ko`ruv va eshituv idrokida muammosi bo`lgan bolalar

DOC 60,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363003925_41981.doc ko‘ruv va eshituv idrokida muammosi bo‘lgan bolalar www.arxiv.uz reja 1.bolaning eshitish idrokida kuzatiladigan muammolar. 2.bolaning eshitish darajasini aniqlash usullari. 3. karlikning kelib chiqish sabablari, kar bolalar ta`rifi 4.zaif eshituvchi bolalar, ulardagi nuqsonning kelib chiqish sabablari. 5.kech kar yoki keyinchalik zaif eshituvchi bo`lib qolgan bolalar. 6.maxsus muassasalarda ta`lim-tarbiya jarayonining o`ziga xosligi. nutq — murakkab ruhiy faoliyatdir. u ruhiy jarayonlarning tarkib topishiga va bolaning umuman barkamol bo`lib o`sishiga katta ta`sir ko`rsatadi. nutq eshituv organlari vositasi bilan idrok etishga asoslangan bo`lib,atrofdagilarga taqlid etish yo`li bilan rivojlanib boradi. og`zaki nutqning shakllanishida eshituv analizatori, nutqni harakatga keltiruvchi analizator ishtirok etadi. nutqni harakatga keltiruvchi analizator eshituv analizatori bilan mahkam bog`langan holda ishlaydi, eshituv analizatorining rivojlanish darajasi esa ko`p jihatdan talaffuzga bog`liq. bola nutqining o`sib borishi tovushlar talaffuzi, fiziologik va fonematik eshitishning kamol topib borish darajasi bilangina harakterlanib qolmay, balki eng muhimi — o`z nutqi va atrofdagilar nutqidagi so`zlarning tuzilishini, tovush tarkibini farqlay olish qobiliyati bilan …
2
hali tili chiqmagan go`daklik davrida ikkala qo`loqning mutlaqo eshitmasligi kar-soqovlikka olib keladi. eshitish qobiliyatining qisman buzilishi natijasida nutqiy nuqsonga uchragan bolalar zaif eshituvchi bolalar guruhiga kiritiladi. nutqi rivojlanib, shakllanib olgandan so`ng yaxshi eshitmaydigan bo`lib qolgan bolalar keyinchalik zaif eshituvchi bo`lib qolganlar guruhiga kiradi. bu nuqson nutq tarkib topganidan so`ng vujudga kelsa ham, quloqdagi nuqson tufayli eshitishda xos kamchiliklar bo`laveradi. turg`un eshitish nuqsonlari kelib chiqish sabablariga ko`ra tug`ma va orttirilgan bo`lishi mumkin. kar-soqov bolalarning 25—30 foizida eshitish nuqsonlari tug`ma bo`ladi. bunga sabab: onaning xomiladorlik davrida turli kasalliklar, masalan, gripp bilan kasallinishi, ota-onalarning ichkilik ichib turishi, onaning xomiladorlik davrida bilar-bilmas dori-darmonlarni iste`mol qilishi (ayniqsa streptomitsin, xinin, singari dorilarni), xomilaning shikastlanishi; irsiyat, genetik faktorlar (quloq tuzilishidagi patologik o`zgarishlar bo`lishi, masalan, eshitish yo`li atreziyasi — bituvi). eshitishdagi orttirilgan nuqsonlar quloq yoki eshitish analizatorining tuzilishidagi kamchiliklardan kelib chiqishi mumkin. bunga oliy nerv markazi, o`tkazuvchi yo`llar yoki quloqning o`zidagi o`zgarishlar sabab bo`ladi. bolaning ilk yoshida otit, …
3
a, dastur materiallarini o`zlashtirishiga salbiy ta`sir ko`rsatadi. eshtish nuqsonlari bor bolalar maxsus sharoitda, maxsus usullar bilan o`qitilishi va tarbiyalanishi kerak. eshitish nuqsonlarining yengil darajalari ham bolaning har tomonlama rivojlanishiga ta`sir ko`rsatadi, bog`cha va maktab dasturlarining o`zlashtirishda bir qator o`ziga xos qiyinchiliklar kelib chiqishiga sabab bo`ladi. kichik yoshdagi bolalarning eshitish qobiliyati nutqi rivojlangandan so`ng, masalan,. ikki yoshida yo`qolganida ham karlik natijasida bola atrofdagilar nutqini eshitmaydi va hattoki bilganlarini ham asta-sekin unutadi, boladagi karlik bilan soqovlik qo`shilib u kar-soqov bo`lib qoladi. bolaga o`z vaqtida maxsus yordam ko`rsatilmasa, unda aqli zaiflik belgilari ham paydo bo`ladi. biroq nuqsonning o`rnini to`ldirib, boshkaruvchi jarayonlarni aktivlashtiruvchi maxsus, korreksion rostlaydigan sharoit boladagi nuqsonlarni bartaraf etib, ularning ham nugqiy rivojlanishini, ham umumiy, aqliy rivojlanishini ta`minlaydi. zaif eshituvchi bolalar uchun maxsus tashkil etilgan maktabgacha tarbiya muassasasi hamda maktab-internatda barcha zarur shart-sharoitlar mavjud. maxsus muassasalardagi tarbiyachi va o`qituvchilar bunday bolalarning tegishli ta`lim-tarbiya olishlariga yordam berishlari kerak. yuqorida qayd etilganidek, surdopedagogikada eshitish …
4
n gapni quloq suprasidan 2 m, shivirlashni 0,5 m masofadan eshitadi, xolos. qulog`i og`irlik natijasida bola nutqida bir qator kamchiliklar kuzatiladi: lug`atining kambag`al bo`lishi, grammatik komponent rivojlanmagan — gap ichida so`zlarni tashlab ketish, so`zlarni noto`g`ri ishlatish, ularni o`zaro bog`lay olmaslik, kelishik, so`z yasovchi, so`z o`zgartiruvchi qo`shimchalarni ishlata olmaslik; tovushlarni noto`g`ri talaffuz qilish — o`xshash, jarangli-jarangsiz undoshlarni bir-biri bilan adashtirish, tushirib ketish va boshqalar shular jumlasidandir. bola nutqidagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablarini bilmaslik orqasida ayrim tarbiyachi va o`qituvchilar bolani dangasa, mas`uliyatsiz, bezori deb, unga noto`g`ri munosabatda bo`lishadi, natijada bola injiq, yig`loqi, serjaxl, gap o`tmas bo`lib qoladi, ya`ni unda ikkilamchi ruhiy o`zgarishlar paydo bo`ladi. yengil darajadagi zaif eshituvchi bolalar sog`lom tengdoshlari qatorida ommaviy maktabgacha tarbiya muassasalarida va maktabda ta`lim-tarbiya olishi mumkin. biroq ularga alohida munosabatda bo`lish, ular uchun qulay shart-sharoitlar yaratish talab etiladi. uzliksiz ta`lim tizimida o`zbekistonda eshitishida nuqsoni bo`lgan bolalar uchun maktabgacha tarbiya muasasalari, maktab va kasb-xunar kolejlarida maxsus guruxlar faoliyat …
5
chilarning asosiy vazifasi — sog`lom bolalarni zaif eshituvchi bolalardan ajratib, ularga alohida yondashish, zarur bo`lsa, ularning "maxsus muassasalarda ta`lim-tarbiya olishini yoki integratsiyalashgan ta`limga jalb etilishini ta`minlashdan iborat. maxsus muassasalarda o`z fikrini og`zaki ifodalay olmasligini his etgan o`quvchi yozma shaklda bayon etishni bilishi kerak. buning uchun o`quvchilarni o`z fikrini og`zaki, yozma bayon etishga o`rgatish amaliy nutqiy ko`nikma va malakalarni shakllantirish asosida amalga oshiriladi. kar va zaif eshituvchi o`quvchilarda so`zlashuv (og`zaki, yozma) nutqni shakllantirish yuzasidan dars va mashg`ulotlarda muayyan tizimdagi mashqlar asosida o`qituvchi va o`quvchi faoliyati tashkil etiladi, didaktik vositalarning barcha turlarini nutqiy jarayonga moslay olish talab etiladi. nutqiy materiallarning amaliy egallanishini ta`minlash uchun maxsus sodir etilgan muammoli nutqqa (gapirish, yozib tushuntirishga) ehtiyojni tug`diruvchi vaziyatlar oldindan rejalashtiriladi. bunda nutqiy materiallar fanlar bo`yicha o`quv dasturlarida, rejalashtirishlarda oldindan belgilangan bo`ladi, ya`ni korreksion-pedagogik jarayon muayyan tizim asosida amalga oshiriladi. har bir dars uchun nutqiy materiallar korreksion-kommunativ tizim tamoyillariga qat`iy rioya qilgan holda (o`quvchilarning eshitish, talaffuz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ko`ruv va eshituv idrokida muammosi bo`lgan bolalar"

