ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш

DOCX 29.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1538809230_72612.docx n / s n 1 1 n xi i n = å n ) 1 /( ) ( 2 1 - - å = n x xi n i ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш режа: 1. ўлчашлар хатоликларининг турлари, уларни вужудга келтирадиган манбалар 2. ўлчаш воситаларини танлаш 3. ўлчаш аниқлигини баҳолаш ўлчашлар хатоликларининг турлари, уларни вужудга келтирадиган манбалар ўлчашлар натижаларини тахлил қилишда физик катталикларнинг ҳақиқий миқдорлари ўлчаш натижалари билан таққосланади. ўлчаш натижаси (х) билан ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий миқдори (q) ўртасидаги фарқ ўлчаш хатолиги дейилади. = х - q (5.1) ўлчаш натижалари билан ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий миқдори қанчалик яқинлигини кўрсатувчи сифат белгисига ўлчашлар аниқлиги дейилади. ўлчашлар хатоликларини ҳосил бўлиш сабабларига ва турига қараб таснифлашади. ҳосил бўлиш сабаблари бўйича ўлчамлар хатоликлари қуйидаги таркибларга ажратилади. услуб хатолиги - ўлчаш услубининг мукаммал эмаслиги натижаси. услуб хатолиги ҳам таркибий бўлиб, айрим ташкил этувчилар: асбоб кўрсатиш хатолиги, ҳарорат шароитлари ўзгаришлари билан боғлиқ хатолик каби бир …
2
лум қонуният бўйича ўзгарадиган хатоликлар. аниқланган тизимга хос хатоликларни тегишли тузатмалар киритиш йўли билан ўлчаш натижаларидан бартараф қилиш мумкин. бунга мисол қилиб шкаладаги нотўғри белгилашлар эвазига вужудга келган хатоликни, асбобни нулга келтиришда ишлатилган тошлар ва бошқа турдаги андозаларга оид хатоликларни келтириш мумкин. тасодифий хатоликлар - айнан бир катталикни такрор ўлчашда тасодифий ҳолда ўзгарадиган хатоликлар. ўлчаш асбобининг доимо бирдай кўрсатмаслиги, ўлчаш жараёнида ҳарорат тебраниши натижасида ҳосил бўладиган хатоликлар тасодифий ҳисобланади. тасодифий хатоликларни олдиндан белгилаб бўлмайди, лекин кўп марталаб ўлчаш маълумотларини эҳтимолий математик ишлаш натижасида ҳисобга олиш мумкин. қўпол хатолар - муайян ўлчаш шароитида кутилган хатоликдан ортиб кетган тасодифий хатолар. қўпол хатоларни келтириб чиқарувчи сабабларга асбоб шкаласидан нотўғри саноқ олиш, ўлчаш деталини нотўғри ўрнатиш каби вазиятларни айтиш мумкин. ўлчаш воситаларини танлаш ўлчаш воситаларини танлашда қуйидаги қоидаларга амал қилинади: · ўлчаш воситасининг аниқлиги параметри ўлчанаётган буюмнинг тайёрланиш аниқлигидан етарлича юқори бўлиши керак. · ўлчашларнинг меҳнат талаблиги ва таннархи, имкони борича юқори иш унумдорлигини …
3
диган асосий омиллар: · ишлаб чиқариш тури; · назорат қилинадиган деталларнинг тузилмавий хусусиятлари ва ўлчамлари; · ўлчашларнинг стандартлар билан тайинланган хатолиги. ўлчаш воситаларини танлашда энг асосий омил бўлиб ўлчашнинг рухсат этилган хатолиги мет ҳизмат қилади. мет миқдори деталнинг тайёрлаш қўйими т га боғлиқ, у ўз навбатида номинал ўлчам ва квалитет билан боғлиқдир. рухсат этилган ўлчаш хатолиги мет буюмнинг назорат қилинадиган қўйими т га қараганда кичик бўлиши керак. ўлчаш воситаларини танлаш тамойили ўлчамнинг чегаравий (энг катта эҳтимолий) хатолиги lim билан рухсат этилган ўлчаш хатолиги мет таққослашга асосланган. кўпинча мет = (0,2 - 0,35)т. (5.2) деб олинади. шундай қилиб, ўлчаш воситаси (асбоби) ни танлашда унинг чегаравий хатолиги (lim) рухсат этилган ўлчаш хатолиги мет дан ортиб кетмаслигига эoтибор бериш керак, яъни lim мет бўлиши зарур. ўлчаш аниқлигини баҳолаш ўлчаш хатоликлари эвазига алоҳида ўлчанган х ўлчам умумий ҳолда мазкур катталикнинг ҳақиқий миқдори ҳисобланмайди. ўлчаш аниқлигини баҳолаш ва ўлчанаётган катталикнинг муайян эҳтимолликдаги миқдорини аниқлаш учун …
4
жасида к да, ишончлилик орқали стpюдент коэффициентини топилади: tg = /х = (5.6) бу ерда х - n та ўртача хi миқдорлардан иборат тўплам учун ўртача квадрат хатолик (х= /). агар tg ва х қийматлари маълум бўлса, = tgx ни, шунингдек, х катталик учун ишончилилик оралиғини аниқлаш мумкин. у ҳолда ўлчаш натижасини қуйидаги кўринишда ёзиш мумкин: x=х (5.7) адабиётлар: 1. а.г.сергеев, в.в.крохин. метрология. учебное пособие. м.: логос, 2001. -408 с.: ил. 2. в.п.коротков. основ метрологии и теории точности измерителнх устройств. м.: изд. стандартов, 1978. - 352 с. 3. б.э.мухамедов. метрология, технологик параметрларни ўлчаш усуллари ва асбоблари. т.: уқитувчи. 1991. – 320 б. 4. р.ж. тожиев, а. йўлдошев, ш.д. султонов. аҳмад ал-фарғоний ҳаёти ва ижоди. т.: фан. 1998. oleobject3.bin image4.wmf oleobject4.bin image5.wmf oleobject5.bin image1.wmf oleobject1.bin image2.wmf oleobject2.bin image3.wmf
5
ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш"

1538809230_72612.docx n / s n 1 1 n xi i n = å n ) 1 /( ) ( 2 1 - - å = n x xi n i ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш режа: 1. ўлчашлар хатоликларининг турлари, уларни вужудга келтирадиган манбалар 2. ўлчаш воситаларини танлаш 3. ўлчаш аниқлигини баҳолаш ўлчашлар хатоликларининг турлари, уларни вужудга келтирадиган манбалар ўлчашлар натижаларини тахлил қилишда физик катталикларнинг ҳақиқий миқдорлари ўлчаш натижалари билан таққосланади. ўлчаш натижаси (х) билан ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий миқдори (q) ўртасидаги фарқ ўлчаш хатолиги дейилади. = х - q (5.1) ўлчаш натижалари билан ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий миқдори қанчалик яқинлигини кўрсатувчи сифат белгисига ўлчашлар аниқлиги дейилади. ўлчашлар хатоликларини ҳосил бўлиш сабабларига ва турига қараб таснифлашади. ҳосил б...

DOCX format, 29.6 KB. To download "ўлчашлар хатоликлари ўлчаш аниқлигини баҳолаш", click the Telegram button on the left.