kosmonavtika asoslari

PDF 178 sahifa 11,3 MB Bepul yuklash

178 sahifa kosmonavtika asoslari — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 11,3 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 178

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 178

• ; o'zbekiston respubllkasi oliy va o'rta maxsus ta'lim v azirligi m. mamadazimov kosmona vtlka asoslari oliy 0 'quv yurtlarining 5140200 - « fizika va astronomiya» ta 'lim yo 'nalishi ixtisosliklari uchun darslik ni7f):-_;_' --, .... -.;,.. .. ! :1 l::;:. -y- g939 « voris-nashriyob) toshkent - 2009 " ) i...- ~1,~ ~ ~ , / 39.6 m23 taq r i ze hi i a r: sh. a. egamberdiyev - o'zr fa astronomiya instituti direktori, fizika-matematika fanlari nornzodi, professor, . s. orifjonov - nizomiy nomidagi topu «(fizika va uni o'qitish metodikasi) kafedrasi dotsenti, fizika-matematika fanlari nomzodi. mazkur darslik uehiruvehi raketalar, ulaming xarakteristikasi, sun'iy yo'ldoshlarning yer atrofidagi passiv va aktiv harakatiari, orbital manyovrlar haqida ma'lumotlar beradi. u yer atrofidagi uehishlar di namikasi bilan bir qatorda, oyga va planetalarga uehishning, ularga sun'iy yoldoshlami chiqarishning asoslari bilan tanishtiradi. shuningdek, darslikda yer sun'iy yo'ldoshlari hamda orbital stansiyalarning xalq xo'jaligidagi ahamiyati, bu sohada erishilgan yutuqlar, …

2 / 178

ashkil topadi: 1. kirish. 2. raketa va kosmodinamika asoslari. 3. tortishish ning markaziy maydonida jisrnlarning harakati. 4. yer sun'iy yo'ldosh larfning passiv va aktiv harakatlari. 5. oyga uchish asoslari. 6. plane tcllararo uchishlarning asoslarl 7. sun'iy yo'ldoshlar va boshqariluv chi orbital stansiyalar, ulardan xalq xo'jaligida foydalanish asoslari. bulardan tashqari, kosmonavtika kursi hajmida yer atrofi zonasini, uning tabiiy resurslari, ekologik holati hamda planetalar va oyni yer sun'iy yo'ldoshlari tomonidan tadqiq qilish bo'yicha erishilgan yutuq lar, ularning insoniyat hayoti va faoliyati uchun ahamiyatiga doir ma teriallarga ham keng o'rin berilgan. ayniqsa, talabalar oyni, yaqin planetalardan - mars va venera ni tadqiq etish bo'yicha erishilgan natijalar haqida yetarlicha ma'lu mot oladilar. kosmonavtikadan nazariy kursning bayoni, amaliy mash g'ulotlar bilan tizimli ravishda mustahkamlanib boradi. yer atrofi uchishlari, talabalar tomonidan oy va planetalarga uchish asoslariga doir o'nlab masalalarni sinfda va mustaqil ravishda yechilishi ularning kosmonavtika predmeti mohiyatini yaxshi anglashlariga keng imko niyat yaratadi. dars jarayonlarida …

3 / 178

atcriallar (rasl1l, sxcma va jadvallar) ham keltirilgan bo'lib, ular mavzu mazmunini o'zlashtirishni sczilarli darajada yengillashtiradi. shllningdck, darslikda ma'lum bo'lim materiallaridan so'ng talabalar o'z bilimlarini mustaqil tekshirib borishlari uchun turkum savollar va lopshiriqlar hcrib boriladi. mazkur asar ~ kosmonavtika asoslari. bo'yicha o'zbek tilida yo zilgan birinchi darslik bo'lganidan, unda ayrim kamchiliklarning uchrashi labiiy. bunday kamchiliklarni bartaraf qilish va matnlar mazmunini yaxshilashga qaratilgan barcha fikr va mulohazalarni mjri natdorlik bilan qabul qilamiz. mu a liif kirish 1- §. kosmos inson xizmatida insonning kosmosni o'zlashtirish bilan bog'liq faoliyati unga ona planetamiz yerning geologik boyliklarini, tabiati va iqlimini o'rga nishga katta imkoniyatlar yaratadi. inson koinotdan yerga nazar so lib, uning naqadar mitti, noyob va go'zal qarorgoh ekanligini angla di. shu bilan birga bu nazar orqali u, planetamiz hayotiga tahdid solayotgan ekologik, energetik va demografik muammolarini ham butun bo'y-basti bilan ko'ra oladi. oxirgi o'n yillar ichida kosmonav tikaning taraqqiyoti, yerdagi bu muammolarni bartaraf qilishning yo'l-yo'riqlarini …

