ibtidoiy jamoa tuzumini o’rganish manbalari

DOCX 15 pages 28.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ibtidoiy jamoa tuzumini o’rganish manbalari reja: 1. ibtidoiy davrning tarixiy manbalari va ularni hususiyatlari. 2. arxeologiya manbalari va ularni hususiyatlari. 3. fizika va kimyo, tilshunoslikka oid yozma manbalar. ajdodlarimiz tarixining ilk davrini-ya`ni ibtidoiy jamoa tuzumi tarixini qayta tiklash, uni o’rganish nihoyat darajada murakkab, ayni vaqtda sharafli vazifadir. uzoq davom etgan mazkur tarixiy davrda tabiatning turli-tuman xodisalari girdobida yashagan ibtidoiy kishilar er sharining katta qismida hayot kechirib, xilma-xil tarxda tirikchilik o’tkazganlar. shunday ekan ibtidoiy davr kishilari tirikchiligining asosiy manbai ularni o’rab turgan geografik muhitning turli shart-sharoitlariga muvofiq ovchilik, baliqchilik, termachilik, keyinchalik esa dehqonchilik va chorvachilikdan keladigan mahsulotlar bo’lganligi shubhasizdir. ibtidoiy kishilar o’z tirikchilik vositalariga muvofiq keladigan qurol-yaroqlarni, asbob-uskualarni turar-joylarni va boshqa turli narsalarni yaratganlarki, ular yaratgan buyumlar, mehnat qurollari, turar-joylarning qoldiqlari, ayni vaqtda o’sha davr kishilarining butun skeletlari, yoki ular skeletining ayrim qismlari yer ostida saqlanib keladi. bu vositalar kishilkining ibtidoiy davrini o’rganishda asosiy manba bo’lib hisoblanadilar. shu narsa ravshanki, kishilikning …

2 / 15

k ma`lumotlar. kishilikning ibtidoiy davri hayotini o’rganishda tarixchilikning ajralmas bo’limini tashkil etgan arxeologiya fanining ahamiyati alohida o’rin tutadi. ibtidoiy arxeologiya umumiy arxeologiyaning tarkibiy qismini tashkil etib, yer ostidan, g’oyalardan qoya toshlardan topilgan moddiy, madaniy va san`at buyumlarini sinchiklab o’rganish asosida kishilik jamiyati tarixining yozuvgacha bo’lgan ibtidoiy davri tarixini sinchiklab o’rganadi. odamlar yozishni bundan 5 ming yillar ilgari o’rgangan bo’lsalar, dastlabki oddiy tosh qurollar yasashni va ulardan foydalanishni esa qariyb bundan 3,5-3 million yil muqaddam bila boshlashganlar». ana shu katta davr tarixini tiklash va o’rganish ibtidoiy arxeologiya fani oldida turgan eng muxim va sharafli vazifadir. shuni ta`kidlab o’tish kerakki, yozuv va yozma manbalar kishilikning ibtidoiy hayoti haqida juda oz ma`lumot beradi. demak, bu sohada arxeologiya fanining ahamiyati hammadan kattadir. mazkur fan mutaxassislari esa juda ko’p va xilma-xil arxeologik yodgorliklarni o’rganadilar. demak, arxeologiya kishilikning er ostida qolib ketgan moddiy, madaniy qoldiqlarini qidirib topishi va ularni tekshiruvchi tarixiy fandir. arxeologaya mutaxassisi tosh qurollarni, …

