виждон эркинлиги ва эркинлик виждони

DOC 86.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1503042507_68961.doc виждон эркинлиги ва эркинлик виждони «менинг комил ишончим шуки, савоб ишни хар ким килиши керак, савоб ишни хар кун килиш керак, савоб ишни беминнат килиш керак». ислом каримов болалигим тошкенти азимнинг хастимом махалласида ксчгани туфайли, имкон бўлди дегунча бу ерни зиёрат қилиб туриш одатга айлаииб колган. агар авваллари бу масканга бири биридан тор, қинғир-қийшиқ, ўйдим чуқур кўчалар оралаб борилган бўлса, бугун унинг белгиси бўлмиш азим миноралар шаҳарнинг тўрт томонидан кўриниб туради. агар олдин кишилар бу ерга келиб намоз ўкишдан-да чўчиб-хуркиб турган бўлса, бугун бу ердаги нафақат масжидлар, балки бой кутубхона, муқаддас усмон мусҳафи жой олган мўйи муборак зиёратгохи, тошкент ислом института, ўзбекистон мусулмонлари идораси сингари маърифат ва маънавият мас-канлари минглаб шаҳарликлар ва мсхмонларнинг кўнгли орзиқиб борадиган азиз гўшаларга айланиб колган... шу кунларда мен хизмат киладиган институтда ўзбекистон республикаси конституцияси қабул қилинган куннинг 17 йил-лигига бағишланган илмий-амалий конференция ўтказишга тараддуд кўриляпти. ўзим танлаган мавзу - мустақил мамла-катимиз асосий қонунида фукароларнинг …

аним факту ракамларни бир бошдан маъруза лойихасига кирита бошладим. жумладан шўролар даври ўзбекистони 70 йилдан ортик вақт давомида динлар ва диндорлар масалалари борасида собик иттифокда амалда бўлган 1918 йилдаги «черковнииг давлатдан ва мак-табнинг черковдан ажратилганлиги ҳакидаги декрет, 1929 йилдаги «диний бирлашмалар тўгрисида»ги карор ҳамда ссср конституциясининг 52моддасига асосланиб келган. мазкур ҳужжатларда гўё фуқароларнинг виждон эркинли-ги кафолатланиши, хар кандай динга эътикод килиш, диний маросимларни ўтказиш борасида амал килажак чекланмаган хуқуклар эълон қилинган эди. лскин буларнинг бари фақат коғоздаги ran бўлиб, «олий ҳужжатлар»даги ваъдалар билан реал воқелик орасида улкан бир жарлик ястаниб ётарди. масалан, шўролар давлати конституциясининг кўрсатилган моддасида совет фукароларига «виждон эркинлиги, яъни хоҳлаган динга эътиқод қилиш ёки бирортасига эътикод килмаслик хуқуки кафолатланиши» баробарида, «диний сиғинишни ёхуд атеистиқ тарғибогни амалга ошириш ҳуқуқи» хам берилган эди. амалда эса одамларнинг «хохлаган динга эътикод килиши, диний сиғинишни амалга ошириши» сингари ҳукуклари саробга айлантирилиб, билган ва билмаганнинг «атеистиқ тарғиботни амалга ошириш ҳуқуқи» ғовлаб борди. бошқача …

ону сиёсатга мослаб мэлс дсб от кўйишган. ақлимни таниб билдимки, бу шўро «доҳийлари» исми шарифларининг бош ҳарфларидан жам-ланган ажабтовур от экан. энди айтсам бўлаверади мана шу исмимнинг ўзиёқ менинг секин-аста амал поғоналаридан ўсиб боришимга, ҳукуматнинг ишончли одамлари каторига киришимга анча ёрдам бсрган... сохамиз идеология билан боғлик бўлгани учун, хозир ўйласам, билиб-билмай анча-мунча касофат ишларни қилган эканмиз. бухоро-ю самарканддаги, урганчу андижондаги не-не табаррук кадамжоларни вайрон қилганимизни, худо билан унинг бандаси ўртасига туриб олиб, одамлар кўнглини қанчалар ўкситганимиз, хўрлаганимизни эсласам... охирги ишларимиздан бири сурхондарёнинг бойсунида бўлганди. «тепа»да ўтирган опахоннинг кўнглини топамиз деб, қишлоклик одамларнинг бир дошкозоп пишиб турган сумалаги устига кстмонлаб тупрок торттиргандик... бўлмаса, дин қаёкда экану, наврўз каскда экан. бу нарсаларии ўйлайдиган, фикрлайдиган калла бўлмагандан кейин, хаммаси аралашиб кетган эди-да... отахоннинг хазрати имом жоме масжиди гумбазидаги олтинранг ой тасвирига қадалган кўзларида ғилтиллаб ёш айланарди. мана шу ўтирган жойимизнинг кунботар томонига сомон бозори, қаршимиздаги майдонга эса мол бозори жой-лаштирилганди. максад бу ерлар …

