демократик жамият тўғрисидаги дастлабки қарашлар ва унинг ривожланиш босқичлари

DOC 171,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1409030103_58898.doc демократик жамият тўғрисидаги дастлабки қарашлар ва унинг ривожланиш босқичлари режа: 1. ўзбекистон ҳудудида адолатли жамият тўғрисидаги илк қарашлар. 2. ix-xii асрларда ўрта осиё мутафаккирларининг қарашларида давлатни бошқариш ва адолатли жамият қуришга доир ғоялар. 3. амир темур ва темурийлар даври миллий давлатчилик тўғрисидаги қарашларда демократик тамойиллар. 4. xvi-xix асрлар ўрта осиёнинг ижтимоий ҳаётидаги мураккаб жараёнлар ва миллий давлатчилик негизларидан маҳрум бўлиш сабаблари. 5. жадидларнинг миллий давлатчилик ва адолатли жамият қурилишига доир маърифатпарварлик ғоялари. 6. миллий мустақиллик ва демократик ўзгаришлар сари йўл тутилиши. 1. ўзбекистон ҳудудида адолатли жамият тўғрисидаги илк қарашлар мустақил ўзбекистон янги жамият барпо этаётган бугунги кунда инсониятнинг адолатли жамият тўғрисидаги дастлабки қараш-лари ва бу қарашларни ўзида мужассам этган таълимотларга муро-жаат қилиш зарурий эҳтиёжга айланмоқда. зеро, миллат қанчалик юксак тараққиётга кўтарилгани сари унинг ўз илдизларига талпининб яшаш руҳияти кучайиб боради. чунки, ҳар қандай истиқбол ўтмиш тажрибаларига, ундан чиқарилган хулосаларга таянсагина пировард мақсад ва муддаога эриша олади. ўтмиш мерос, айниқса …

ислом каримов, - бизнинг олдимизда шундай тарихий имконият пайдо бўлдики, биз босиб ўтган йўлимизни танқидий баҳолаб, миллий давлатчилигимиз негизларини аниқлаб, буюк маданиятимиз томирларига, қадимий меросимиз илдизларига қайтиб, ўтмишимиздаги бой анъаналарни янги жамият қурилишига татбиқ этмоғимиз керак”. қадимги аждодларимизнинг адолатли жамият тўғрисидаги қа-рашлари, таълимотлари, авваламбор, халқ оғзаки ижодида, кейинча-лик ёзма манбаларда афсонавий қаҳрамонлар, халқ халоскорлари, худолар тўғрисидаги ёзма манбаларда ифодаланган. кейинчалик, ана шу қарашлар афсонавий диний таълимотларда ўз ифодасини топди. бугунги кунда бутун ўзбек халқи мақтанса арзигулик, унга куч-қувват, илҳом, шодлик ва фидойилик бахш этувчи авлод-аждод-ларидан қолган “авесто”дек ноёб меросга эгадирларки, у фақатгина халқимизнинг қадимийлигини тасдиқловчи тарихий ҳужжат бўлиб-гина қолмай, авлод -аждодларимизнинг ҳали дунёнинг бошқа бир заминларида, хусусан, ҳозир тараққий этган мамлакатларида давлат, уни шакллантириш, идора этиш, эзгуликни улуғлаш ғоялари ҳали бўлмаган вақтда ўзбек халқининг авлод-аждодлари шундай ғояларни, қарашларни шакллантира олганларини тасдиқловчи маънавий бойлик ҳамдир. маълумки, “авесто”нинг бизгача етиб келган қисми тўрт китобни ўз ичига олади: биринчи китоб-“ясна” (дуолар ёки қурбонлик …

шган жамоа ҳаётида умумий ижтимоий-фойдали меҳнат билан шуғуллани-шида, эркин жамоа аъзоларининг асосий мулки чорва ва ерлардан тенг фойдаланишганлигида, эркаклар билан хотин-қизлар тенг хуқуқ-қа эга бўлганлигида, қабиланинг умумий манфаати билан боғлиқ бўлган турли масалалар оқсоқоллар кенгашида муҳокама этилганли-гини кўриш мумкин. “авестода”ги бош ғоя эзгулик билан ёвузлик ўртасидаги курашдир. “о мазда!- дейилади унда,-қачон жоҳиллар жазоланади?. қачон сенинг подшоҳлигингдан ёлғон кетиб, ҳақиқат қарор топади. ана шунда айёр руҳнинг куни битади. барча фозил руҳ-мазда ва ҳаққониятнинг гўзал масканига тўпланиб, дориломон яшашга муяссар бўлади”. демак, ахура мазда олий куч- адолат, эзгулик ўрнатади. аммо одам ушбу курашнинг оддийгина кузатувчиси эмас. шунинг учун ҳам “авесто”да: “кимда- ким буғдой экса, у ўшани ўради” дейилади. айнан ушбу ғоя ўрта асрда яратилган таълимотдаги ҳар қандай адолатсизлик, зулмат ва ҳуқуқсизликка қарши курашиб, ҳаққоний, инсонпарвар ва эркин ҳаёт яратган яхши, одил подшолар ҳақидаги қарашларда ўзининг маънавий ривожини топади. зардуштийлик таълимотида ҳарбий тўқнашувлар, хунрезликлар, босқинчилик ҳаракатлари кескин қораланган. зардуштнинг фикрича, юрт тинчлиги, жамоадаги …

