organizmning asosiy kimyoviy komponentlari

DOC 11 pages 63.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

reja mavzu: organizmning asosiy kimyoviy komponentlari reja: i. kirish 1 ) moddalar va energiya almashinuvi jarayoniga tashqi muhit ta’siri 2) ekologik muhit va inson . ii asosiy qism. 1) organizmda moddalar va energiya almashinuvi 2) assimulyatsiya va dissimilyatsiya jarayoni. 3) oqsillar , uglevodlar , yog’lar almashinuvi 4) vitaminlar almashinuvi . 5) moddalar almashinuvi jarayonida garmonlar faoliyati . iii xulosa 2 kirish har bir tirik organism hayoti, unda kechadigan kimyoviy jarayonlar, modda va energiya almashinuvi tashqi muhit bilan bog’liq . muhitning ekologik o’zgarishi undagi jarayonlarni buzilishiga turli xil kasalliklarni kelib chiqishiga sababchi bo’ladi. har yili yerda taxminan 6 mln. rak hodisasi ro’yhatga olinadi va bu son o’sib bormoqda. bunday iflos kasalliklar paydo bo’lishining 75-90% i muhitni harxil omilllarini ta’siri bilan bog’langan. onkologik kasallliklarni keltirib chiqaruvchi sabablar va o’limga olib boruvchi tasodiflari % ko’rinishida quyidagi jadvalda ko’rsatilgan. chekish 25-40 dieta 10-70 ish sharoitlarinining noqulayligi 2-8 spirtli ichimliklar 24 havo va suvning ifloslanishi …

2 / 11

rdagi potentsial energiya issiqlik,mexanik va elektr energiyasiga aylanadi. hosil bo’lgan energiya hisobiga to’qimalarva organlar ish bajaradi,hujayralar ko’payadi, ularning eskirgan tarkibiy qisimlari yangilanadi yosh oganizim o’sadi va rivojlanadi.ana shu energiya hisobiga odam tana haroratining doimiyligi taminlanadi shunday qilib, moddalar va energiya almanashinuvi bir biriga chambarchas bog’liq. tirik organizmda moddalar va energiya almashinuvi uzluksiz davom etibturadi, yani moddalar va energiya almashinuvi tirik organizmning yashash belgisi hisoblanadi. tirik organizmning fiziologik hususiyati bo’lgan bu jarayonlar materiya va energiyaning saqlanish qonuni asosida o’tadi. bunda moddalar va energiya yo’qolmaydi, balki bir turdan ikkinchi turga aylanadi. 2.moddalar almashinuvi bir-biriga chambarchas bog’liq bo’lgan ikki jarayon,yani assimilyatsiya va dissimilyatsiya orqali o’tadi. bular anobolizm va katobolizm deb ham ataladi. ovqat moddalari tarkibiy qisimlarining hujayralarga o’tishi assimilyatsiya yoki anabolizm debataladi. bu jarayon natijasida hujayralarning tarkibiy qismlari yangilanadi, ular ko’payadi. organizm qancha yosh bo’lsa, unda assimilyatsiya jarayoni shuncha faol o’tadi. bu esa yosh organizmning o’sishi va rivojlanishini ta’minlaydi hujayralar eskirgan tarkibiy kismlarining …

