o`simliklarning geterotrof oziqlanishi usullari

DOC 10 pages 57.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o`simliklarning geterotrof oziqlanishi usullari reja: 1. yopiq urug`li o`simliklarda saprofit oziqlnish 2. hashoratxo`r o`simliklar va ularning ahamiyati. ma`lumki, avtotrof (autos-grekcha o`zi va trophe-oziq) organizmlar anorganik moddalardan mustaqil ravishda organik oziq moddalarini sintezlash xususiyatiga ega bo`lsa, geterotrof organizmlar tayyor oziqa moddalari bilan oziqlanadilar. avtotrof organizmlarga fototroflar, ya`ni fotosintez jarayonida quyosh energiyasidan foydaianuvchi yashil o`simliklar va ayrim bakteriyalar hamda organik birikmalarni moddalarning oksidlanishi hisobiga ajralib chiquvchi energiya hisobiga sintezlovchi (xemosintez) bakteriyalar kiradi. er yuzida yashovchi organizmlarning ko`p qismini yashil o`simliklar-avtotroflar (fototroflar) tashkil qiladi. geterotrof organizmlar tarkibiga barcha hayvonot olami vakillari, zamburug`lar va ko`pchilik bakteriyalar kiradi. ammo o`simliklar orasida ham geterotrof oziqlanish xususiyatiga obligat geterotroflar ya’ni organik oziqni tashqi muhitdan oluvchi-saprofitlar, parazitlar (tekinxo`rlar) va hasharotxo`r turlari ham mavjud. saprofitlar o`simliklar va hayvon qoldiqlarining chirishida hosil bo`ladigan organik moddalar bilan oziqlanadilar. parazitlar tirik organizmlarning organik moddalari hisobiga yashaydi. hashoratxo`r o`simliklar ayrim mayda umurtqasiz hayvonlarai tutib olish va ular organizmidagi organik moddalarni o`z tanalarida hazm …

2 / 10

a mevalar hamda shakllanayotgan urug`lar. shuningdek o`simlikning barcha organlari va to`qimalari qorong`ulikda geterotrof oziqlanadilar. mana shu xususiyat tufayli o`simlik organlaridan ajratib olingan hujayralarni tarkibida mineral va organik moddalar tutgan muhitda yorug`liksiz o`stirish mumkin. binobarin, o`simliklar organizmlari uchun ular hujayra va to`qimalarining geterotrof oziqlanishi xuddi fotosintez hodisasi kabi tabiiydir. chunki ushbu holat barcha hujayralarga xosdir. shunga qaramasdan o`simliklarning geterotrof oziqlanishi juda ham kam o`rganilgandir. shuning uchun ham geterotrof oziqlanuvchi o`simliklar fiziologiyasini o`rganish ushbu muammoni bir qadar to`laroq tushunishga ya`ni hujayralar, to`qimalar, organlar va butun o`simlikning oziqlanish mexanizmlarini bilishga yordam beradi. o`simlik organizmi yoki uning malum bir organi o`simlik tanasida sintezlangan zahira moddalardan yoki tashqi muhitdan keluvchi kichik va yuqori molekulyar moddalarni masalan, oqsillar, polisaxaridlar hamda yog`larni hazm qilish mumkin. ammo ushbu biopolimerlar avvalo yengil o`zlashtiruvchan va oson hazm bo`ladigan holga o`tkaziladi. bu jarayonning keyingisi oziq hazm qilish holati ya`ni makromolekulalarning fermentlar tomonidan butunlay parchalanib o`zining avvalgi ko`rinishini yo`qotishi va yengil o`zlashtiriluvchan …

