sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

PPTX 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli reja: 1.kirish 2.sharq falsafasining mohiyati 3.asosiy yo'nalishlar va an'analar 4.ijtimoiy taraqqiyotdagi roli kirish sharq falsafasi osiyo qit'asida, xususan sharqiy va janubiy osiyoda paydo bo'lgan turli falsafiy oqimlar va qarashlar majmuasini o'z ichiga oladi. u g'arb falsafasidan farqli o'laroq, hayotning birligi, tabiat bilan uyg'unlik, axloqiy yashash va o'z-o'zini takomillashtirishga e'tibor qaratadi. bu falsafa nafaqat metafizika (voqelik tabiati) va epistemologiya (bilim olish usullari) bilan shug'ullanadi, balki ijtimoiy hayot, axloq va jamiyat rivojiga ham katta ta'sir ko'rsatgan. sharq falsafasi qadimgi hind, xitoy, fors, yapon, koreya va vetnam kabi mintaqalarda rivojlangan. u bir butun tizim emas, balki o'zaro ta'sirlangan mustaqil an'analar majmuasidir. masalan, qadimgi sharqda falsafiy fikrlar misr, bobil, hind va xitoyda vujudga kelgan bo'lib, ular mifologik g'oyalar bilan bog'liq holda shakllangan, masalan, vedalar (miloddan avvalgi 1000–500-yillar) metafizik tushunchalarni o'rganadi. bugungi kunda sharq falsafasi globalizatsiya sharoitida g'arb g'oyalari bilan sintezlanib, jamiyat taraqqiyotiga hissa qo'shmoqda, …

2 / 20

ydi, shu orqali ijtimoiy taraqqiyotga asos yaratadi sharq falsafasining mohiyati sharq falsafasining mohiyati inson, tabiat va koinotning uyg'unligida yotadi. u holistik (butunlikka asoslangan) yondashuvni ta'kidlaydi, ya'ni barcha mavjudotlarning o'zaro bog'liqligini va jamiyatning umumiy farovonligini birinchi o'ringa qo'yadi. asosiy g'oyalar quyidagilar: - uyg'unlik va muvozanat: tabiat bilan birlik (masalan, xitoy falsafasidagi tao – "yo'l" tushunchasi, dao de jing kitobida lao-tszi tomonidan ta'riflangan), insonning ichki tinchligi va tashqi dunyo bilan mosligi. bu daoizmda "vu vey" (harakatsiz harakat) orqali ifodalanadi, ya'ni majburiyatsiz, tabiiy harakat. yin-yang balansi (erkaklik va ayollik, qorong'u va yorug'lik) butun olamning o'zaro ta'sirini ko'rsatadi. hind falsafasida purusha (ong) va prakriti (modda) dualizmi samkhya maktabida uyg'unlikni ta'minlaydi. sharq falsafasining mohiyati - axloq va ruhiy rivojlanish: insonning o'z-o'zini anglashi, ichki izlanish va ruhiy o'sishga urg'u beriladi. hind falsafasida karma (harakat va oqibat), dharma (vazifa va kosmik tartib) va moksha (ozodlik) markaziy o'rin tutadi. karma harakatlarning oqibatlarini bog'laydi, samsara (hayot doirasi) orqali qayta …

3 / 20

tatsiya, nyaya – mantiq, vaisheshika – atomizm, mimamsa – marosimlar, vedanta – non-dualizm) va heterodoksal maktablar (buddizm, jainizm, charvaka) mavjud. buddizmda to'rt haqiqat va sakkiz yo'l, jainizmda ahimsa (zo'ravonliksizlik) va syadvada (shartli haqiqat) markaziy. faylasuflar: adi shankara (advaita vedanta), gautama buddha, mahavira. matnlar: bhagavad gita, yoga sutras, brahma sutras. sikh falsafasi guru nanak tomonidan asos solingan, tenglik va dharma ni ta'kidlaydi. asosiy yo'nalishlar va an'analar xitoy falsafasi: konfutsiy (analects), lao-tszi (dao de jing) va mo-tszi kabi faylasuflar asos solgan. konfutsianizm ren (mehribonlik) va li (tartib) ga asoslangan, daoizm tabiat bilan uyg'unlikni (vu vey, ziran), legalizm esa davlat kuchini (shang yang, han fey) ta'kidlaydi. mohizm umumiy muhabbat va utilitarizmni o'rgatadi. neo-konfutsianizm song sulolasida (zhu xi, vang yangming) rivojlangan, li (printsip) va qi (energiya) ni birlashtiradi. asosiy yo'nalishlar va an'analar yapon va koreya falsafalari: xitoy ta'sirida shakllangan, zen-buddizm (meditatsiya va spontanlik) va kokugaku (milliy o'rganishlar, motoori norinaga) kabi o'ziga xos yo'nalishlar mavjud. …

