статиканинг асосий тушунчалари ва қоидалари

DOCX 120.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1540974804_72824.docx f 1 f 2 f f 1 = f f 2 = - r r f f = + 1 2 q f ' f f ' = - n t f f статиканинг асосий тушунчалари ва қоидалари режа: 1. абсолют қаттиқ жисм. куч. статика масалалари 2. статиканинг таркибий қоидалари. 3. богланишлар ва уларнинг реакциялари. абсолют қаттиқ жисм. куч. статика масалалари механика фанининг куч хақидаги умумий тушунчаларни ва кучлар таъсиридаги моддий жисмларнинг мувозанат шартларини ўрганувчи қисми, статика деб аталади. мувозанат холат деб, бирор жисмнинг бошқа жисмларга нисбатан тинч холатига, масалан, ерга нисбатан харакатсиз холатига айтилади. жисмнинг мувозанат холати унинг қаттиқ жисм, суюқлик ва газсимон холатда бўлишлигига хам боглиқ бўлади. суюқ ва газсимон жисмларнинг мувозанатлик шартлари гидростатика ва аэростатикага оид фанларида ўрганилади. умумий механика курсидаги статика қисмида асосан фақат қаттиқ жисмларнинг мувозанат шартлари ўрганилади. табиатдаги жамики қаттиқ жисмлар уларга кўрсатилган ташқи таъсирлар натижасида у ёки бу миқдорда ўзларининг геометрик шакларлини …
2
ганиш жараёнида, сезиларли бўлмаган миқдордаги деформацияларни эхтиборга олинмаслик қоида сифатида қабул қилиниб, уларни деформацияланмайдиган ёки абсолют қаттиқ жисм деб хисобланади. абсолют қаттиқ жисм деб, шундай жисмларга айтиладики, уларда ихтиёрий олинган икки нуқта орасидаги масофа хардоим ўзгармас бўлиши шарт. статика масалаларини ечишда жамики жисмларни абсолют қаттиқ жисм деб фараз қилинади, ва соддароқ холда ифодалаш учун қаттиқ жисм деб аталадилар. қаттиқ жисмнинг харакати ёки мувозанат холати, шу жисм билан бошқа жисмларнинг ўзаро таъсирларининг характерига боглиқ холда бўлади, яъни бошқа жисмлар билан бўлган ўзаро таъсир натижаларида сиқаётганлиги, тортилаётганлиги, сурилаётганлигига боглиқ холда бўлади. жисмларни бир-бирларига нисбатан кўрсатган ўзаро механик таъсирларининг миқдорлари куч деб аталади. механикадаги катталиклар икки турга скаляр ва вектор катталикларга бўлинадилар, яхни фақат сон қийматлари билангина кифояланадиган катталиклар скаляр катталиклар турларига кирадилар, сон қийматларидан ташқари йўналишлари, ва фазодаги координаталарига боглиқ бўлган катталиклар, вектор катталиклар турига кирадилар. куч - вектор катталик хисобланади. кучнинг жисмга таъсири: 1. кучнинг сон қиймати ёки модули, 2) кучнинг …
3
ги, танлаб олинган масштабга боглиқ равишда унинг сон қийматини белгилайди. 1 шаклдаги а нуқта кучнинг жисмга қўйилган нуқтасини белгилайди, шаклдаги de тўгри чизиги куч ётган чизиқни белгилайди, бу чизиқни механикада кучнинг таъсир чизиги деб аталади. механикада яна қуйидаги тарифлардан фойдаланилади: 1. агар бир вақтни ўзида бир жисм (ёки жисмлар)га бир нечта кучлар тасир этса, уларни кучлар системаси деб аталади. агар шу кучларнинг тасир чизиқлари бир текисликда ётса, бундай кучлар текисликда ётган кучлар системаси деб аталадилар. агар шу кучларнинг тасир чизиқлари бир текисликда ётмаса, бундай кучлар фазовий кучлар системаси деб аталадилар. агарда барча кучларнинг тахсир чизиқлари бир нуқтадан ўтса, бундай кучлар учрашувчи кучлар системаси дейилади. агарда кучларнинг тахсир чизиқлари ўзаро параллел холда бўлса, бундай кучлар параллел кучлар системаси деб аталади. 2. жисмни фазонинг бир жойидан бошқа ихтиёрий жойига кўчириш мумкин бўлса, бундай жисмлар эркин жисмлар деб аталадилар. 3. агар бир жисмга тахсир этаётган кучлар системасини, бошқа кучлар системаси билан алмаштирилганда жисмнинг …