3 / 11

b turish uchun sarf bo’ladi. 3) modda va energiya almashinuvi organizmning kimyoviy tarkibi o’zgarmagan holda organ va to’qimalrninig uzluksiz yangilanib turishiga imkon beradi. moddalarning asosiy gruppalari oqsillar, yog’lar va uglevodklardir oqsillar organizmda asosan plastic material sifatida , uglevodlar va yog’lar esa sarflangan energiya o’rnini qoplash uchun ishlatiladi. turli oziq moddalarning organizmga kirgandan to keraksiz moddalar hosil bo’lguncha va tashqariga chiqarilguncha o’zgarish jarayoni metabolism deyiladi. oqsillar aminokislotalardan tuzilgan. ular molekulasi tarkibida 20 ta aminokislota bo’ladi. ularning 10 tasi almashtirib bo’maydigan-eng zarur aminokislotalardir. ular organizmda bahsqa moddaladan sintes qilimaydi. qolgan 10 tasi almashtirish mumkin bo’gan aminokislotalardir. shuni olohida qayd qilish kerakki, bolalar organizmining o’sishi va rivollanishi uchun ularning ovqat tarkibidagi oqsillarning 80-90 %i sifatli (go’sht, baliq, tuxum, sut) bo’lishi kerak. kattalar ovqati tarkibdagi oqsillarning 50 %i sifatli va 50 %i sifatsiz bo’lishi mumkin. katta odam kundalik ovqatining tarkibida 80-120g oqsil bo’lishi kerak. yoglar almashinuvi. yoglar ham oqsillarga o’xshash odam organizmida plastik va …

4 / 11

ukayra-to’qimalarni, ayniqsa muskullarniish faoliyati uchun zarur bo’gan energiya bilan ta’minlaydi. 1guglevod kislorod ta’sirida parchalanib, 4,1 kkal energiya ajratadi. uglevodlar asosan o’simliklardan olinadigan ovqat mahsulotlarida ko’p bo’ladi (non, kartoshka, mevalar, qovun-tarvuz hamda shirinliklarda).katta odamning birkunlik ovqat tarkibida 350-450g uglevod bo’lish kerak. 4. vitaminlar. vitaminlar biologik faol moddalar bo’lib, organizmda moddalar almashinuvida qatnashadi. moddalar va energiya almashinuvi jarayonida vitaminlar suv va turli mineral (natriy , kaltsiy , fosfor ), shuningdek qator mikroelementlar magniy, rux, ftor va boshqalar anorganik birikmalar katta ahamiyatga ega. bu moddalar hujayralardagi bioelektrik ( nerv impulsini o’tkazish) va osmotic jarayonlarda qatnashadi , tishlar, suyaklar tarkibiga kiradi; ular ko’pgina fermentlar va nafas pigmentlarining ta’sir ko’rsatishi uchun zarur. organizmning hayot faoliyati jarayonida moddalar va energiya almashinuvi darajasi o’zgarib, takomillashib boradi. bunga moddalar va energiya almashinuvidagi jarayonlarning bir-biri bilan moslashuvi tufayli erishiladi. muhit o’zgarganda moddalar va energiya almashinuvi jarayonini organizm uchun kerakli yo’nalishda o’zgartiruvchi boshqaruv mexanizmlari ishga tushiriladi. chunonchi, anaerob muhitda oksidlovchi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning asosiy kimyoviy komponentlari"

reja mavzu: organizmning asosiy kimyoviy komponentlari reja: i. kirish 1 ) moddalar va energiya almashinuvi jarayoniga tashqi muhit ta’siri 2) ekologik muhit va inson . ii asosiy qism. 1) organizmda moddalar va energiya almashinuvi 2) assimulyatsiya va dissimilyatsiya jarayoni. 3) oqsillar , uglevodlar , yog’lar almashinuvi 4) vitaminlar almashinuvi . 5) moddalar almashinuvi jarayonida garmonlar faoliyati . iii xulosa 2 kirish har bir tirik organism hayoti, unda kechadigan kimyoviy jarayonlar, modda va energiya almashinuvi tashqi muhit bilan bog’liq . muhitning ekologik o’zgarishi undagi jarayonlarni buzilishiga turli xil kasalliklarni kelib chiqishiga sababchi bo’ladi. har yili yerda taxminan 6 mln. rak hodisasi ro’yhatga olinadi va bu son o’sib bormoqda. bunday iflos kasalliklar paydo bo...

This file contains 11 pages in DOC format (63.5 KB). To download "organizmning asosiy kimyoviy komponentlari", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning asosiy kimyoviy ko… DOC 11 pages Free download Telegram