tajriba ishlari to'plami "elektrotehnika va elektronika" fanidan

DOCX 48 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

48 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 48

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 48

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti «elektrotexnika va elektronika» o‘quv fanidan tajriba ishlari to‘plami laboratoriya ishlarining bajarish uchun uslubiy ko’rsatma qarshi-2021 uslubiy qo‘rsatma «elektrotexnika va elektronika» fan dasturi asosida yozilgan tajriba ishlari 5310600–yer usti transporti tizimlari va ularni eksplutatsiyasi bakalavr ta’lim yo‘nalishi talabalariga mo‘ljallangan. tajriba ishlari maxsus elektrotexnik jihozlar majmuasida bajariladi. ushbu qo‘llanmada tajriba ishining maqsadi, ishga oid nazariy tushunchalar, tajriba davrida talabaning oldiga qo‘yilgan talab va topshiriqlar hamda talabani nazorat qilish uchun savollar yoritilgan. «elektrotehnika va elektronika» fanidan laboratoriya ishlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma. k.b.nimatov.- qarshi, qmii, 2021. taqrizchilar: «elektr energetikasi» kafedrasi katta o’qituvchisi n.a.qurbonov «qashqadaryo milliy et» korxonasi muhandisi a.r.xushmurodov «elektrotexnika va elektronika» fanidan laboratoriya ishlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma. «elektr energetika» kafedrasining ___._____2021 yildagi № «___» - sonli, energetika fakulteti uslubiy kengashining ___._____ 2021 yildagi № «___» - sonli, institut uslubiy kengashining 2021 yil ___._____ dagi № «___» - sonli yig’ilishlarida …

2 / 48

r toki bilan shikastlanishi elektr jarohati va elektr (tok) urishga farqlanadi. elektr jarohatiga kuyish, elektr yoy bilan ko‘zning zararlanishi, elektr toki bilan shikastlanishi oqibatida odamning xushini yo‘sotishi natijasida yiqilishi tufayli vujudga kelgan sinish, chiqish va shunga o‘xshash mexanik shikastlanishlar kiradi. odam tanasidan elektr toki o‘tganda uni qizdiradi. kuchlanish katta va odam tanasining elektr qarshiligi qancha kichik bo’lsa, uning tanasidan o‘tuvchi tok shuncha katta bo‘ladi. bu esa odam tanasini kuchli qizdiradi va oqibatda undagi hujayra to‘qimalari quyadi. kuyish qancha chuqur va katta bo’lsa, uni davolash shuncha uzoq davom etadi va hatto, ko‘pincha davolab ham bo‘lmasligi mumkin. elektr toki urganda odamning ichki azolari shikastlanadi. elektr toki urishi uncha katta bo‘lmagan (25÷100) ma toklarda sodir bo‘ladi. 10 ma gacha bo‘lgan tok inson hayoti uchun xavfsiz bo‘lib, yosimsiz sezgi hosil qiladi. agar tok (10÷25) ma dan oshsa, qo‘l muskullari tortishib qolishi mumkin. natijada odam o‘zini tok o‘tkazuvchi qismdan mustaqil ajratib ololmaydi. bunday tok (15÷20) …

3 / 48

uda qiyin. elektr qurilmalarni ishlatishdagi ko‘p yillik tajriba shuni ko‘rsatdiki, eng yomon sharoitli xonalar uchun 12 v dan kichik hamda quruq, toza xonalar uchun 36 v dan kichik kuchlanishlarni xavfsiz kuchlanishlar deb hisoblash mumkin. shuningdek, quruq xonalarda odam tanasining elektr qarshiligi bir necha o‘n ming ω ga yetadi, shuning uchun bu holda 100 v atrofidagi kuchlanish ham xavfsiz bo’lishi mumkin. shu sababli, amalda xavfsiz shartlar chegarasini belgilashda “xavfsiz tok” ga emas, balki “joiz kuchlanish” ga mo’ljal qilinadi. elektr qurilmalarning qoidalarida atrof-muhit sharoitlariga qarab quyidagi joiz kuchlanishlar belgilangan: 65 v; 36 v; va 12 v li elektr qurilmalar (ko‘chma yoritish lampalari va elektrlashtirilgan qo‘l asboblari) kichik kuchlanishli qurilmalarga kiradi. 65 v li elektr qurilmalar past kuchlanishli qurilmalarga kiradi. agar elektr qurilmalarning kuchlanishi yerga yoki elektr mashinalar hamda apparatlarning asosiga nisbatan olganda 1000 v dan kichik bo‘lsa, bunday qurilmalar past kuchlanishli elektr qurilmalar deb ataladi. agar elektr qurilmalarning kuchlanishi yerga yoki elektr …

