xalq pedagogikasi-empirik bilimlar sohasi

DOCX 12 pages 38.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti pedagogika yo`nalishi 242-guruh talabasi tursunbayeva shirinning mutaxasislikka kirish fanidan mustaqil ishi mavzu: xalq pedagogikasi-empirik bilimlar sohasi sifatida. eng qadimgi yozma manbalarda ta'lim-tarbiya masalalarining yoritilishi. bajardi: _______________________ qabul qildi: _______________________ urganch 2025 zardushtiylik jahon dini sifatida markaziy osiyoda, yana ham aniqrog‘i katta xorazmda shakllangan. prezidentimiz islom karimov o‘z asarlarida o‘zbeklar jahon maydonida kuni-kecha paydo bo‘lgan xalq emasligini, bizning millatimiz, xalqimiz qo‘hna xorazm zaminida “avesto” paydo bo‘lgan zamonlardan buyon o‘z hayoti, madaniyati, tarixi bilan yashab kelayotganini ilmiy jihatdan isbotlab berdi. tarixiy-ilmiy manbalarning ko‘rsatishicha, “avesto”ning dastlabki matni 1000 fasldan, 21ta nask (kitob)dan iborat bo‘lgan. abu rayhon beruniy “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarida yozishicha: “podshoh doro ibn doro xazinasida abistoning o‘n ikki ming hukiz terisiga tillo bilan bitilgan bir nusxasi bor edi. iskandar otashxonalarni vayron qilib, ularda xizmat etuvchilarni o‘ldirgan vaqtida uni kuydirib yubordi. shuning uchun o‘sha vaqtdan beri abistoning …

2 / 12

stahr shahrini o‘z tasarrufiga kiritgach, “avesto” kitobidagi tibbiyot, falsafa, riyoziyot, nujum va boshqa fanlarga doir qism (matn)larni yunon tiliga tarjima qildirib, aslini olovda yoqib yuborishni buyurgan. “avesto”dan keltirilgan yuqoridagi dalillar shuni ko‘rsatadiki, zardushtiylik dini paydo bo‘lgan dastlabki paytlardanoq otashkada – ibodatxonalar qoshida maktablar tashkil etilib, kohinlar tomonidan bolalarning ta’lim-tarbiya tizimi ishlab chiqilgan. ularning ta’lim-tarbiya tizimi quyidagi tartibda amalga oshirilgan: 1. diniy va axloqiy tarbiya; 2. jismoniy tarbiya; 3. v) o‘qish va yozishga o‘rgatish. bolalarga diniy tarbiya berish, asosan, 7 yoshdan boshlangan; o‘g‘il bolalar 7 yoshga to‘lganda, ularga oq ipakdan tikilgan “muqaddas kuylak” kiydirish marasimini jamoa oqsoqoli, kohinlar, ota-onalar ishtirokida o‘tkazish rasm bo‘lgan. shu tariqa ta’lim tizimida ustoz-muallimlar hamda o‘quvchilar ham oq ipak matodan tikilgan chakmon ko‘ylak kiyib, ustidan 72 xil rangdagi harir ipakdan to‘qilgan belbog‘ bilan bellarini bog‘lab yurishlari shart bo‘lgan. qish paytlarida ham asosiy libos ustidan “sidra”, ya’ni shu kiyimni kiyish odat tusiga kirgan. o‘g‘il bolalar bunday “muqaddas ko‘ylak” …

