5-biologiya

PDF 195 sahifa 5,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 195
q edurtm_uz o‘. pratov , a. to‘xtayev , f. azimova, z. tillayeva biologiya 5 o'zbekiston respublikasi xalq ta ’ limi vazirligi umumiy o ‘ rta ta ’ lim maktablarining 5-sin f o ‘quvchilari uchun darslik sifatida tavsiya etgan qayta ishlangan va to 'ld irilgan 5-nashri toshkent «o'zbekiston» 2020 qedurtm_uzrespublika ta'lim markazi uo'k 573(075.3) kbk 28.0ya72 b 70 taqrizchilar: i. azimov - tdpu biologiya va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi mudiri, bio- logiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori r. babayeva - tta akademik litseyining biologiya bosh o‘qituvchisi, biolo­ giya fanlari nomzodi b. rahimova - toshkent shahar yunusobod tumanidagi 105-umumiy o‘rta ta’lim maktabi biologiya fani o‘qituvchisi z. xoliqnazarova - respublika ta’lim markazi biologiya fani metodisti s. hayitbayeva - toshkent shahar chilonzor tumani 178-sonli idum biolo­ giya fani o‘qituvchisi b 70 b io lo g iy a 5 [m atn ]: dars l ik /o '.pratov, a.to'xtayev, f.azimova, z.tillayeva. - toshkent: «o'zbekiston» nmiu, 2020. - …
2 / 195
ni tadqiq etadi. biologiya fanining ahamiyati uning fan-texnika va texnologiya taraqqiyotida, ishlab chiqarish sohalari va kundalik hayotda tutgan o ‘ rni bilan belgilanadi. o‘rta osiyo hududida ham o ‘simlik va hayvonot dunyosi, odam- ning tana tuzilishi qadimdan o ‘ rganib kelinadi. jumladan, mutafak- kir olimlarimizdan abu rayhon beruniy «saydana» asarida o ‘simlik va hayvonot olamidan hamda turli xil moddalardan tayyorlanadigan dorivor vositalar haqida ma’ lumot bergan. abu ali ibn sinoning «tib qonunlari» asarida ichki kasalliklar, jarrohlik, doris hunoslik, yuqumli kasalliklarga taalluqli bilimlar bayon etilgan. zahiriddin muhammad bobur o ‘zining «boburnoma» asarida o ‘simlik va hay- vonlarning tuzilishi, hayot tarzi, ularning o ‘zaro o ‘xshashligi va farqlarini yoritib bergan. biologiya fanini o ‘ rganish asosida o ‘quvchilar biologiya sohalari, tiriklik xususiyatlari, biologiyani o ‘ rganish usullari, biologiya fan i­ ning rivojlanishiga hissa q o ‘shgan o ‘zbek olimlari bilan tanishadilar. tiriklik dunyosi: bakteriyalar, zam burug‘ lar, o ‘simliklar va hayvonot dunyosi …
3 / 195
h obyektiga ko ‘ ra biologiya bir qancha sohalarga bo ‘ linadi: 1) botanika - o ‘simliklar haqidagi fan; 2) zoologiya - hayvonlar haqidagi fan; 3) mikologiya - zam burug‘ lar haqidagi fan; 4) mikrobiologiya - kichik jonzotlarni o ‘ rganuvchi fan; 5) sitologiya - hujayra haqidagi fan; 6) anatomiya - tirik organizmning ichki tuzilishini o ‘ rganadi; 7) sistematika - tirik organizmlarni o ‘xshash belgilariga ko ‘ ra guruhlarga bo ‘ lib o ‘ rganuvchi fan; 8) fiziologiya - tirik organizmda boradigan jarayonlarni o ‘ rganadi; 9) genetika - irsiyat va o ‘zgaruvchanlik haqidagi fan; 10) ekologiya - tirik organizmlarning o ‘zaro va tashqi muhit bilan munosabatlarini o ‘ rganadi (1-rasm). b io lo g iya fa n in in g a h a m iya t i . odamzod qadimdan dehqon- chilik va chorvachilik bilan shug‘ullanib keladi. agar u o ‘simliklarning tuzilishi va xususiyatlarini yaxshi bilsa, m o …