4 / 48

lish zarur. · laboratoriya ishining mazmuni va xavfsizlik texnikasi qoidalarini yaxshi o‘rgangan talabalar uni bajarish huquqiga ega bo‘ladi. · baxtsiz hodisa yoki yong‘in sodir bo‘lsa barcha talabalar o‘qituvchi yoki laboratoriya boshlig‘i ko‘rsatmalarini bajarishi shart. · voltmetr, ampermetr, vattmetr va shu kabi boshqa o‘lchash asboblarini tanlashda ularning millari asbob bo‘linmalarining o‘rtalarida bo‘lishi hisobga olinishi lozim. · reostat va rezistorlarni tanlashda qarshilik va ruxsat etilgan tok qiymatlari hisobga olinadi. · har bir laboratoriya ishining tajribasini o‘tkazishda 3-4 talabalardan iborat kichik guruhlar tuziladi. sxemalarni yig‘ish va ish bo‘yicha hisobot tuzish tartiblari. · sxemani yig‘ishda xatoga yo‘l qo‘ymaslik uchun avval ampermetr, vattmetrlarning tok chulg‘ami va iste’molchidan iborat ketma-ket tok zanjiri, so‘ngra voltmetr va vattmetrning kuchlanish chulg‘amidan iborat parallel kuchlanish zanjirlari yig‘iladi. bunda reostat surgichlari va ko‘p o‘lchamli asboblarning to‘g‘ri holatiga ahamiyat berish lozim. · sxema elektr tarmog‘iga ulangach, avvalo ampermetr millarining normal og‘ishlariga e’tibor beriladi va anormal og‘ishlarida sxema darhol elektr tarmog‘idan ajratiladi. · …

5 / 48

as tok zanjirlarini o‘rganish i. ishning maqsadi: elektr zanjir sxemasini yig‘ish va o‘lchash asboblaridan foydalanishni o‘rganish hamda tajriba natijalari asosida om va kirxgoff qonunlaridan foydalanib elektr zanjiri parametrlarini hisoblashga oid ko‘nikmalar hosil qilish. ii.qisqacha nazariy ma’lumot: turli elektr zanjirlarining ish jarayoni tahlil qilinganda zanjirdagi iste’molchilarning ekvivalent qarshiligini aniqlash kerak bo‘ladi. umuman, elektr iste’molchilarni zanjirga ketma-ket, parallel va aralash ulash sxemalari mavjud. qarshiliklarni (iste’molchilarni) ketma-ket ulash deb, bir qarshilik (r1,) ning oxirgi uchini ikkinchi qarshilik (r2) ning bosh uchiga, ikkinchi qarshilikning oxirgi uchini uchinchi qarshilik (r3) ning bosh uchiga va hokazo birlashtirishga aytiladi (1.1-rasm). qarshiliklari ketma-ket birlashtirilgan, ya’ni tarmoqlanmagan elektr zanjirining o‘ziga xos xususiyati shundaki, unda tok o‘tkazadigan bitta yopiq kontur bo‘lib, konturning barcha qismlaridan bir xil qiymatga ega bo’lgan tok o‘tadi. bunday zanjirda unga berilgan kuchlanish — u zanjirning ayrim qismlaridagi kuchlanishlar pasayishining algebraik yig‘indisiga teng (kirxgofning ii qonuniga asosan): bu yerda: r1,r2,r3 — zanjir qismlarining qarshiliklari; rekv — zanjirning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 48 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tajriba ishlari to'plami "elektrotehnika va elektronika" fanidan"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti «elektrotexnika va elektronika» o‘quv fanidan tajriba ishlari to‘plami laboratoriya ishlarining bajarish uchun uslubiy ko’rsatma qarshi-2021 uslubiy qo‘rsatma «elektrotexnika va elektronika» fan dasturi asosida yozilgan tajriba ishlari 5310600–yer usti transporti tizimlari va ularni eksplutatsiyasi bakalavr ta’lim yo‘nalishi talabalariga mo‘ljallangan. tajriba ishlari maxsus elektrotexnik jihozlar majmuasida bajariladi. ushbu qo‘llanmada tajriba ishining maqsadi, ishga oid nazariy tushunchalar, tajriba davrida talabaning oldiga qo‘yilgan talab va topshiriqlar hamda talabani nazorat qilish uchun savollar yoritilgan. «elektrotehnika va elektronika» fanidan laboratoriya ishlarini bajarish u...

Этот файл содержит 48 стр. в формате DOCX (1,8 МБ). Чтобы скачать "tajriba ishlari to'plami "elektrotehnika va elektronika" fanidan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tajriba ishlari to'plami "elekt… DOCX 48 стр. Бесплатная загрузка Telegram