4
и марказлашган куч дейилади. жисмнинг бутун хажми бўйича, ёки маълум юзаси бўйича таъсир этувчи кучларни тарқалган (ёйилган) кучлар деб аталади. марказлашган куч тушунчаси шартли тушунча хисобланади, чунки аслида хар қандай куч жисмга бирорта юза (ёки юзача) орқали тахсир этади. уни бир нуқтага қўйишликни иложи йўқ. механикада марказлашган (ёйилган) куч тушунчаси умуман олганда жуда кичкина юзачага жамланган холда бўладилар. масалан, хусусий холда огирлик кучини олайлик, аслида бу куч жисмнинг хар бир заррачасига тасир этадиган кучларнинг йигиндисидан иборат. ҳамда бу кучнинг тахсир чизиги, шу жисмнинг огирлик маркази[footnoteref:2] деб аталган марказидан ўтади. [2: жисмларнинг оьирлик марказларини аниылаш масалалари viii бобда кщриб щтилади. шу щринда таъкидлаб щтиш лозимки, бир жинсли симметрия марказига эга бщлган (тщьри тщрт бурчакли брус, цилиндр, шар ва ъ.к.) жисмларнинг оьирлик марказлари шу симметрия марказда жойлашган бщлади] с т а т и к а н и н г а с о с и й м а с а л а с …
5
ида асосан иккинчи йўл билан борилади, яхни статика курсини динамикага суянмаган холда, динамика қисмидан олдин ўрганилади. статиканинг умумий қоидалари (ёки аксиомалари) қуйидагилардан иборат: агар абсолют қаттиқ жисмдан иборат жисмга бир вақтни ўзида иккита куч тахсир этсаю лекин жисм мувозанат холатда бўлса, бу кучлар бир тўгри чизиқда ётишиб, йўналишлари ўзаро қарама-қарши бўлиб, уларнинг сон қийматлари (f1=f2) ўзаро тенг бўлиши шарт (2 шакл). 1. бирор жисмга қўйилган кучлар системасига қўшимча равишда ўзаро мувозанатлашувчи кучлар системасини қўшсак ёки уларни системадан олиб ташласак, бу кучлар системасининг жисмга тахсири ўзгармайди. бошқача қилиб айтганимизда, иккита ўзаро эквивалент кучлар системаси бир бирларидан фақат ўзаро мувозанатлашувчи кучлар системасининг ортиқлиги ёки камлиги билан фарқланишлари мумкин экан. 2 шакл. 3 шакл. н а т и ж а: агар кучни ўз тахсир чизиги бўйлаб бир нуқтадан ихтиёрий иккинчи нуқтага кўчирсак, жисмнинг механик холати ўзгармайди. фараз қилайлик (3 шакл), жисмнинг а нуқтасига кучи қўйилган бўлсин. шу кучнинг тахсир чизигида ётувчи ихтиёрий в …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "статиканинг асосий тушунчалари ва қоидалари"

1540974804_72824.docx f 1 f 2 f f 1 = f f 2 = - r r f f = + 1 2 q f ' f f ' = - n t f f статиканинг асосий тушунчалари ва қоидалари режа: 1. абсолют қаттиқ жисм. куч. статика масалалари 2. статиканинг таркибий қоидалари. 3. богланишлар ва уларнинг реакциялари. абсолют қаттиқ жисм. куч. статика масалалари механика фанининг куч хақидаги умумий тушунчаларни ва кучлар таъсиридаги моддий жисмларнинг мувозанат шартларини ўрганувчи қисми, статика деб аталади. мувозанат холат деб, бирор жисмнинг бошқа жисмларга нисбатан тинч холатига, масалан, ерга нисбатан харакатсиз холатига айтилади. жисмнинг мувозанат холати унинг қаттиқ жисм, суюқлик ва газсимон холатда бўлишлигига хам боглиқ бўлади. суюқ ва газсимон жисмларнинг мувозанатлик шартлари гидростатика ва аэростатикага оид …

DOCX format, 120.5 KB. To download "статиканинг асосий тушунчалари ва қоидалари", click the Telegram button on the left.