4 / 178

'rsatib, uning bugungi muammolarini hal qilishda juda katta xizmati borligiga hech qanday shubha yo'q! faqat kosmik texnikagina insonga, uning uyi hisoblanmish yerga tashqaridan qarab, sayyoramizning, shoir a.oripov iborasi bilan aytganda, «kichik bir soqqa» ekanligini, mash hur sayyoh-olim t. xeyerdal aytganidek, achchiq va zaharli dud-chi qindilarni chiqarib yuborish uchun «mo'risining yo'qligini» va, shu tufayli, uning tabiiy qazilma boyliklari biz o'ylaganchalik bitmas tuganmas emasligini anglashga imkon berdi. binobarin, tabiat boy liklaridan katta tejarnkorlik va ehtiyotkorlik bilan foydalanish lozimli gini uqtirdi. 5 kosmosdan turib yerning biologik sferasining holati bilan ta nishish,"uning tabiiy resurslarini, o'rmon va qishloq xo'jaligi yer may donlarini o'rgapish va geologiya-qidiruv ishlari uchun maydonlarni belgilash kosmonavtikaning eng muhim vazifalaridan hisobl~jla9i. mazkur yo'nalishlar bo'yicha ishlar, planetamiz ekologik muammo larini bartaraf qilish bo'yicha ham muhim ahamiyat kasb etib, raketa va kosmik texnika yordamida sayyoramiz bag'rida ko'payayotgan va qayta'ishlatib bo'lmaydigan zaharli va radioaktiv chiqindilarni yer dan tashqariga uloqtirib tashlashni ham rejalashtiradi. shuningdek, kosmonavtika yaqin …

5 / 178

l qotishmalarini olish, noyob kristallarni o'sti rish, yuqori sifatli yangi qotishmalar va toza dorivor preparatlarni tayyorlash ishlari bo'yicha juda ko'p sonli eksperimentlar o'tkazilgan ligi ma'lum bo'ldi. xalq xo'jaligi uchun zarur bo'lgan ko'plab materiallarni. ishlab chiqarishda, kelajakda oyning va ayrim asteroidlaming tarkibiy ma teriallaridan foydalanish bo'yicha ham katta ishlar rejalashtirilmoqda. aynan shu maqsadlarni ko'zlab, oyda aholi yashaydigan va ishlaydi gan stansiyalaming loyihalari bugun dunyo olimlari davrasida muho kama qilinmoqda. shuningdek, yer atrofi fazosida eng yirik qurilmalarni, jumladan, «quyosh fabrikasi)ni ishga tushirish bo'yicha ham real loyihalar tayyorlanayotganligi, insoniyatni kelgusida energetik halokatdan xa los qilish kabi muhim gumanitar maqsadlami ko'zda futadi. 2- §. kosmonavtika predmeti kosmonavtika - «kosmos» va grekcha «nautika» - kema boshqa rish san'ati so'zlaridan tashkil topgan bo'lib, raketa va kosmik appa- 6 • • ratlardan foydalanib. insoniyat ehtiyoji llchun kosmik fazo va yer- dan tashqi samo obyektlarini o'zlashtirishni ta'minlaydigan fan va texnika bo'limlarining uyushmasidan tashkil topaditkosmonavtika, shuningdek, kosmik uchishlar nazariyasi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 178 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kosmonavtika asoslari" haqida

• ; o'zbekiston respubllkasi oliy va o'rta maxsus ta'lim v azirligi m. mamadazimov kosmona vtlka asoslari oliy 0 'quv yurtlarining 5140200 - « fizika va astronomiya» ta 'lim yo 'nalishi ixtisosliklari uchun darslik ni7f):-_;_' --, .... -.;,.. .. ! :1 l::;:. -y- g939 « voris-nashriyob) toshkent - 2009 " ) i...- ~1,~ ~ ~ , / 39.6 m23 taq r i ze hi i a r: sh. a. egamberdiyev - o'zr fa astronomiya instituti direktori, fizika-matematika fanlari nornzodi, professor, . s. orifjonov - nizomiy nomidagi topu «(fizika va uni o'qitish metodikasi) kafedrasi dotsenti, fizika-matematika fanlari nomzodi. mazkur darslik uehiruvehi raketalar, ulaming xarakteristikasi, sun'iy yo'ldoshlarning yer atrofidagi passiv va aktiv harakatiari, orbital manyovrlar haqida ma'lumotlar beradi. u yer atrofidagi uehishlar d...

Bu fayl PDF formatida 178 sahifadan iborat (11,3 MB). "kosmonavtika asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kosmonavtika asoslari PDF 178 sahifa Bepul yuklash Telegram