botanika fanidan o`quv-uslubiy majmua

DOCX 341 pages 1.4 MB Free download

341 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 341

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 341

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakul`teti biologiya kafedrasi tasdiqlayman o`quv ishlari bo`yicha prorektor __________ r.g‘.jumayev «____»____________2022 y botanika fanidan o`quv - uslubiy majmua bilim sohasi: 100000 - gumanitar soha ta`lim sohasi: 140000 - tabiiy fanlar ta`lim yo`nalishi: 65010100 - biologiy a buxoro - 2022 fanning o’quv uslubiy majmuasi buxoro davlat universiteti rektorining 2022 yil 30 avgustdagi buyrug’i bilan tasqidlangan botanika fani o’quv dasturiga muvofiq ishlab chiqilgan. o`um ning mualliflari atoyeva r.o. botanika va o‘simliklar fiziologiyasi kafedrasi o’qituvchisi, qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) taqrizchilar: esanov h.q. botanika va o‘simliklar fiziologiyasi kafedrasi dotsenti mustafayeva m.i. buxoro tibbiyot instituti, tibbiy biologiya kafedrasi dotsenti fanning o’quv uslubiy majmuasi botanika va o‘simliklar fiziologiyasi 2022 yil 26 avgustdagi 1-sonli yig’ilishida ko’rib chiqildi va fakultet o‘quv-uslubiy kengashi muhokamasiga tavsiya qilindi. kafedra mudiri: a.e.xolliyev fanning o’quv uslubiy majmuasi agranomiya va biotexnologiya fakulteti o’quv-uslubiy kengashining 2022 yil 27 …

2 / 341

.................................................. · test……………………………………………….......... · baholash mezonlari bo`yicha uslubiy ko`rsatmalar......... 175 175 183 193 207 o`quv materiali ma`ruza mashg`ulotlari. 1-mavzu: kirish. o`simlik hujayrasining tuzilishi va rivojlanish bosqichlari. reja: 1.hujayraning o‘rganilish tarixi. 2.hujayra nazariyasining mohiyati va ahamiyati. 3.hujayralarni o‘rganishning nazariy va amaliy ahamiyati. 4.hujayrani o‘rganish metodlari. 5.hujayra haqida tushuncha 6. hujayraning kimyoviy harakteristikasi va fizik-kimyoviy xossalari. hujayra (lotincha- “cellula”, yunoncha-“cutos”) sitoplazma va yadrodan tashkil topgan sistema bo‘lib, o‘simlik va hayvon organizmining takomillashishi, tuzilishi va yashash jarayonlarining asosi hisoblanadi. butun hayot davomida modda almashinishida ishtirok etish, ya’ni hujayra hosil qilish va doimo yangilanib turish hujayraning xarakterli xususiyatidir. hayvon va odam organizmida hujayralardan tashqari simplast va hujayralararo modda bor. simplast hujayralarning o‘zaro qo‘shilishidan hosil bo‘lib, sitoplazmada bir necha yadrosi bo‘lgan strukturadir. bunga ko‘ndalang targ‘il mushak tolasi, megakariosit va boshqalar misol bo‘ladi. hujayralararo modda hujayralar orasida joylashgan bo‘lib, suyuqlik holida yoki zich konstitutsiyaga ega bo‘lgan asosiy moddalar va turli tolalardan tashkil topgan. odam va hayvon …

3 / 341

ashkil topgan. sitoplazma: organoidlar, kiritmalar, gialoplazma, yadro, yadrocha, xromatin, yadro shirasi va yadro qobig‘idan iborat. ko‘pchilik hujayralarni ko‘z bilan ko‘rib bo‘lmaydi. shuning uchun, ularni o‘rganish mikroskop kashf qilinishi bilan bog‘liq bo‘lgan. birinchi mikroskopni 1610-yilda italiya olimi galeleo galiley hamda gollandiyalik olimlar zaxar va yansenlar ixtiro etganlar. u linzalar sistemasidan ob’ektiv va okulyardan tashkil topgan bo‘lib, naychaning bir tomoniga ob’ektiv, ikkinchi tomoniga okulyar o‘rnatilgan edi. birinchi marta mikroskopda po‘kakdan tayyorlangan kesmalardagi katakchalarni ingliz tabiatshunosi, fizigi robert guk kuzatib, 1665-yil o‘z tajribalarini bayon qildi. u po‘kakda katakchalarni, ularda bir-biri bilan chegaralangan pardalarni, ya’ni havo bilan to‘lgan bo‘shliqlarni kuzatgan. bu "bo‘shliqni" yoki "katakchalarni" - hujayra deb atagan. keyinchalik italiyalik m.malpigi (1671), angliyalik n.gryu (1673-1682yillar) o‘simlik organizmlarining hujayra tuzilishini o‘rgana boshlaganlar. hujayralar ichini pufakchalar yoki xaltachalar to‘lg‘azib turishini va ular gomogen suyuqlik ichida joylashganligini ko‘rsatdilar. 18 asrning oxirida golland olimi a.levenguk 200 marta kattalashtirib ko‘rsatadigan linza yasab, mikroskopni takomillashtirdi. u turli o‘simlik va hayvon …

