11_transformatorning_foydali_ish_koeffitsiyentini_fik_aniqlash

PDF 6 pages 268.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 268.1 KB

File type PDF

Pages 6

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

laboratoriya ishi № 21 transformatorning foydali ish koeffitsiyentini (fik) aniqlash kerakli asbob va jihozlar: transformator, ampermetr va voltmetr (ikkitadan), kalit, ulash simlari, reostat va elektr lampa (iste’molchilar). ishning maqsadi: elektromagnit induksiya hodisasining amalda qo‘llanilishini sinab ko‘rish. transformatorning tuzilishi va ishlash prinsipini o‘rganish. transformatorning foydali ish koeffitsiyentining ikkilamchi chulg’am zanjiridagi yuklanishga bog’liqligini o‘rganish. qisqacha nazariya: transformator o‘zaro induksiya hodisasiga asoslangan elektr asbobi bo‘lib, chastotasini o‘zgartirmasdan o‘zgaruvchan tokni va uning kuchlanishini o‘zgartirib (pasaytirib yoki kuchaytirib) beradi. eng sodda transformator ikkita g’altakdan va elektromagnit o‘zakdan iborat bo‘ladi. transformatorning tok manbaiga ulanadigan g’altagi birlamchi chulg’am (g’altak), iste’molchiga ulanadigan g’altagini ikkilamchi chulg’am (g’altak) deb ataladi. o‘zgaruvchan tok transformatorining birlamchi chulg’amidan tok o‘tganda shu g’altak atrofida o‘zgaruvchan magnit maydon oqimi hosil bo‘ladi va bu maydon, o‘z navbatida, elektromagnitli o‘zakda o‘zgaruvchan magnit maydon oqimini hosil qiladi. hosil bo‘lgan bu o‘zgaruvchan magnit maydon oqimi transformatorning ikkilamchi o‘ramlarini kesib o‘tib, unda induksiya eyuk hosil qiladi. bu induksiya eyuk esa …

2 / 6

hilarning ortishi bilan deyarli o‘zgarmaydi. g’altakda esa energiyaning behuda sarfi oshadi, chunki tok oshgandan keyin o‘tkazgichlar ko‘proq qiziydi. transformatorning quvvati oshishi bilan energiyaning behuda sarfi uzatilayotgan quvvatning juda oz qismiga teng bo‘ladi. shuning uchun iste’molchi ortishi bilan transformatorning fik ham oshadi. umuman olganda, transformator, elektr toki kuchlanishini o‘zgartiruvchi asboblardan biri bo‘lib, unda energiyaning behuda isrofi juda oz bo‘ladi. katta quvvatli takomillashgan transformatorlarning fik 96-99% bo‘ladi. qurilmaning tuzilishi va ishlashi prinsipi: tajriba qurilmasi birlamchi va ikkilamchi chulg’amlar o‘ralgan elektromagnitli po‘lat o‘zak, birlamchi va ikkilamchi chulg’amlardagi tok kuchi va kuchlanishlarni o‘lchaydigan ampermetr va voltmetrlar, kalitlar va iste’molchi vazifasini o‘taydigan reostat hamda elektr lampalardan tuzilgan. po‘lat o‘zak yupqa va tez magnitlanuvchi ferromagnit material (yumshoq po‘lat)dan iborat. yupqa po‘lat plastinkalarning usti maxsus lak bilan qoplanadi va ular bir-biriga tegmaydi. bunday usulda laklanishga asosiy sabab uyurmaviy (fuko) tokni kamaytirishdan iborat. transformator konstruksiyasiga qarab, uning plastinkalari p va sh shaklida tayyorlanadi. transformatorlar bir, ikki va uch …

3 / 6

a keltirilgan. qurilmani ishga tushirish uchun uni laboratoriya xonasidagi 42v o‘zgaruvchan tok tarmog’iga ulanadi va k1 kalit qo‘shiladi. bu vaqtda signal lampochkasi shu’lalanishi lozim. kalit qo‘shilgandan so‘ng birlamchi chulg’amdagi voltmetr u1 kuchlanishni ko‘rsatadi. ikkinchi chulg’am zanjiridagi k2 kalit qo‘shilganida esa lampochka yonadi, v2 voltmetr u2 kuchlanishni ko‘rsatadi. 1-rasm mos ravishda a1 ampermetr birlamchi chulg’amdagi tok kuchini, a2 ampermetr esa ikkilamchi chulg’amdagi tok kuchini ko‘rsatadi. o‘lchov asboblarining ko‘rsatishlaridan foydalanib, iste’molchi olayotgan quvvatni aniqlash mumkin. transformatsiya koeffitsiyenti transformatorlar uchun muhim kattalik hisoblanadi. agar birlamchi chulg’amdagi o‘ramlar soni n1 va ikkilamchi chulg’amdagi o‘ramlar soni n2 bo‘lsa, transformatsiya koeffitsiyenti 2 1 2 1 u u n n k  (1) ga teng bo‘ladi. k > 1 bo‘lganda transformator pasaytiruvchi, k %100        %100 k k 1 2 savollar va topshiriqlar: 1. elektromagnit induksiya hodisasini tushuntiring. 2. o‘zgaruvchan tok qanday va qayerda hosil qilinadi? 3. transformatorning tuzilishi va ishlash …

4 / 6

kdagi o‘ramlar sonini qanday aniqlash mumkin?

5 / 6

11_transformatorning_foydali_ish_koeffitsiyentini_fik_aniqlash - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "11_transformatorning_foydali_ish_koeffitsiyentini_fik_aniqlash"

laboratoriya ishi № 21 transformatorning foydali ish koeffitsiyentini (fik) aniqlash kerakli asbob va jihozlar: transformator, ampermetr va voltmetr (ikkitadan), kalit, ulash simlari, reostat va elektr lampa (iste’molchilar). ishning maqsadi: elektromagnit induksiya hodisasining amalda qo‘llanilishini sinab ko‘rish. transformatorning tuzilishi va ishlash prinsipini o‘rganish. transformatorning foydali ish koeffitsiyentining ikkilamchi chulg’am zanjiridagi yuklanishga bog’liqligini o‘rganish. qisqacha nazariya: transformator o‘zaro induksiya hodisasiga asoslangan elektr asbobi bo‘lib, chastotasini o‘zgartirmasdan o‘zgaruvchan tokni va uning kuchlanishini o‘zgartirib (pasaytirib yoki kuchaytirib) beradi. eng sodda transformator ikkita g’altakdan va elektromagnit o‘zakdan iborat bo‘ladi. tran...

This file contains 6 pages in PDF format (268.1 KB). To download "11_transformatorning_foydali_ish_koeffitsiyentini_fik_aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: 11_transformatorning_foydali_is… PDF 6 pages Free download Telegram