odam organizmining taom hazm qilish sistemasi

DOC 101,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708835580.doc odam organizmining taom hazm qilish sistemasi reja: 1. insonning hazm qilish organlari 2. taomlar tarkibiy qismlarining hazm bo`lish va organizm tomonidan o`zlashtirilish mexanizmi insonning hazm qilish organlari bundan oldingi ma’ruzalarda ta’kidlanganidek, inson o`zining iste’mol qiladigan taomi hisobidan unadi, o`sadi, jismoniy va aqliy faoliyat ko`rsatadi. haqiqatdan ham onadan 3,0-4,5 kg. bo`lib to`g`ilgan bola 70-80 kg. vaznli insonga aylanadi. bunday o`sish iste’mol qilingan taomlar tarkibiga kirgan mahsulotlar oqsillari, yog`lari va uglevodlari va boshqa moddalari hisobidan bo`ladi. lekin mahsulot oqsillari, yog`lari va uglevodlari to`g`ridan-to`g`ri organizm oqsili, yog`i va uglevodlari sifatida ishlatilmaydi. ular organizm moddalariga aylanishi uchun avval o`zlarining birlamchi moddalarigacha parchalanishlari shart. keyin esa hosil bo`lgan birlamchi moddalar organizm tomonidan unga kerakli oqsillar, yog`lar va uglevodlarni sintez qilish uchun ishlatiladi. mahsulot oqsil, yog` va uglevodlarining parchalanishi va ularning qayta sintez qilinishi organizm fermentlari ishtirokida boradi. organizmda taom oqsillari, yog`lari va murakkab uglevodlarining birlamchi moddalariga parchalanishi va qonga singilish jarayonlariga taomning hazm bo`lishi …

oshqozonosti bezi (10), ingichka ichak (11), yo`g`on ichak (12) va to`g`ri ichaklar (13) kiradi. og`iz bo`shlig`i taomlarni hazm qilishda ishtirok qiladigan organlardan eng birinchisi hisoblanadi va taom hazm bo`lish ilk bor shu yerda boshlanadi. bu yerda taom tish yordamida yaxshilab maydalanadi, uch juft so`lak bezlari tomonidan ajratilgan so`laklar bilan aralashtiriladi va yutish uchun shilliq mayda g`o`lachalarga bo`linadi. shilliq g`o`lachalarning hosil qilinishi qizil o`ngach orqali taomning oshqozonga o`tishini osonlashtiradi. taom og`iz bo`shlig`ida qancha ko`p maydalangan bo`lsa, uning so`laklar bilan aralashish, keyin esa uning oqibati natijasida hazm bo`lish darajasi shuncha yuqori bo`ladi. g`o`lachalarga bo`lingan taom qizil o`ngach orqali oshqozonga tushadi. oshqozon beshinchi hazm qiluvchi organ bo`lib, uning hajmi har xil bo`ladi. masalan, 10-13 yoshdagi bolalar oshqozonining hajmi 1,5 l. bo`lsa, katta yoshdagi kishilar oshqozonining hajmi esa 3 l. va o`ndan ko`proq bo`lishi mumkin. yoshidan tashqari oshqozonning hajmiga uning sohibining ovqatlanish tarzi ham katta ta’sir qiladi. masalan, ovqatlanish qancha ko`p va betartib bo`lsa, …

adi. suv esa oshqozondan 5-10 min. dan keyin chiqib ketadi. suvning bunday xususiyatidan oqilona ovqatlanishni tashkil qilish bo`yicha muhim xulosa chiqarish mumkin: iste’mol qilingan taomlar ustidan suv ichishdan, ayniqsa ko`p miqdorda, mumkin qadar odam o`zini tiyish kerak, chunki suv bilan birga oshqozonda taomlarni hazm qiladigan fermentlarning aksariyat qismi yuvilib o`n ikki barmoq ichak orqali ingichka ichakka o`tib ketadi. uning natijasida oshqozondagi taomlar hazm qilish fermentlarining konsentratsiyasi pasayib ketadi va taomning oshqozonda turish vaqtida bu yerda parchalanadigan moddalar oxirigacha parchalanib yetmaydi. uning natijasida organizm taomlar tarkibiy qismlaridan to`liq foydalanmasligi mumkin. yog`li taomlarning organizmda uzoq vaqt davomida turib qolish sabablari tug`risida adabiyotlarda to`liq ma’lumotlar yo`q. lekin mavjud ma’lumotlarga asoslanib shuni ta’kidlash mumkinki, taom g`o`lachalari ustidagi yog` pardasi oshqozon so`laklari tarkibidagi fermentlarning g`o`lachalar ichiga o`tishiga ancha «qarshilik» ko`rsatadi. natijada oshqozon bezlari fermentlari taom bilan uzoq vaqt davomida aralashaolmaydi. shu boisdan ham yog`li taomning hazm bo`lish jarayoni oshqozonda kech boshlanadi. taom o`n ikki barmoqli …