3 / 12

miki yomonliklar va yovuzliklarni soluvchi axura-manu (ahriman)dan nafratlanish hissini tarbiyalashdan iborat bo‘lgan. sipiytmon zardusht esa, “muallim – kohinlarning burchlari bolalarga ilmlarni yaxshilik yo‘sini ila o‘rgatib, yaxshi bilan yomonni ajrata oladigan qilish, to‘g‘ri yo‘lga hidoyat etishdir. kimda-kim, aqlu farosat bilan yomonlikka qarshi kurashsa, u ahuramazda yo‘lini tutgan bo‘ladi”, – deydi. shu tariqa sipiytmon zardusht “avesto”ning “yasht”larida bolalar ruhiyatiga rost so‘z, pok aqida halol niyatni singdiradigan ustoz-muallimlar peshvosi sifatida madh qilinadi: “zero, sipiytmon bu dunyoda yazdon ta’limotiga quloq tutadiganyagona odamdir. faqat ugina “mazda” va “osha” surudlarini odamlar ongiga singdiradi. shuning uchun unga komil aql va burro nutq berilgan. yaxshi kohin-ustozlar yoshlar qalbida o‘z dini, xalqi, yurtiga mehr uyg‘otadi, ularni halol mehnat evaziga rizqu-ro‘z topib yashashga o‘rgatadi, nekbinlik, pokdomonlik, odamlarga faqat yaxshilik istash fazilatlari o‘quvchilarga donishmand ustozlardan yuqadi, yodgorlik bo‘lib qoladi. shuning uchun ham ustozlarni shaharu qishloqlarda, butun mamlakatda ma’naviyatdan ta’lim beradigan osha yo‘lin tutganliklari tufayli, xonadonlarga yangi ahkomlarni olib kiradigan, xalq ardog‘iga …

4 / 12

ilimi va malakasini takomillashtirmasligi, oqibatida bolalar zehnini, ularning mustaqil tafakkurini o‘tmaslashtiradigan, ayni chog‘da, yoshlarning aqlini zanglatadigan, hayotga, mehnatga munosabatlarini susaytiradigan, iymon-e’tiqodini zaiflashtirib, ma’naviy jihatdan qashshoqlashtiradigan “yomon ustozlar” qattiq qoralanadi: “rostini aytsam, yomon ustoz hayotni g‘amgin qiladi, johillarni ulug‘ sanab, buyuk ayolu erkaklarni yazdon ne’matlariga etishishdan mahrum etadi. undaylar o‘zlarining nodurust ta’limi bilan xalqni eng yaxshi yumushlardan bezdiradilar, noto‘g‘ri pandlar bilan xalqni tirikchilik yo‘lidan ozdirib, yomonlaydilar… hayot chirog‘ini so‘ndiradilar. tangri yo‘lidan qaytaradilar. o‘z nodonliklari bilan xalqni eng yaxshi xislatlardan yuz o‘girtiradilar, jahon xalqlari hayotini yolg‘on gaplar bilan parishon qiladilar”. zardushtning oliy tangri ahura-mazda bilan muloqotida ham yaxshi va yomon ustozlar haqida shunday deyiladi: “noshud, yomon muallim o‘quvchi qalbidan xunarmandchilikni yo‘qotar ekan, ey yazdon, yomon ustozdan o‘zing asra”. “avesto”dagi ta’lim-tarbiya tizimida bolalarning zardushtiylik diniy e’tiqodini mustahkamlashga va ma’naviy kamolotini rivojlantirishga alohida e’tibor berilgan. birinchi navbatda, bolalarga zardushtiylik dini asoslari, ahuramazdaga iltijo va murojaatlar-u farzlar, zardusht o‘gitlari puxta o‘qitilib, kalom bad’e asoslariga suyangan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalq pedagogikasi-empirik bilimlar sohasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti pedagogika yo`nalishi 242-guruh talabasi tursunbayeva shirinning mutaxasislikka kirish fanidan mustaqil ishi mavzu: xalq pedagogikasi-empirik bilimlar sohasi sifatida. eng qadimgi yozma manbalarda ta'lim-tarbiya masalalarining yoritilishi. bajardi: _______________________ qabul qildi: _______________________ urganch 2025 zardushtiylik jahon dini sifatida markaziy osiyoda, yana ham aniqrog‘i katta xorazmda shakllangan. prezidentimiz islom karimov o‘z asarlarida o‘zbeklar jahon maydonida kuni-kecha paydo bo‘lgan xalq emasligini, bizning millatimiz, xalqimiz qo‘hna xorazm zaminida “avesto” paydo bo‘lgan zamonlardan buyon o‘z hayoti, madaniyati, tarixi bilan yashab kel...

This file contains 12 pages in DOCX format (38.0 KB). To download "xalq pedagogikasi-empirik bilimlar sohasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq pedagogikasi-empirik bilim… DOCX 12 pages Free download Telegram