9-10 10-11 11-12 12-13 58,5 56-57 52,5 47,5 54,0 44,2-44,5 50,5-50,7 46,5 52,6 43,6-44,0 39,7-40,1 3-jadvaldan ko`rinib turibdiki, tsis-olein kislotasining 12-13- izomerigacha suyuqlanish harorati ts 9,8-10,4 0c gacha tushib ketyapti, trans-olein kislotasining 13-12 izomerigacha esa ts faqatgina 39,7 -40,1 0c gacha tushgan xolos. yog` kislotalarini qotirish usuliga qarab (sekin yoki tez sovutish har-xil polyarlikka ega bo`lgan erituvchilardan kristallizatsiyalash va h.k.) ularning 2-3, ba`zida esa hatto 4 xil modifikatsiyasi hosil bo`lishi mumkinki, ular suyuqlanish harorati bilan farq qiladi (polimorfizm). yog` kislotalarining aralashmalari suyuqlanish harorati katta qiziqish uyg`otadi. ma`lum bo`lishicha yog` kislotalari binar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yog` kislotalarining fizikaviy xossalari"

1404223782_52153.doc лим n n b n b r r × + × × = 1 лим r ± ± хажм молекуляр масса мoлекуляр = зичлик масса молекуляр хажм молекуляр = 019 , 0 011043 , 0 - = n ň q 296 , 0 010489 , 0 - = n т q к ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ a a a 25 . 0 1 d r r × - = m p r 1 r d yog` kislotalarining fizikaviy xossalari reja: 1.yog` kislotalarining zichligi. 2.yog` kislotalarining termik xossalari. 3.yog` kislotalarining eruvchanligi 4. yog` kislotalarining optik xossalari. 5.yog` kislotalarining sirt tarangligi va qovushqoqligi. tayanch so’z va iboralar: zichlik, dilatometriya, molekulyar hajm, suyuqlanish harorati, qotish …

DOC format, 1.1 MB. To download "yog` kislotalarining fizikaviy xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yog` kislotalarining fizikaviy … DOC Free download Telegram