а 10-15 нафар, ўзбекистондан эса номига ъ-а нафар кишигина бу зиёратга боришга муваффак бўларди. умуман олганда, мустақилликка кадар ўзбекистонда ҳам диндорлар сифатида фақат нафақахўрлар тан олинар, ахоли бошқа катламларининг маежид ва черковларга боришига йўл кўйилмасди. конституцион нормага мувофик, диннинг давлатдан, мактабиинг эса диндан ажратилгани бахона линий муассасаларнинг моддий-техник таъминотига мутлақо эътибор берилмас, линий таълимга эса энг беписанд таълим тури сифатида муносабат қилинарди. - «хулди самарканддаги имом бухорий ва шохи зинда, бухородаги накшбандий ва гиждувоний зиератгоҳларидаги каби тошкентнинг хастимомида ҳам илгари бўлмаган иншар бўляпти», деган ганни эшитгач, эринмай неча марта келдим бу ерга, дея гапини давом эттирди янги таиишим. президентимизнинг республикамиздаги юзлаб кадамжоларни қайта тиклаш, тиклаганда хам худди аслидай қилиб бунёд этиш тўгрисидаги гапларини телевизордан эшитарканман, бу гапларни ўз такдиримдан келиб чиқиб талкин қиламан нукул. хўш, асл дегани нима ўзи? назаримда, бу ерда ran фақат биноларнинг, иморатларнинг асл кўринишини тиклаш хақидагина эмас, балки улар багрида мужассам бўлган эътиқоднинг, имоннинг аслини тиклаш …

деган ўрага тушиб қолди. ҳайриятки, ҳали чуқур кетмаган экан, давлат уни кечирди, сш умрини ҳазон килмай, ўзимизга қайтариб берди. бир келишимда шу болани қўлидан ушлаб бу ерга етаклаб олиб келдим. чумолидай бўлиб ишлаётган, бир-бирининг қаватига кириб меҳиат килаётган, бизнинг авлодимиз молбозор қилиб юборган жойни нурхонага айлантираётган одамларни кўрсатдим... мустақиллик арафасидаёк ўзбекистондаги динлар ва дин-дорларга бўлган муносабат тубдан ўзгарди, дея давом эттира-ман маърузамни. 1991 йилнинг 14 июнь куни қабул қилинган «виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги қонун динлар ва диндорларнинг ҳак-ҳукукларини таъмин-лашда тарихий ахдмият касб этди. ўзбекистон республика-сининг конституцияси бу борадаги давлат сиёсатининг, ўзаро муносабатларнинг устувор йўналишини белгилаб берди. конституциямизнинг 31-моддасида ўқиймиз: «ҳамма учун виждон эркинлиги кафолатланади. ҳар бир инсон хохдаган динга эътикод килиш ёки ҳеч қайси динга эътикод килмаслик ҳуқуқига эга. диний қарашларни мажбуран сингдиришга йўл қўйилмайди». юкорида зслаганимиз шўро давлати конституциясининг амалиётдаги ижросидан тубдан фарқ қиларок, мустақил мамлакатимиз бош комусида белгиланган бу ҳукуқий норма қар куиги эркин хаётнинг, фукаролар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "виждон эркинлиги ва эркинлик виждони"

1503042507_68961.doc виждон эркинлиги ва эркинлик виждони «менинг комил ишончим шуки, савоб ишни хар ким килиши керак, савоб ишни хар кун килиш керак, савоб ишни беминнат килиш керак». ислом каримов болалигим тошкенти азимнинг хастимом махалласида ксчгани туфайли, имкон бўлди дегунча бу ерни зиёрат қилиб туриш одатга айлаииб колган. агар авваллари бу масканга бири биридан тор, қинғир-қийшиқ, ўйдим чуқур кўчалар оралаб борилган бўлса, бугун унинг белгиси бўлмиш азим миноралар шаҳарнинг тўрт томонидан кўриниб туради. агар олдин кишилар бу ерга келиб намоз ўкишдан-да чўчиб-хуркиб турган бўлса, бугун бу ердаги нафақат масжидлар, балки бой кутубхона, муқаддас усмон мусҳафи жой олган мўйи муборак зиёратгохи, тошкент ислом института, ўзбекистон мусулмонлари идораси сингари маърифат ва маънавият м...

DOC format, 86.0 KB. To download "виждон эркинлиги ва эркинлик виждони", click the Telegram button on the left.

Tags: виждон эркинлиги ва эркинлик ви… DOC Free download Telegram