oqilona ovqatlanish oziqa va biologik aktiv moddalarga bo`lgan talab

DOC 92.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708835610.doc oqilona ovqatlanish oziqa va biologik aktiv moddalarga bo`lgan talab reja: 1. organizmning oqsillar, yog`lar uglevodlar, vitaminlar va mineral moddalarning tarkibiga bo`lgan talabi 2. organizmning yog`lar va ularning tarkibiga bo`lgan talabi 3. oqilona ovqatlanish va uglevodlar miqdori 4. oqilona ovqatlanishda vitaminlar va mineral moddalar organizmning oqsillar, yog`lar uglevodlar, vitaminlar va mineral moddalarning tarkibiga bo`lgan talabi ma’lumki, bundan oldin ta’kidlanganidek, odam organizmi oqsillardan (o`rtacha 19,6 %), yog`lardan (o`rtacha 14,7 %), uglevodlardan (o`rtacha 1,0 %), mineral moddalardan (o`rtacha 4,9 %) va suvdan iborat. ular iste’mol qilingan taomlar tarkibidagi oqsillar, yog`lar, uglevodlar va mineral moddalar hisobidan, suv esa asosan taom tarkibidagi suyuqlik va turli xil suyuq ichimliklar hisobidan hosil bo`ladi. shuning uchun ularning taomlardagi miqdori bir kechayu-kunduzda energiyani qoplashi va plastik jarayonlarni to`liq ta’minlashi uchun yetarli bo`lishi shart. taomlar tarkibida barcha oziqa moddalar bilan organizmni yetarli miqdorda ta’minlash oqilona ovqatlanishning energiya balansidan keyin asosiy tamoyillaridan ikkinchisi hisoblanadi. oziqa moddalardan eng asosiysi oqsil hisoblanadi. …

uchun 36 g. oqsil moddasi yetarli degan fikrga kelgan. lekin tashqi omillarning ta’sirini va organizmning o`ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda bir kunlik me’yor sifatida u 55-60 g. oqsilni tavsiya qilgan. daniya olimi xindxene bir kunlik me’yor sifatida faqat 26 g. oqsilni tavsiya qiladi. organizm uchun taomlar tarkibidagi oqsillar me’yorini aniqlash bo`yicha qator olimlar shug`ullangan. ularning bir kunlik oqsil me’yori buyicha bergan takliflari bir-birlariga deyarli yaqin va quyidagi jadvalda keltirilgan. jadval turli mualliflar tomonidan tavsiya qilingan oqsillarni iste’mol qilish me’yori (k.s. petrovskiy, 1981.) mualliflar tavsiya etilgan oqsil me’yori, g. bir sutkalik ratsion kaloriyasi, kkal. foyt 118 3065 rubner 127 3091 etuoter 125 3400 tigershtedt 136 3643 chittenden 67 3300 ro 70 2567 xindxene 26 - p.n. diatroptovich, m.n. shaternikov 100 2547 munk 100 2570 gotye 107 2721 laudergran 134 3277 raupe 124 3976 katta yoshdagi odamlar uchun organizmning oqsilga bo`lgan talabi ularning jinsiga, yoshiga va bajaradigan mehnat intensivligiga bog`liq bo`ladi. …

`yicha tarkibi organizm uchun o`ta katta ahamiyatga ega. taomlar oqsillarining aminokislotalari, bundan oldin ta’kidlanganidek, almashinmaydigan va almashinadiganlarga bo`linadi. almashinadigan aminokislotalarning talabgacha yetishmaydigan qismlari organizm tomonidan uglevodlardan yoki yog` kislotalaridan sintez qilinishi mumkin. uning uchun erkin holdagi azotning bo`lishi kifoya qiladi. almashinmaydigan aminokislotalar boshqa moddalardan sintez qilinmaydi, shuning uchun ular taomlar tarkibida tushishi shart. almashinadigan va almashinmaydigan aminokislotalarning 1 g. oqsildagi hissalari 64 va 36 % bo`lganda taomning oqsili optimal aminokislotali oqsil deyiladi. yana shuni ta’kidlash kerakki, optimal oqsilda almashinmaydigan aminokislotalar triptofan aminokislotasiga ko`ra ma’lum bir nisbatlarda bo`lishi shart (jadval). jadval almashinmaydigan aminokislotalarning triptofanga nisbatan optimal nisbati aminokislota triptofan ga nisbati aminokislota triptof anga nisbati triptofan 1:1,0 valin 1:5,0 metionin + 1:3,5 lizin 1:5,5 sistin izoleytsin 1:4,0 fenilalanin+ tirozin 1:6,0 treonin 1:4,0 leytsin 1:7,0 amalda taomlarning tarkibiy qismlarini muvozanatlashtirish ular oqsillaridagi almashinmaydigan aminokislotalari miqdorlarini jadvalda ko`rsatilgan nisbatlarga yaqinlashtirish orqali bajariladi. organizmning yog`lar va ularning tarkibiga bo`lgan talabi bundan oldin ta’kidlanganidek, yog`larning …

