муҳит (ҳаво) қаршилиги остидаги жисмнинг тушиши

DOCX 112.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1540975210_72833.docx r p g dv dx v a 2 2 - - vdv a v 2 2 g a 2 a v a 2 2 2 - e g a x - 2 2 ( / ) 1 2 2 - - e g a x ( / ) 2 p c s x / r & v 2 v кщч x g 2 v кщч кщч v v x g 2 v кщч кщч v v ï ï þ ï ï ý ü = = кщч кщч кщч кщч да 0,99v да 0 , 2 ) v / ( 0,95v 2 , 1 ) v / ( 2 2 x g x g v ¸ ег 2 v o кщч v v dv dt x dv dt y dv dt z dx dt p dy dt dz dt g v 2 0 2 2 cos a v 0 2 …
2
идаги тенгламага қўямиз, натижада ln=-2x ёки = бўлади. бу тенгликни тезликка нисбатан ечсак v=a (20) (20) формула, ҳавода пастга тушиб келаётган жисмнинг босиб ўтган масофасига боғлиқ ҳолдаги тезликни аниқлаш формуласидан иборат. масофа х -катталашиб борган сари, -қиймат борган сари камайиб боради, ва х да нолга тенг бўлади. демак, жисмнинг тезлиги унинг босиб ўтган масофасига боғлиқ равишда (20) тенгламага кўра ортиб боради ва ўзгармас а - қийматга интилиб боради. ушбу қиймат чегаравий тезлик vчег -деб аталади. (19) тенгликка асосан, vчег=а бўлгани учун, vчег= (21) шу сабабли, v0=0 бўлганда жисм чегаравий vчег дан ортиқ тезликка эга бўла олмас экан. (21) формулага асосан чегаравий тезликнинг сон қиймати жисмнинг оғирлигига тўғри пропорционал бўлиб, cx, ва s -ларга тескари пропорционал бўлар экан. энди қанча масофадан кейин тезлик ўзининг чегаравий қийматига эришишлигини аниқлаймиз. бунинг учун 2 жадвалдан фойдаланамиз, жадвалда (20) формула орқали /vчег қиймат билан (g/)x -қиймат орасидаги боғланишлар келтирилган. жадвалдан 2 жадвал 0 0,5 1,0 …
3
шидаги чегаравий тезлик, бу ҳолатда s=0,4 м2, cx=1,0; б) парашютни очиб тушишда, s=36 м2, cx=1,0; иккала ҳолда ҳам парашютчининг тезлиги v1=0,95vчег (яни чегаравийдан 5% фоиз фарқ қилганда) бўлгандаги н1 масофа ва v2=0,99vчег бўлгандаги н2 масофа аниқлансин. е ч и ш. чегаравий тезлик (21) формула орқали аниқланади, ҳавонинг зичлигини =1,29 кг/м3 деб ҳисоблаймиз. н1 ва н2 масофаларни (22) формула орқали аниқлаймиз. (g/) x=1,2 бўлганда v1=0,95vчег жисмнинг босиб ўтган масофаси н1=1,2/g бўлади. худди шу каби (g/)x=1,2 бўлганда v2=0,99vчег жисмнинг босиб ўтган масофаси н2=2/g бўлади. ҳисоблаш ишлар натижасида қуйидагиларни аниқлаймиз: а) парашютни очмасдан тушишда vчег=56 м/с; н1380 м, н2630 м. б) парашютни очиб тушишда vчег 5 м/с; н13 м, н2 5 м. кўриниб турибдики, қаршилик катта бўлганда чегаравий тезликка тезда эришилар экан. нуқтанинг эгри чизиқли ҳаракатида динамиканинг асосий масаласини ечиш. нуқтанинг эгри чизиқли ҳаракатида динамиканинг асосий масаласи §77 да аниқланган дифференциал тенгламалар орқали ечилади. агар масала тўғри бурчакли декарт координата ўқларида, яъни (10) …
4