4 / 195
chun dorivor o ‘simliklarni zaharlilaridan ajrata olish, hayvon zaharlarini 5 kerakli m iqdorda ishlata olish muhim. hozirgi kunda shamollash va asab sistemasi kasalliklarini davolashda mutaxassislar tom o- nidan asalari zahari, qoraqurt zahari, ayniqsa, ilon zaharidan foydalaniladi. odam doimo tashqi muhitga ta ’sir ko ‘ rsatib keladi. masalan, tabiiy boyliklardan foydalanadi, ekinzorlarni sug ‘oradi, qurilish ma- teriali sifatida daraxtlarni kesadi, zararkunandalarga qarshi dori se- padi. biologiya fanini bilish orqali odamning tabiatga salbiy ta ’ sirini kamaytirish, tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish mumkin. b io lo g iy a fa n in in g r iv o j la n is h ig a h issa q o ‘ shgan o ‘ zbek o l im la r i . o‘zbekistonda biologiya fanining rivojlanishiga his­ sa q o ‘shgan olim larim iz juda ko ‘ p. jumladan, akademik yolqin xolmatovich to ‘ raqulov qalqonsimon bez faoliyatini o ‘ rgangan. u osh tuziga yod …
5 / 195
a, ko ‘ plab shogird lar yetishtirishgan, o ‘z sohalari bo ‘yicha ko ‘ plab il- miy maqolalar, k itoblar yozishgan. edurtm_uz j o ‘ ra azim boyevich musayev 6 qedurtm_uz aziz o ‘quvchi, siz ham yaxshi o ‘qisangiz, ilm-fanga qiziqsan- giz, shu olimlarimiz singari yetuk mutaxassis bo ‘ lib yetishishingiz, dunyo biologiya fani rivojlanishiga o ‘z hissangizni q o ‘shishingiz mumkinligiga ishonamiz. muhsin nabixonovich valixonov f k m to ‘ raxon uzoqovna rahimova ja lo lidd in azimovich azimov • biologiya sohalari • dehqonchilik • chorvachilik • tibbiyot • o ‘zbek olimlari 1. biologiya qanday sohalarga bo'linadi? 2. tirik organizmning tashqi va ichki tuzilishini o'rganuvchi fan- lar qanday nomlanadi? 3. sistematika nimani o ‘ rganadi? 4. abu nasr forobiy to ‘g ‘ ri ovqatlanish tartibi haqida qanday fikr bildirgan? 5. biologiya fanining rivojlanishiga munosib hissa qo ‘shgan yana qanday o ‘zbek olimlarini bilasiz? 6. siz biolog olim bo‘ lganingizda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 195 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"5-biologiya" haqida

q edurtm_uz o‘. pratov , a. to‘xtayev , f. azimova, z. tillayeva biologiya 5 o'zbekiston respublikasi xalq ta ’ limi vazirligi umumiy o ‘ rta ta ’ lim maktablarining 5-sin f o ‘quvchilari uchun darslik sifatida tavsiya etgan qayta ishlangan va to 'ld irilgan 5-nashri toshkent «o'zbekiston» 2020 qedurtm_uzrespublika ta'lim markazi uo'k 573(075.3) kbk 28.0ya72 b 70 taqrizchilar: i. azimov - tdpu biologiya va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi mudiri, bio- logiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori r. babayeva - tta akademik litseyining biologiya bosh o‘qituvchisi, biolo­ giya fanlari nomzodi b. rahimova - toshkent shahar yunusobod tumanidagi 105-umumiy o‘rta ta’lim maktabi biologiya fani o‘qituvchisi z. xoliqnazarova - respublika ta’lim markazi biologiya fani metodisti s. hayitbayeva - toshkent ...

Bu fayl PDF formatida 195 sahifadan iborat (5,4 MB). "5-biologiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 5-biologiya PDF 195 sahifa Bepul yuklash Telegram