4 / 341

ham, lekin tuxum hujayra va spermatozoidlarning otalanishidagi roli ularning nozik tuzulishlari namoyon bo‘lib polimerdir. premorfizm tarafdorlari sperma va tuxum hujayrada to‘liq shakllangan murtak paydo bo‘lib unda bo‘lajak organizimning hamma organlari mavjud bo‘ladi, degan xulosaga kelganlar. shu davrda bunga qarshi boshqa, ya’ni epigenez nazariyasi vujudga kela boshladi. bu nazariya tarafdori barcha organlar va ularning bo‘laklari embrional rivojlanish jarayonida qaytadan paydo bo‘ladi, deydilar. epigenez nazariyasining asoschilaridan biri peterburg akademiyasining a’zosi kaspar fridrix volfdir. u 1759-yili turlar o‘zgarmas, degan xulosaga kelganlar nazariyaga qarshi chiqib preformizm tarafdorlariga zarba berdi va biologik evolyusion ta’limotining yaratilishiga o‘z hissasini qo‘shdi. shunday qilib, epiginezchilar nazariyasi preformizmlariga nisbatan progressiv hisoblanadi. hujayra tuzilishidagi ta’limotning yaratilishida rus olimi p.f.goryaninovning xizmati katta. u 1827- yilda o‘simlik hujayrasining tuzilishini bayon qilib berdi. shunday qilib, o‘tgan asrning 30- yillarida hujayra to‘g‘risida to‘g‘ri fikrga kela boshladilar. ien universitetining professori botanik m.shleyden 1838- yilda o‘simliklar hujayralardan tuzilganligini to‘liq isbotlab berdi. nemis zoologi t.shvan ko‘p yillik ilmiy …

5 / 341

bayon etdi. 1876- yilda van beneden va 1888- yilda boveri hujayra markazini, 1894- yili benda mitoxondriyani, 1898-yilda goldji goldji apparatini kashf qildilar. 1882- yili flamming hayvon hujayralarida, strasburger o‘simlik hujayralarida xromosomalar aniqlagan. "xromosomalar"- terminini 1888- yili nemis olimi valdeer fanga kiritdi. valdeer kashfiyotigacha bir qancha olimlar bu strukturaning har- xil shakllarini chizib namoish qilganlar. 1874- yilda moskva universitetining professori chistyakov, 1882 yili flemming o‘simlik va hayvon hujayralari yadrosining bo‘linishini tekshirib, mitoz terminini fanga kiritganlar. mitozni o‘simliklarda 1884-yili strasburger, 1894-yilda esa geydengaenlar kuzatishgan. 1878-yili shleyxer yadro bo‘linish jarayoni asosida fanda kariokinez terminini kiritgan. yadro bo‘linishidan keyin hujayra bo‘lina boshlaydi. buni esa, sitokinez (grekcha "sitoz"- hujayra, "kineziz"- harakat) deb 1887-yili uitman fanga kiritgan. amitozni 1841-yili hayvonlarda remak, o‘simliklarda 1882-yili strasburgerlar kashf qilganlar. strasburger 1875- yili o‘simlik hujayralarida mitozni sistemali isbotlab berdi. nemiz embriologi v.rubarcha o‘simliklar bilan hayvonlar hujayrasi bo‘linishi umumiy ekanligini isbotlab berdi. strasburger 1884-yili profaza, metafaza, anafaza terminlarini geydengayn esa, 1894-yili …

Want to read more?

Download all 341 pages for free via Telegram.

Download full file

About "botanika fanidan o`quv-uslubiy majmua"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakul`teti biologiya kafedrasi tasdiqlayman o`quv ishlari bo`yicha prorektor __________ r.g‘.jumayev «____»____________2022 y botanika fanidan o`quv - uslubiy majmua bilim sohasi: 100000 - gumanitar soha ta`lim sohasi: 140000 - tabiiy fanlar ta`lim yo`nalishi: 65010100 - biologiy a buxoro - 2022 fanning o’quv uslubiy majmuasi buxoro davlat universiteti rektorining 2022 yil 30 avgustdagi buyrug’i bilan tasqidlangan botanika fani o’quv dasturiga muvofiq ishlab chiqilgan. o`um ning mualliflari atoyeva r.o. botanika va o‘simliklar fiziologiyasi kafedrasi o’qituvchisi, qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) taqrizchilar: esanov h.q. botanika va o‘simliklar fiz...

This file contains 341 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "botanika fanidan o`quv-uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: botanika fanidan o`quv-uslubiy … DOCX 341 pages Free download Telegram