planetalar uchun uchish trayektoriyalari

PPT 12 pages 277.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.5 KB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

7- §. planetalarga uchish trayektoriyalari. planetalarga uchishda yer va mo'ljallangan planetaning tortish kuchini hisobga olish. 7- §. planetalarga uchish trayektoriyalari. planetalarga uchishda yer va mo'ljallangan planetaning tortish kuchini hisobga olish. ka ni planetalarga uchirish trayektoriyalarining hisob-kitobi murakkab bo'lib, agar planetalar quyosh atrofida ma'lum bir tekis-likda aylanma orbitalar bo'ylab harakatlanadi deb qaralsa, masala-ning yechimi ancha yengillashadi. masalani bu xilda soddalashtirish bilan juda katta xatoga yo'l qo'yilmaydi, chunki planetalar orbita-larining ko'rinishi, haqiqatda ham aylanaga yaqin bo'lib, ularning orbita tekisliklarining yer orbitasi tekisligiga og'maligining qiymati juda kichik miqdorni tashkil qiladi. planetalar bir tekislikda yotuvchi aylanma orbitalar bo'yicha harakatlanadi deb qaralganda, planetalararo uchib o'tish trayektoriyalarining hisob-kitobi, ilgari qaralgan sy laming aylanma orbitalari orasidagi o'tish trayekto-riyalarining (gomon orbitalarining) hisob-kitobiga juda o'xshab ketadi (50- rasm). agar planetalarning quyoshdan o'rtacha uzoqliklari km larda, ularning tezliklari km/s larda ifoda-lansa, quyoshning gravitatsion para-metri kq = gmq = 1,327 . 1011 km3/s2 ga teng bo'ladi. bordi-yu planetalarning quyoshdan o'rtacha uzoqliklarini …

2 / 12

na yupiter ka ga tortish kuchi bilan ta'sir etmaydi deb faraz qilaylik. agar yer orbitasi radiusini 1,0 a.b., yupiternikini 5,2 a.b. deb, yerning orbital tezligini 30 km/s, yupiternikini esa 13 km/s deb olsak, unda gomon orbitasi (yarim ellips) ning katta yarim o'qi ga teng chiqadi. u holda ka ning gomon trayektoriyasining perigeliyida tezligi ( — yer orbitasining radiusi): qiymatga teng bo'ladi. binobarin, yer orbitasidan gomon orbitasiga o'tish uchun talab qilinadigan qo'shimcha tezlik, orbitaning perigeliyidagi tezlik bilan yerning orbital tezligi orasidagi farqqa teng bo'ladi, ya'ni bo'ladi. gomon orbitasi afeliyida (yupiter orbitasiga urinish nuqtasida) ka erishgan tezlik (ryu — yupiter orbitasi radiusi) ga teng bo'ladi. tortish kuchi hisobga olinmagan yupiter, uning orbitasiga yetib mb, unda harakatlanayotgan ka ni ortidan quyidagi tezlik bilan vib kelayotgan bo'ladi: δv = 13,06 - 7,60 - 5,46 km/s. endi, navbatdagi paragrafda, qiziquvchilar uchun, yerning finish kuchi hisobga olingan hoi uchun ka ning yupiterga uchib rish optimal trayektoriyasi …

