7. kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash.

PDF 6 pages 674.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 674.8 KB

File type PDF

Pages 6

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

laboratoriya ishi. № 12 kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash. maqsad kondensatorning zaryadsizlanishini tekshirish, uning sig‘imini aniqlash va kondensatorlar ketma-ket va parallel ulanganda natijaviy sig‘imni hisoblashni o‘rganish. asbob va jihozlar laboratoriya universal ta’minlash manbayi, 16 vga mo‘ljallangan sig‘imi 2200 µf bo‘lgan ikkita elektrolitik kondensatorlar, o‘quv laboratoriya mikroampermetri – o‘lmka-01, o‘quv laboratoriya voltmetri – o‘lv-01, qarshiligi 51 kom bo‘lgan rezistor, lahza o‘lchagich – lo‘-01m, kalit va ulash simlari. laboratoriya universal ta’minlash manbayi 16vga mo‘ljallangan sig‘imi 2200 µf bo‘lgan ikkita elektrolitik kondensatorlar o‘quv laboratoriya mikroampermetri – o‘lmka-01 o‘quv laboratoriya voltmetri – o‘lv-01 qarshiligi 51kom bo‘lgan rezistor lahza o‘lchagich – lo‘- 01m kalit ulash simlari ishning nazariy asosi kondensator ikkita bir xil o‘tkazgichdan iborat bo‘lib, bu o‘tkazgichlar orasiga qalinligi ularning o‘lchamlaridan juda kichik bo‘lgan dielektrik qatlam qo‘yiladi. kondensatorni hosil qiluvchi o‘tkazgichlarni uning qoplamalari deb ataladi. kondensatorning sig‘imi quyidagi ifoda yordamida aniqlanadi: u q c  (1) sig‘imi c1, c2, c3 ….cn bo‘lgan kondensatorlar ketma-ket ulanganda …

2 / 6

nish tekshiriladi va olingan ma’lumotlar asosida i=i(t) grafik chiziladi (2-chizma). grafik va koordinata o‘qlari bilan chegaralangan sohaning yuzasi son jihatdan kondensator bergan zaryadga teng bo‘ladi. zaryadni hisoblab topish uchun grafikdagi chegaralangan sohaning to‘liq yuzasini hisoblash zarur. zaryadni aniqlab olgach va kondensator qoplamalaridagi zaryadlanish boshlanishidan oldingi potensiallar ayirmasini vol’tmetr bilan o‘lchab olib, quyidagi formula orqali kondensatorning sig‘imi (1) ifoda yordamida hisoblanadi. qurilmaning tuzilishi va ishlashi kondensatorning zaryadsizlanishini tekshirish va uning sig‘imini aniqlash qurilmasi 1-chizma asosida yig‘ilgan. 1-rasmda qurilmaning umumiy ko‘rinishi keltirilgan. qurilma laboratoriya universal ta’minlash manbayi, elektrolitik kondensator, mikroampermetr, voltmetr, rezistor, lahza o‘lchagich, kalit va ulash simlaridan iborat. laboratoriya universal ta’minlash manbayining iste’molchilarga o‘zgarmas kuchlanish beruvchi klemmalariga voltmetrning mos qutblari, ya’ni voltmetrning manfiy qutbi kondensatorning manfiy qutbiga, voltmetrning musbat qutbi kalit orqali kondensatorning musbat qutbiga ulanadi. kondensatorning zaryadsizlanish jarayonini tekshirish uchun, mikroampermetr qarshilik orqali kondensatorga parallel ulanadi. laboratoriya universal ta’minlash manbayining iste’molchilarga kuchlanish beruvchi murvatini 4v holatga qo‘yiladi. mikroampermetr, lahza o‘lchagich, …

