ma’nolar olamiga safar_komilov_n

PDF 318 pages 7.7 MB Free download

318 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.7 MB

File type PDF

Pages 318

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 318

$n a j m i d ' i n % r m i l o v u i a ' n o l a r o l a m i g a s a f a r najmidtsin komilov ma'nolar olamiga safar (alisher navoiy gazsilariga shartsshr) «t a m a d d u n » tosh kent — 2012 udk 821.512.133 bbk 83.3(5u) 1 83.3(5u) 1 k64 komilov, najmidlin. ma'nolar olamiga safar: alisher naioiy gazall ar li ra maptyiap / komilov. —t.: tamaddun, 2012. — 316 b. bbk 83.3(5#)! filologiya fanlari doktooi, prof essor najmiddin komilovning ushbu kitobi ulug shoir va mutafakkir alisher n avoiyning gazallari sharxpga bagishlangan. i lanomi kazallaridagi falsafaga, tashbex va timsollarga atokli olimimiz kal b kuzi orkali nigoxtashlaydi. sizni \ar bir misradagi, xar bir suzdagi xikmat toshi bilan berilgan saykal va jilolarga oshno kil ad i. bbk 83.3(5u)1 isbn 978-9943-377-70-7 ©i. komilov 2012 yil. ©«tamaddun» nashristi, …$

2 / 318

$hu kabi, tom ma'nodagi adabiy taik.id yoxud tad £ik,ot x,am emas, garchi unda tadf^otiy va interpretatsion xususiyat- lar bulsa &am. shar&ning bosh maksatsi, ta'kidlaganimizday, asar ning (jumladan, gazalning) tsyayin iboralari, kup ma'noli murak kab urinlarini soddarok ^lib tushuntirishdir. sh undai bulgach, k,adimgi sharx/uarda kuprok, istilox,\ar, tasavvufiy-irfoniy ibora- larning magzini chakishga e'tibor kilingan. sh u kabi asardan- asarga, davrdan-davrga utib kelgan tushunchalarning ma'no uzga- rishlari, timsol va tamsillar izoxlangan. bunda dastlab suzlar- ning lugaviy ma'nosi, sungra tamsil (obr az) sifatidagi roli, s keiin shu asosda shakllangan ma'no jilolari, original badiin nafosatn, ifodaviylik jozpbasi x,ak.ida gapirilgan. biz x,am alisher navoiy gazallarini sharx^aganda shu usuldan foydalandik, ya'ni: 1) asar tilidagi xreirgi kntobxonga tushunili- shp kiinn suzlar lugatini berish; 2) baytlarning nasriy bayoninn takdim etish va 3 ) gazalnpng umumiy mazmun-ma'nosn, badiin xusu- siyatlari ustida mulox,aza yuritish. uylaymizki, bu ancha £ulay usul bulib, amaliy axampyati kuprok. endi bir ikki 01'iz suz gazal xususiyatlari va …$

3 / 318

$okidan sitilib ketadi. esdan chi&ar- maylikki, navoiy gazallariniig aksari ramal (foilotun, foilo- tun...) va xazaj (mafoiylup, mafoiylun...) ba.’flarnda yozilgan. muallif buni uzinnng ‘ m ezon ul-avzop ’ asarida aloxrtda k,ayd etib, x,ar bir baxrniig imkoiiyat va xususiyatlari, turkiy tilni aruzga tushirish yullarini belgilab bergan. alisher navoiy asarlarining vazn xususiyatlari x,ak,ida profes- sorlar i . sulton, a . xojiaxmedov, a . a'zamov, d . saloxny, n. j abborov, b. guxliev, dotsent i . adizovalar yaxshp tadk,ik,otlar olib borib, talabalarga yordam beradigan foydali amaliy masla.^at- larni bayon etganlar. ammo, shunga karamay, radio va televidenie zshittirishlari, yosh xrfizlarning mumtoz kushi1u\arni njro etishlariga diktat tsilsak, navoiy, bobur, mamfab, ogaxii kazallaridagi suz va iboralar- ning buzib aytilishn, aruziy oxangga mutlakr tugri kelmaydigan xonish va deklamatsiyalar sho^idi bulamiz. bu kishinn xafa kiladi. ./ aftidap, nafatsat filolog tolibi ilmlar, balki jurnalistlar, te atr aktyorlari, sap'at dargoxlarnda taxsil oluvchilar, ayni&sa, kon servatoriya talabalari mumtoz she'riyatni ukish, kunga solib …$