ирлик майдонини бир жинсли (=cоnst) деб ҳисоблаймиз. нуқтанинг парвозини ҳамда шу парвоздаги масофани ернинг радиусига нисбатан кичкина қиймат деб ҳисоблаймиз. моддий нуқта ҳаракатининг бошланғич ҳолати сифатида, координата боши о нуқтани қабул қиламиз. оу ўқини вертикал юқорига, ох ўқини горизонтал текислик бўйича йўналтирамиз, оz ўқини эса оху текислигига перпендикуляр ҳолда йўналтирамиз (220 шакл). бошланғич тезлик вектори , о нуқтага қўйилган бўлиб, унинг йўналиши ох ўқи билан бурчак ташкил этади. ҳаракатланаётган м нуқтани ихтиёрий ҳолатда тасвирлаймиз. унга фақат битта куч, оғирлик кучи таъсир этмоқда (§80 даги 93 масаланинг эслатмасига қаранг). ушбу кучнинг координат ўқларига проекцияси қуйидагича бўлади: рх=0, ру=-р=-mg, рz=0 бу қийматларни (10) тенгламага қўйсак ва d2x/dt2=dvx/dt ва ҳ.к., ҳосил бўлган тенгламалар системасини m -га қисқартириб юборсак, натижада: =0, =-g, =0 бу тенгламаларнинг иккала томонларини dt -га кўпайтириб, сўнгра интегралласак vx=c1, vy=-gt+c2, vz=c3 бошланғич шартларни (23) тенгламалар орқали аниқлаймиз, яъни t=0 с бўлганда х=0, y=0, z=0, vx= v0cоs, vy= v0sin, vz=0 ушбу …
5
танинг траектория тенгламасини аниқлаймиз: y=xtg-x2 (25) ушбу тенглама оу ўқига параллел бўлган параболанинг тенгламасидан иборат. шундай қилиб, горизонтал текисликка бурчак остида отиб юборилган оғир нуқта ҳавосиз фазода парабола бўйича ҳаракат қилар экан (галилей). 2. горизонт бўйича узоққа тушишлик. энди нуқтанинг горизонтал ўқ бўйича қанча узоққа тушганлигини аниқлаймиз, яъни ох ўқи бўйлаб босиб ўтилган ос=х масофани аниқлаймиз. (25) тенгламада у=0 деб ҳисоблаб, нуқта траекториясининг ох ўқи билан кесишган нуқталарини аниқлаш учун иккинчи даражали тенглама ҳосил қиламиз. ушбу тенгламадан, яъни x[tg-gx/(2 cоs2)]=0 бўлади, бундан x1=0, x2=(2 cоs2tg)/g биринчи ечим (илдиз) координата боши о нуқтани беради, иккинчи ечим эса с -нуқтани аниқлайди. шу сабабли х=х2 бўлади ва х=(/g)sin2 (26) (26) формуладан кўриниб турибдики, худди шундай горизонтал узоқликдаги масофа -бурчак остида отилганда ҳам мавжуд бўлиб, 2=180-2, яни =90- га тенг бўлади. демак, берилган -бошланғич тезлик билан отилган нуқта горизонтнинг с нуқтасига иккита траектория орқали етиб бориши мумкин экан: пастки ( 45). 3. траекториянинг баландлиги. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "муҳит (ҳаво) қаршилиги остидаги жисмнинг тушиши"

1540975210_72833.docx r p g dv dx v a 2 2 - - vdv a v 2 2 g a 2 a v a 2 2 2 - e g a x - 2 2 ( / ) 1 2 2 - - e g a x ( / ) 2 p c s x / r & v 2 v кщч x g 2 v кщч кщч v v x g 2 v кщч кщч v v ï ï þ ï ï ý ü = = кщч кщч кщч кщч да 0,99v да 0 , 2 ) v / ( 0,95v 2 , 1 ) v / ( 2 2 x g x g v ¸ ег 2 v o …

DOCX format, 112.6 KB. To download "муҳит (ҳаво) қаршилиги остидаги жисмнинг тушиши", click the Telegram button on the left.