3 / 6

olinadi. 3. kalit uzilib va shu bilan bir vaqtda lahza o‘lchagich ishga tushiriladi. bunda kuchlanish manbayi zanjirdan ajratiladi, lekin kondensatorning zaryadsizlanishi hisobiga zanjirdan tok o‘tishi davom etib turadi. har 10 s dan keyin zanjirdagi tok kuchi belgilab yozib boriladi. 4. kondensator to‘la zaryadsizlanib bo‘lganidan keyin tajriba qayta takrorlanadi. 5. tok kuchlarining o‘rtacha qiymatlari hisoblanadi. 6. olingan natijalar asosida kondensator zaryadsizlangandagi tok kuchining vaqtga bog‘liqlik grafigi chiziladi. bunda abssissa o‘qi bo‘ylab vaqt (s) ordinata oqi bo‘ylab esa tok kuchi (mka) qo‘yiladi. (mustaqil ravishda tegishli masshtab tanlab olinadi). 7. grafikdagi 1sm 2 yuza kulonlarda ifodalangan qancha zaryadga mos kelishi aniqlanadi. buning uchun abssissa o‘qidagi 1sm ga tog‘ri keladigan vaqtni ordinata o‘qidagi 1sm ga to‘g‘ri keladigan tok kuchiga ko‘paytiriladi. 8. grafik va koordinata o‘qlari bilan chegaralangan sohaning yuzasi sm 2 larda sanab chiqiladi. butun yuzaga mos keladigan zaryad aniqlanadi. 9. kuchlanish va zaryadni bilgan holda kondensatorning sig‘imi aniqlanadi. 10. ikkita kondensator ketma-ket ulanadi …

4 / 6

0 pf atrofida). keramik kondensatorlar yuqori kuchlanishga va yuqori temperaturaga bardosh beradi (sig‘imi 10 dan 1000 pf gacha). elektrolitik kondensatorlarning sig‘imi juda katta bo‘ladi (bir necha ming µf). qiziqarli tajriba kondensator energiyani biror muddat davomida to‘play oladi, qarshiligi oz bo‘lgan zanjir orqali zaryadsizlanganda esa o‘zidagi energiyani deyarli bir zumda beradi. kondensatorning olgan energiyani berish jarayonini quyidagi tajribada ko‘rish mumkin. buning uchun tok manbayi, elektrolitik kondensator va elektr chirog‘i kerak bo‘ladi (2-rasm). laboratoriya universal ta’minlash manbaini tok tarmog‘iga ulaymiz. iste’molchilarga kuchlanish beruvchi murvatini 4 v holatiga keltiramiz. 16 vga mo‘ljallangan sig‘imi 2200 µf bo‘lgan elektrolitik kondensatorning qutblarini labaratoriya universal ta’minlash manbayining iste’molchilarga o‘zgarmas tok kuchlanish beruvchi tarmog‘iga ulang. bir zum kutgach kondensator uchlaridagi o‘tkazgichlarni elektr chirog‘i uchlariga ulaymiz va jarayonni kuzatamiz. kondensator zaryadsizlanadi va elektr chirog‘i bir zum chaqnab o‘chadi. laboratoriya universal ta’minlash manbayining iste’molchilarga kuchlanish beruvchi murvatini 6, 8, 10, 12v holatlariga qo‘yib tajribani takrorlang. elektr chirog‘ining yonish darajasiga qarab …

5 / 6

7. kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash. - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "7. kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash."

laboratoriya ishi. № 12 kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash. maqsad kondensatorning zaryadsizlanishini tekshirish, uning sig‘imini aniqlash va kondensatorlar ketma-ket va parallel ulanganda natijaviy sig‘imni hisoblashni o‘rganish. asbob va jihozlar laboratoriya universal ta’minlash manbayi, 16 vga mo‘ljallangan sig‘imi 2200 µf bo‘lgan ikkita elektrolitik kondensatorlar, o‘quv laboratoriya mikroampermetri – o‘lmka-01, o‘quv laboratoriya voltmetri – o‘lv-01, qarshiligi 51 kom bo‘lgan rezistor, lahza o‘lchagich – lo‘-01m, kalit va ulash simlari. laboratoriya universal ta’minlash manbayi 16vga mo‘ljallangan sig‘imi 2200 µf bo‘lgan ikkita elektrolitik kondensatorlar o‘quv laboratoriya mikroampermetri – o‘lmka-01 o‘quv laboratoriya voltmetri – o‘lv-01 qarshiligi 51kom bo‘lgan rezistor ...

This file contains 6 pages in PDF format (674.8 KB). To download "7. kondensatorlarning elektr sig’imini aniqlash.", click the Telegram button on the left.

Tags: 7. kondensatorlarning elektr si… PDF 6 pages Free download Telegram