4 / 318

$ulganligi uchun uni nafa^at kuyga solib, kushik, kilib kuylaganda, balki, kdooat kilib ukiganda x^m ana shu mayin, nafis o^ang buzilmasligi lozim. buning uchun esa aruz vazni. uning baxrlaridan yaxshi xabardor bulnsh talab kilinadi. nega- ki, aynan, foilotun”, “mafoiilup”, “mustaf'nlun”, “faulun” kabi shartli talaffuz ulchovlari, ularning uzaro alok,asi, kanday tovushlar- dan tuzilganini bilgan odamgina suzlardagi tonushlariipg kis^a na chuzshushshni anglab etadi va tovushlar kombinatsiyasidan xosil bulgan baxrni plkab oladi. aruzda suzlardagi tovush va bugnnlar ba'zan alo&sha, ba'zan esa bnr-birn bilan kushilib talaffuz etiladi. chunonchi, navoiyning kuyidagi mashxur baytniy olaylik: orazing epkoch kuzumdin tukilur xar laxza eui, uchlakim paydo bulur yulduz nixon buyagoch kuyosh. ramali musammani ma^euf (foilotun, foilotun, foilotun, fo- ilui) baxrida yozilgan ushbu bayt suzlarining ta^te'n (foplotun- larga taksimlanishi) kuyndagicha: o ~ (i - anng yop / kpch — ku — zui dni / tu — ki — lur ~ fcip / .\aj — za yosh (do — i “ …$

5 / 318

h ikki jax,on bulmasun” misraspda ish(, suzi bir bukin sifatida talaffuz k,ilinsa, “ishk, erur durru kungul durj aura” misrasida ishk, suzn chuzib (bir yarim bukin x,ajmida) talaffuz ^ilinadn. lliy kabi navoiyning “layli va m aj nun” dostopidagi “ey ishk, karib knmyosen” misrasidagi ishk suzi x,am ikki bukin xdjmida chuzib aytiladi. aytish kerakki, osmon, ofok.. ostona, moxiaykar. moxru. oshno kabi suzlardagi “o ” unlisi kup xrllarda chuzib talaffuz kilinadi. sh uningdek, snik, bukinlar va oxirida ikki undosh yonma-yon kelgan suzlar x,am aruziy she'rda chuzib aytiladi. masalan, dugt. arjmand. sudmand. mustamand kabi suzlar shular sirasiga kiradi. endi turkiy tnldagi “a” tovushi x,ak,ida. f ors ia arab tillari- da “a” kiska unli xisoblansa, turkiy she'riyatda u kox, k,isk,a, goxida chuzik unli urnida keladi. aynitssa, navoiy devonlarida buni se- zish k,iipn emas. shoirning: kurgali xusnungni zoru mubtalo bul dum sanga. ie balolig kun edikim oshno bul dum sanga. baytning tak,te'i: foilotun, foilotun, foilotun, foilun. …

Want to read more?

Download all 318 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’nolar olamiga safar_komilov_n"

n a j m i d ' i n % r m i l o v u i a ' n o l a r o l a m i g a s a f a r najmidtsin komilov ma'nolar olamiga safar (alisher navoiy gazsilariga shartsshr) «t a m a d d u n » tosh kent — 2012 udk 821.512.133 bbk 83.3(5u) 1 83.3(5u) 1 k64 komilov, najmidlin. ma'nolar olamiga safar: alisher naioiy gazall ar li ra maptyiap / komilov. —t.: tamaddun, 2012. — 316 b. bbk 83.3(5#)! filologiya fanlari doktooi, prof essor najmiddin komilovning ushbu kitobi ulug shoir va mutafakkir alisher n avoiyning gazallari sharxpga bagishlangan. i lanomi kazallaridagi falsafaga, tashbex va timsollarga atokli olimimiz kal b kuzi …

This file contains 318 pages in PDF format (7.7 MB). To download "ma’nolar olamiga safar_komilov_n", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’nolar olamiga safar_komilov_n PDF 318 pages Free download Telegram