3 / 15

ayotini tiklash va o’rganish uchun qimmatli manba hisoblanadi. kishilik jamiyati tarixining ibtidoiy davrida yaratilgan san`at obidalari, xususan qoya toshlarga urib-o’yib ishlangan, g’orlarning devor hamda shiplarining tabiiy bo’yoq oxra (angob) bilan chizilgan odam, hayvon, qurol-yaroq, uy-ro’zg’or, mehnat qurollari va boshqa narsalarning rasmlari ham ibtidoiy tarixni o’rganishning muxim arxeologik man’basi xisoblanadi. ularning ahamiyati shu bilangina kifoyalanmaydi, unda ibtidoiy kishilarning kundalik hayotidan olingan ayrim voqea va hodisalar haqqoniylik bilan aks ettirilgan. ibtidoiy san’atning bunday ajoyib namunalari yer yuzining hamma burchaklarida keng tarqalgan. shuni nazarda tutish kerakki, xar bir arxeologik yodgorlik va buyumning o’ziga xos xususiyati bo’lib, ular kishilik (tarixining) hayotining u yoki bu tomonini tiklashga xizmat qiladi. mehnat qurollari kishilarning nimalar ishlab chiqarganliklari va qanday qilib tirikchilik o’tkazganliklarini o’rganish imkoniyatini bersa, o’lik ko’mish tartiblari ba`zi san`at obidalari esa ularning e`tiqodi qanday bo’lganini aks ettirishi mumkin. ibtidoiy odamlar yashagan turar joylar, makonlar, manzillar va qishloq xarobalarini o’rganilishi esa oila va ijtimoiy hayotda sodir bo’lgan …

4 / 15

umiy tomonlarini aks ettirishdan iboratdir. arxeologiya boshqa fanlarga nisbatan juda yosh bo’lib xix asrning ikkinchi yarmida vujudga keldi va rivoj topa boshladi. mazkur fanning qadimgi tosh asrini o’rganish sohasidagi dastlabki qadamlari ham xix asrning ikkinchi yarmiga to’g’ri keladi. bu sohadagi ishlar g’arbiy evropada bushs-de pert, larte, martil’e vankil`, g.chayld, rossiyada esa f.i.kalinskiy, i.s.polyakov, d.cherskiy, a.a.chekanovskiy, v.v.dakuchaev, a.s.uvarov, melejkovskiy va boshqalarning nomlari bilan chambarchas bog’liqdir. xx asr birinchi yarmi, ayniqsa-60-90 yillarida arxeologik tekshirish ishlari kengquloch yoyib, arxeologik materiallar ibtidoiy jamiyat tarixini o’rganishning asosiy bosh man’basiga aylandi. sobiq sssrda ibtidoiy jamiyat tarixini o’rganish i.p.efimenkot s.n.zamyatnik, ya.bryusov, m.e.foss, v.a.gorodkov, o.n.bader, p.i.boriskovskiy, l.p.okladnikov, s.p.tolstov, b.b.piotrovskiy, d.a.krannov va boshqalarning nomi bilan uzviy bog’liqdir. shunday qilib, yer ibtidoiy davrining o’ziga xos arxivi bo’lib, mazkur arxivdan chiqqan moddiy-ma’naviy yodgorliklar ibtidoiy kishilar hayotining o’rganishning asosiy manbasi xisoblana di. jahondagi mamlakatlarda ilmiy asosda olib borilayotgan sistematik qazish ishlari kishilikning ibtidoiy davr tarixiga doir boy, ko’pdap-ko’p materiallar bermoqda, mazkur materiallarining …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibtidoiy jamoa tuzumini o’rganish manbalari"

ibtidoiy jamoa tuzumini o’rganish manbalari reja: 1. ibtidoiy davrning tarixiy manbalari va ularni hususiyatlari. 2. arxeologiya manbalari va ularni hususiyatlari. 3. fizika va kimyo, tilshunoslikka oid yozma manbalar. ajdodlarimiz tarixining ilk davrini-ya`ni ibtidoiy jamoa tuzumi tarixini qayta tiklash, uni o’rganish nihoyat darajada murakkab, ayni vaqtda sharafli vazifadir. uzoq davom etgan mazkur tarixiy davrda tabiatning turli-tuman xodisalari girdobida yashagan ibtidoiy kishilar er sharining katta qismida hayot kechirib, xilma-xil tarxda tirikchilik o’tkazganlar. shunday ekan ibtidoiy davr kishilari tirikchiligining asosiy manbai ularni o’rab turgan geografik muhitning turli shart-sharoitlariga muvofiq ovchilik, baliqchilik, termachilik, keyinchalik esa dehqonchilik va chorvachilikda...

This file contains 15 pages in DOCX format (28.0 KB). To download "ibtidoiy jamoa tuzumini o’rganish manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ibtidoiy jamoa tuzumini o’rgani… DOCX 15 pages Free download Telegram