1363003925_41981.doc ko‘ruv va eshituv idrokida muammosi bo‘lgan bolalar www.arxiv.uz reja 1.bolaning eshitish idrokida kuzatiladigan muammolar. 2.bolaning eshitish darajasini aniqlash usullari. 3. karlikning kelib chiqish sabablari, kar bolalar ta`rifi 4.zaif eshituvchi bolalar, ulardagi nuqsonning kelib chiqish sabablari. 5.kech kar yoki keyinchalik zaif eshituvchi bo`lib qolgan bolalar. 6.maxsus muassasalarda ta`lim-tarbiya jarayonining o`ziga xosligi. nutq — murakkab ruhiy faoliyatdir. u ruhiy jarayonlarning tarkib topishiga va bolaning umuman barkamol bo`lib o`sishiga katta ta`sir ko`rsatadi. nutq eshituv organlari vositasi bilan idrok etishga asoslangan bo`lib,atrofdagilarga taqlid etish yo`li bilan rivojlanib boradi. og`zaki nutqning shakllanishida eshituv analizatori, nutqni haraka...

Формат DOC, 60,5 КБ. Чтобы скачать "ko`ruv va eshituv idrokida muammosi bo`lgan bolalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ko`ruv va eshituv idrokida muam… DOC Бесплатная загрузка Telegram