smi to`g`ri ichak deb ataladi va u orqali taomlar qoldiqlari ogranizmdan tashqariga chiqib ketadi. hurmatli talaba! mana, taomlar hazm qilish yo`lidan endigina «ekskursiya»dan chiqdilaringiz. agar esingizda bo`lsa, taom yuqoridan pastga qarab harakat qilish davrida so`laklar va o`t bilan qo`shilib, aralashtirilib turiladi. taomlar hazm qilish organlari tomonidan bir kechayu-kunduzda 10 l. gacha so`lak ajralib chiqadi va shuncha so`lak qayta so`riladi. taomlar tarkibiy qismlarining hazm bo`lish va organizm tomonidan o`zlashtirilish mexanizmi taomlarni hazm qilish jarayonining barcha bosqichlarida tupuk, oshqozon, oshqozonosti va ichak bezlari so`laklari tarkibidagi fermentlar ishtirok qiladi. ular murakkab tuzilishga ega bo`lgan oqsil, uglevod, yog`lar molekulalarida birlamchi moddalarni bir-birlariga va boshqa moddalar bilan bog`lab turgan kimyoviy bog`larni uzadi. natijada oqsil, uglevod va yog` molekulalaridagi birlamchi moddalar erkin holda ajralib chiqadi va faqat shundan keyin qonga singiladi. hazm bo`lish jarayonlari og`iz bo`shlig`ida taomning tupuk bezlari so`laklari tarkibidagi fermentlar bilan tish va til yordamida aralashtirishdan boshlanadi. ajralib chiqadigan tupukning miqdori taomlar turiga bog`liq …

- kollagenaza - - + - - aminopeptidazalar - - + + - elastaza - - + - - dipeptidaza - - - + enterokinaza - - + + lipaza - + + + nukleazalar: - ribonukleazalar - - + - - dezoksiribonukleazalar - - + - esteraza - - + - nukleaza - - + - nukleotidaza - - + - fosfotaza - - + - jadvalda keltirilgan ma’lumotlardan ko`rinib turibdiki, tupukda faqat hazm bo`ladigan uglevodlarni parchalaydigan fermentlar (amilaza va maltaza) bo`ladi. bundan shunday xulosa qilish mumkin: og`iz bo`shlig`ida kraxmal va sut shakari parchalanib boshlaydi. taomni tish bilan maydalash va g`o`lalash davrida uning tarkibidagi kraxmalning bir qismi o`zining birlamchi moddalarigacha parchalanadi. amilaza va maltaza fermentlarining aktivligi rn 7-8,0 da bo`ladi. tupuk xuddi shunday past ishqoriy muhitga ega. oqsil va yog`lar, tupuk tarkibida ularni parchalaydigan fermentlarning yo`qligi sababli, og`iz bo`shlig`ida parchalanmaydi. tupuk bilan aralashib g`o`lalangan taom qoldiqlari ham past ishqoriy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam organizmining taom hazm qilish sistemasi"

1708835580.doc odam organizmining taom hazm qilish sistemasi reja: 1. insonning hazm qilish organlari 2. taomlar tarkibiy qismlarining hazm bo`lish va organizm tomonidan o`zlashtirilish mexanizmi insonning hazm qilish organlari bundan oldingi ma’ruzalarda ta’kidlanganidek, inson o`zining iste’mol qiladigan taomi hisobidan unadi, o`sadi, jismoniy va aqliy faoliyat ko`rsatadi. haqiqatdan ham onadan 3,0-4,5 kg. bo`lib to`g`ilgan bola 70-80 kg. vaznli insonga aylanadi. bunday o`sish iste’mol qilingan taomlar tarkibiga kirgan mahsulotlar oqsillari, yog`lari va uglevodlari va boshqa moddalari hisobidan bo`ladi. lekin mahsulot oqsillari, yog`lari va uglevodlari to`g`ridan-to`g`ri organizm oqsili, yog`i va uglevodlari sifatida ishlatilmaydi. ular organizm moddalariga aylanishi uchun avval o`zlarin...

Формат DOC, 101,5 КБ. Чтобы скачать "odam organizmining taom hazm qilish sistemasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam organizmining taom hazm qi… DOC Бесплатная загрузка Telegram