3 / 10

hak traktlari misolida yaxshi o`rganilgandir. o`simliklar hujayra membranalardagi hazm jarayonlari hozircha o`rganilmagan. moddalarning hujayra tashqarisidagi hazmi maxsus hujayralarda sintezlangan gidrolitik (parchalovchi) fermentlarning hujayra yuzasiga chiqishi tufayli ro`y beradi. ushbu holat ko`proq hashorotxo`r o`simliklarga va boshqa ayrim hollarga masalan boshoqlilar doni endospermalari uchun xarakterlidir. saprofitlar. o`simliklar dunyosining bir tipi sifatida qarab kelingan zamburug`lar olami hozirgi vaqtda alohida bir tiriklik olami sifatida tan olinmoqda. zamburug`lar olamining o`simliklar dunyosining bir bo`lagi sifatida qarab kelinishiga boshqa bir qancha sabablar bilan birga ulardagi fiziologik jarayonlarning ko`p tomonlarining o`xshashligi ham sabab bo`lgan. o`simliklar va zamburug`lar fiziologiyasidagi geterotrof oziqlanish mexanizmlari bir biriga o`xshash bo`lishi ham mumkin. masalan, zamburug`lar giflari plazmolemmasida, achitqilar hujayralarida n+-pompalari faoliyat ko`rsatadi va ularning faoliyati tufayli tashqi muhitga turli xil nordon gidrolazalar ajraladi. bu o`z navbatida murakkab organik birikmalarning gidrolizlanishiga (hujayra tashqarisidagi hazm jarayoni) va hosil bo`lgan moddalarning so`rilishiga olib keladi. hujayralarning so`rish mexanizmlari ham plazmolemmalarning n+-pompalari faoliyatiga bog`liqdir. masalan, membrananing tashqi yuza qismining …

4 / 10

`simliklar olamining suv o`tlariga xarakterlidir. masalan okean tublarida quyosh yorug`ligi nurlariyetib bormaydigan o`ta chuqur joylarda o`suvchi diatom suv o`tlari atrof muhitdagi organik moddalarni o`zlashtirishi tufayli oziqlanadilar. shuningdek, suv havzalarida organik moddalar ko`plab to`planishi natijasida xlorokokklar, evglenalar va boshqa suv o`tlari avtotrof oziqlanishdan geterotrof oziqlanishga o`tishi mumkin. ammo bu holda ham qandlarning hujayralarga ko`chirilishi n+ ionlari bilan simporti holida ro`y beradi, ya`ni plazmolemmaning proton harakatlantiruvchi kuchidan foydalaniladi. yopiq urug`li o`simliklarda saprofit oziqlnish juda kam uchraydi. bunday o`simliklarda xlorofill umuman yo`q yoki bo`lsa ham juda kam miqdorda bo`lib avtotrof oziqlanish uchun ya`ni fotosintez jarayonining borishiga yetarli emas xolbuki ularning orasida fotosintezlovchi turlari ham bor. ular o`z tanalarini qurish uchun hayvon va o`simliklarning chiriyotgan qoldiqlaridan foydalanadilar. masalan yarim butalarga talluqli gidiophytum formicarum o`simligi poyasi katta ildizpoya shaklida bo`lib uni minglarcha kanalchalar teshib o`tgan va ularda ko`plab chumolilar joylashgandir. ushbu tur o`simliklari ildizpoyalarda joylashgan chumolilarning hayot faoliyati mahsulotlari evaziga oziqlanadilar. bu hol nishonlangan tajribalar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`simliklarning geterotrof oziqlanishi usullari"

o`simliklarning geterotrof oziqlanishi usullari reja: 1. yopiq urug`li o`simliklarda saprofit oziqlnish 2. hashoratxo`r o`simliklar va ularning ahamiyati. ma`lumki, avtotrof (autos-grekcha o`zi va trophe-oziq) organizmlar anorganik moddalardan mustaqil ravishda organik oziq moddalarini sintezlash xususiyatiga ega bo`lsa, geterotrof organizmlar tayyor oziqa moddalari bilan oziqlanadilar. avtotrof organizmlarga fototroflar, ya`ni fotosintez jarayonida quyosh energiyasidan foydaianuvchi yashil o`simliklar va ayrim bakteriyalar hamda organik birikmalarni moddalarning oksidlanishi hisobiga ajralib chiquvchi energiya hisobiga sintezlovchi (xemosintez) bakteriyalar kiradi. er yuzida yashovchi organizmlarning ko`p qismini yashil o`simliklar-avtotroflar (fototroflar) tashkil qiladi. geterotrof orga...

This file contains 10 pages in DOC format (57.0 KB). To download "o`simliklarning geterotrof oziqlanishi usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simliklarning geterotrof oziq… DOC 10 pages Free download Telegram