лича кечган. лекин, барча халқларга, мамлакат-ларга хос бўлган умумий қонуниятларни кузатиш мумкинки, улар қуйидагилардан иборат: адолатсизликка қарши адолат, зўрлик ва қонунсизликка қарши қонунийлик, раҳм-шафқат, урушга қарши тинчлик ва ҳ. к.. характерли жойи шундаки, халқ оғзаки ижодида, ёзма манбаларда, диний ва дунёвий китобларда эзгуликка интилиш, инсон номини улуғлаш, социал адолатга эришиш учун кураш тарихи барча қадимги халқлар ҳаётига хосдир. хулоса сифатида айтиш мумкинки, энг қадимги адолатли жамият тўғрисидаги қарашлар, ғоялар тахминан бундан тўрт минг йил аввал халқ оғзаки ижодида, ёзма диний китобларда, диний мифологиялар тарзида шаклланган. 2. ix-xii асрларда ўрта осиё мутафаккирларининг қарашларида давлатни бошқариш ва адолатли жамият қуришга доир ғоялар инсон табиатан эркинликка, эзгуликка интилиб яшайди. бундай эҳтиёжларнинг барча учун умумий бўлган қоидаларини ва уларнинг тартиботларини ташкил этишда давлатга бўлган эҳтиёж вужудга келади. мана шундай эҳтиёж умуминсоний қадриятларнинг назарий мезонларини шакллантирган. айни пайтда, кишилик жамиятининг ўзаро урушлар ва ихтилофлар билан боғлиқ даврларида янги маъри-фий таълимотлар халоскор ғоя сифатида ҳам вужудга …

слаҳат қилгин». шуни алоҳида қайд этиш жоизки, ислом дини тарқалган давлат-ларда инсон тафаккурига хос бўлган ҳурфикрлиликка интилиш, айниқса, илму маърифат аҳлларида сўнмади. ҳатто ислом дини ичида ҳам давлат, ҳуқуқ, адолат, бурч ҳақида турли хил фикрлар, ёндашув-лар ва талқинлар бўлган. масалан, ал-ғаззолий (1058-1111) нинг айтишича, оллоҳ-таоло пайғамбарларни одамларга тўғри йўл кўрсатиш учун танлаган бўлса, ҳукмдорларни одамлар ўртаси-даги низоларни бартараф қилиш учун танлаган. ал-ғаззолий подшоҳ, амиру-хонларга яқин турмаслик, улар билан ҳамсуҳбат бўл-масликка чақирса , унинг замондоши, вазир низомулмулк эса барча давлат ишларини маслаҳат билан амалга оширишга, «ҳар бир ишнинг тадбирини донолару қариялар ва дунё кўрган кишилар билан ҳал қилиш керак» деб ҳисоблайди. мусулмон дунёсида машҳур xi аср ҳуқуқшуноси ал-моварди-нинг айтишича, давлат динсиз сақланиши мумкин, аммо адолатсиз яшай олмайди. ўрта осиё халқлари илғор мутафаккирларининг сиёсий-фалса-фий қарашларида одил ҳукмдор ғояси марказий ўринни эгаллайди. улар давлат тепасида турган ҳукмдор адолатли, хулқ атвори пок, фуқароларга раҳм-шафқатли, ғамхўр бўлса, давлат қудратли, жамият фаравон бўлади деб тушунадилар. шундан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "демократик жамият тўғрисидаги дастлабки қарашлар ва унинг ривожланиш босқичлари"

1409030103_58898.doc демократик жамият тўғрисидаги дастлабки қарашлар ва унинг ривожланиш босқичлари режа: 1. ўзбекистон ҳудудида адолатли жамият тўғрисидаги илк қарашлар. 2. ix-xii асрларда ўрта осиё мутафаккирларининг қарашларида давлатни бошқариш ва адолатли жамият қуришга доир ғоялар. 3. амир темур ва темурийлар даври миллий давлатчилик тўғрисидаги қарашларда демократик тамойиллар. 4. xvi-xix асрлар ўрта осиёнинг ижтимоий ҳаётидаги мураккаб жараёнлар ва миллий давлатчилик негизларидан маҳрум бўлиш сабаблари. 5. жадидларнинг миллий давлатчилик ва адолатли жамият қурилишига доир маърифатпарварлик ғоялари. 6. миллий мустақиллик ва демократик ўзгаришлар сари йўл тутилиши. 1. ўзбекистон ҳудудида адолатли жамият тўғрисидаги илк қарашлар мустақил ўзбекистон янги жамият барпо этаётган бугунги ...

Формат DOC, 171,0 КБ. Чтобы скачать "демократик жамият тўғрисидаги дастлабки қарашлар ва унинг ривожланиш босқичлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: демократик жамият тўғрисидаги д… DOC Бесплатная загрузка Telegram