3 / 12

n paragrafda yer orbitasidan gomon orbitasiga chiqish uchun zarur bo'lgan qo'shimcha tezlik kattaligi 8,790 km/s bo'lishini aniqlagan edik. shu bilan birga, ka yerning tortish kuchidan ozod bo'lishi uchun u ikkinchi kosmik tezlikkacha (11,187 km/s) tezlantirilishi lozimligi ham tushunarli. bu tezlik bilan raketa yer ta'sir sferasi chegarasini kesib o'tgach, unga tezlikning qo'shimcha impulsi (8,790 km/s) berilib, gomon orbitasiga chiqariladi. garchi ka ni ikki impulsi bun-day xarakteristik tezlik (19,977 km/s =11,187 km/s + 8,790 km/s) bilan gomon o'tish orbitasiga chiqarish mumkin bo'lsa-da, u ka uchun optimal traektoriya bo'la olmaydi. xuddi shunday natijaga, bundan ancha kichik xarakteristik tezlik bilan ham erishish mumkin. buning uchun ka ning tola tezlatilishiga, iloji boricha, yer sirtiga yaqin nuqtada erishish lozim bo'ladi. darvoqe, oldin ko'rganimizdek, boshlang'ich (start payti-dagi) tezlik, ikkinchi kosmik tezlik va tezlikning giperbolik orttir-masi bilan quyidagicha bog'lanishda bo'lar edi: tezlik berilsa, u yerdan 8,790 km/s li giperbolik orttirma bilan ketib, yupiterga boradigan gomon o'tish orbitasi bo'yicha …

4 / 12

n orbitasi bo'yicha ka ga startni uning qanday konfiguratsion holati (yerga va quyoshga nisbatan holati) paytida berish lozimligini aniqlaylik. ma'lumki, gomon orbitasi, bu fokusida quyosh yotgan ellipsni xaraterlaydi. shuning uchun ham keplerning 3- qonuniga ko'ra, ka ning yupiterga uchib borish vaqti (f) mazkur ellips bo'ylab uning aylanish davrining (7) yarmiga teng bo'ladi, ya'ni t ni keplerning uchinchi qonunining ushbu ifodasidan topamiz (o'ng tomondagi ifoda yer uchun): bu yerda a — gomon orbitasining katta yarim o'qini (astronomik birliklarda), t esa ka ning bu orbita bo'ylab aylanish vaqtini (yillarda) ifodalaydi, u holda uchish vaqti: bundan, ka gomon orbitasining apogeyida yupiter bilan uchrashishi uchun, yupiter 0,0831 grad/sutka burchak tezligi bilan vaqt ichida 6 = 0,0831° • 996,8 = 82,8° yoyni o'tish lozimligi aniqbo'ladi. binobarin, ka yerdan ko'tarilayotgan paytda, yupiter yerdan y geliosentrik burchak miqdorida oldinda bo'lishi kerakligi topiladi: g = 180°-82,8° = 97,2°. yerning burchak tezligi yupiternikidan ancha ortiq bo'lib, u yupiterni har …

5 / 12

1 1 , 3 2 2 2 . 5 1 2 2 3 3 = = × = ÷ ø ö ç è æ + = = = s km s km s km s km v / 220 , 14 / 413 , 202 / 264 , 77 149 , 125 / 790 , 8 187 , 11 2 2 0 = = + = + = 2 t t = ( ) ( ) 2 3 2 3 1 . . 1 0 , 1 yil b a t a = 2 2 0 gip erk v v v + =

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "planetalar uchun uchish trayektoriyalari"

7- §. planetalarga uchish trayektoriyalari. planetalarga uchishda yer va mo'ljallangan planetaning tortish kuchini hisobga olish. 7- §. planetalarga uchish trayektoriyalari. planetalarga uchishda yer va mo'ljallangan planetaning tortish kuchini hisobga olish. ka ni planetalarga uchirish trayektoriyalarining hisob-kitobi murakkab bo'lib, agar planetalar quyosh atrofida ma'lum bir tekis-likda aylanma orbitalar bo'ylab harakatlanadi deb qaralsa, masala-ning yechimi ancha yengillashadi. masalani bu xilda soddalashtirish bilan juda katta xatoga yo'l qo'yilmaydi, chunki planetalar orbita-larining ko'rinishi, haqiqatda ham aylanaga yaqin bo'lib, ularning orbita tekisliklarining yer orbitasi tekisligiga og'maligining qiymati juda kichik miqdorni tashkil qiladi. planetalar bir tekislikda yotuvchi a...

This file contains 12 pages in PPT format (277.5 KB). To download "planetalar uchun uchish trayektoriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: planetalar uchun uchish trayekt… PPT 12 pages Free download Telegram