bo`ladi. tuyinmagan yog` kislotalari ba’zi hayvonot yog`lari (sariyog`, cho`chqa yog`i, baliq yog`i va boshqalar) tarkibida ham bo`ladi. lekin o`simlik moylarida ular juda ko`p. to`yinmagan yog` kislotalaridan eng zaruri linol, linolen va araxidon yog` kislotalari hisoblanadi. ular yog`lar va xolesterin almashinuvida ishtiroq etadi, qon tomirlarining elastikligini oshiradi va ularning devorlarini mustahkamlaydi. shu boisdan va odam organizmida sintez bo`lmasligi sababli tarkibida qo`sh bog`lari ko`p bo`lgan yog` kislotalarini maxsus adabiyotlarda vitamin f deb atash ham qabul qilingan. ko`rsatilganlardan tashqari o`simlik moylari tarkibida xujayralarni va uning tuzilmalarini yangilash uchun o`ta zarur bo`lgan fosfolipidlarning hamda vitaminlarning bo`lishi o`simlik moylarining ba’zi bir hayvonot moylariga nisbatan ustunligini tasdiqlaydi. odam organizmining to`yinmagan yog` kislotalariga bo`lgan talabini to`liq qondirish uchun iste’mol qilinadigan taomlar tarkibida o`simlik moylarining ulushi 30 % atrofida bo`lishi shart. i.m.skurixin va v.a.shaternikov tavsiyalariga ko`ra iste’mol qilinadigan taomlar tarkibida to`yingan, molekulasida bitta va undan ko`p qo`sh bog`lari bo`lgan yog` kislotalarining miqdorlari quyidagi nisbatlarda bo`lishlari lozim: mos ravishda …

hisobiga organizmning energiyaga bo`lgan talabining deyarli 33 % qoplanadi. lekin ba’zi bir mamlakatlar aholisining ratsionlarida yog`lar miqdori yetishmasa, ba’zi bir mamlakatlarning aholisi esa yog`larni me’yoridan oshiq iste’mol qilishadi. masalan, yog`lar hisobidan pokistonda aholi ratsioni energetik qiymatining 4,2 %, yaponiyada 8 %, xindistonda 13 %, braziliyada 18 %, italiyada 20 %, ispaniyada 22 %, fransiyada 30 %, angliyada 35 %, amerikada esa 41 % qoplanadi. haqiqatdan ham amerika, angliya va skandinaviya mamlakatlarida (shvetsiya, norvegiya, daniya, finlyandiya) bir kunda bir kishi tomonidan iste’mol qilinadigan yog`lar miqdori 150 g.gacha yetadi. shuning uchun ham aksh milliy ilmiy kengashi va amerika onkologik jamiyati tomonidan iste’mol qilinadigan taomlarda yog`lar ulushini, ayniqsa hayvonot yog`lari hisobidan, 30 % gacha tushirish masalasi qo`yilgan. yuqorida ta’kidlanganidek, yog`larni iste’mol qilish darajasi aholining qaysi millatga mansubligiga ham bog`liq. misol uchun, sobiq ittifoq davrida estoniya respublikasida yashaydigan 54-55 yoshli erkaklar ovqatlanishi ustida olib borilgan ilmiy-tadqiqot natijalari shuni ko`rsatdiki, eston millatiga mansub erkaklar ratsioni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oqilona ovqatlanish oziqa va biologik aktiv moddalarga bo`lgan talab"

1708835610.doc oqilona ovqatlanish oziqa va biologik aktiv moddalarga bo`lgan talab reja: 1. organizmning oqsillar, yog`lar uglevodlar, vitaminlar va mineral moddalarning tarkibiga bo`lgan talabi 2. organizmning yog`lar va ularning tarkibiga bo`lgan talabi 3. oqilona ovqatlanish va uglevodlar miqdori 4. oqilona ovqatlanishda vitaminlar va mineral moddalar organizmning oqsillar, yog`lar uglevodlar, vitaminlar va mineral moddalarning tarkibiga bo`lgan talabi ma’lumki, bundan oldin ta’kidlanganidek, odam organizmi oqsillardan (o`rtacha 19,6 %), yog`lardan (o`rtacha 14,7 %), uglevodlardan (o`rtacha 1,0 %), mineral moddalardan (o`rtacha 4,9 %) va suvdan iborat. ular iste’mol qilingan taomlar tarkibidagi oqsillar, yog`lar, uglevodlar va mineral moddalar hisobidan, suv esa asosan taom tarkibidagi...

DOC format, 92.0 KB. To download "oqilona ovqatlanish oziqa va biologik aktiv moddalarga bo`lgan talab", click the Telegram button on the left.

Tags: oqilona ovqatlanish oziqa va bi… DOC Free download Telegram