4 / 20

msa va ren kabi g'oyalar zo'ravonliksizlik, oila va jamiyat uyg'unligini ta'minlagan. konfutsianizm xitoy, koreya va yapon imperiyalarida byurokratik tizim va imtihonlarni shakllantirgan, masalan, xan sulolasida (miloddan avvalgi 206 – milodiy 220) konfutsiy klassikalari davlat ta'limi asosi bo'lgan. filial pietet (ota-ona hurmati) jamiyatni katta oila sifatida ko'radi. - ta'lim va madaniyat: nalanda universiteti (milodiy v–xii asrlar) kabi markazlar ilmni rivojlantirgan, buddizm va boshqa maktablarni o'qitgan. konfutsiy klassikalari ta'lim asosi bo'lgan. zamonaviyda neo-vedanta va yangi konfutsianizm ijtimoiy islohotlarga (masalan, gandhi satyagrahada ahimsa ni qo'llagan, ambedkar neo-buddizm orqali dalit huquqlarini himoya qilgan) hissa qo'shgan. yapon meiji restavratsiyasida (1868–1912) fukuzava yukichi g'arb va yapon qarashlarini birlashtirgan. ijtimoiy taraqqiyotdagi roli - iqtisodiy va siyosiy rivoj: legalizm qin imperiyasini birlashtirgan (miloddan avvalgi 221), arthashastra (chanakya) siyosiy falsafani taqdim etgan. zamonaviy xitoyda maoizm va juche (shimoliy koreya) ijtimoiy inqiloblarga asos bo'lgan. konfutsianizm iqtisodiy tenglikni ierarxiya orqali ta'minlagan, masalan, sharqiy osiyo iqtisodiy mo'jizalarida. - global ta’sir: sharq falsafasi …

5 / 20

alsafaning birligi: falsafa mifologiya va din bilan birga fan qo‘ynida rivojlangan. olimlar matematika, astronomiya, tibbiyot va geografiyada tajribaga tayanib ishlaganlar. inson omili va axloqiy ta’limotlar: insonning ruhiy va axloqiy kamoloti markazda bo‘lgan. “komil inson” g‘oyasi targ‘ib etilgan, axloqiy risolalar (masalan, “qutadg’u bilig”, “guliston”) shakllangan. asosiy faylasuflar va ularning hissalari al-kindiy (ix asr): “arab faylasufi” deb atalgan, aristotel va platon ta’limotlarini islom bilan uyg‘unlashtirgan, mantiq va metafizikaga asos solgan. al-forobiy (870-950): “ikkinchi muallim” (birinchisi – aristotel), “fozil odamlar shahri” asarida ideal jamiyatni tasvirlagan, borliqni emanatsiya orqali tushuntirgan, bilishni sezgi va aql birligi deb hisoblagan. asosiy faylasuflar va ularning hissalari al-beruniy (973-1048): empirik metodni rivojlantirgan, “hindiston” va “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarlarida tabiatni ob’ektiv qonunlar bilan o‘rgangan, astronomik asboblarni takomillashtirgan. asosiy faylasuflar va ularning hissalari asosiy faylasuflar va ularning hissalari ibn sino (avitsenna, 980-1037): 300 dan ortiq asar muallifi, “tib qonunlari”da tibbiyotni tizimlashtirgan, olamni azaliy deb hisoblagan, mohiyatni uch tarzda izohlagan. uyg‘onish …

6 / 20

nishni o'rgatadi. uning ijtimoiy taraqqiyotdagi roli ulkan – u axloqiy asoslar, davlat tizimlari va madaniy islohotlarni shakllantirgan. bugungi global dunyoda sharq falsafasini qo'llash jamiyatlarni yanada adolatli va barqaror qilishi mumkin, masalan, interfaith dialoglarda (1893-yilgi jahon dinlari parlamenti) vivekananda ta'siri orqali. image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli reja: 1.kirish 2.sharq falsafasining mohiyati 3.asosiy yo'nalishlar va an'analar 4.ijtimoiy taraqqiyotdagi roli kirish sharq falsafasi osiyo qit'asida, xususan sharqiy va janubiy osiyoda paydo bo'lgan turli falsafiy oqimlar va qarashlar majmuasini o'z ichiga oladi. u g'arb falsafasidan farqli o'laroq, hayotning birligi, tabiat bilan uyg'unlik, axloqiy yashash va o'z-o'zini takomillashtirishga e'tibor qaratadi. bu falsafa nafaqat metafizika (voqelik tabiati) va epistemologiya (bilim olish usullari) bilan shug'ullanadi, balki ijtimoiy hayot, axloq va jamiyat rivojiga ham katta ta'sir ko'rsatgan. sharq falsafasi qadimgi hind, xitoy, fors, yapon, koreya va vetnam kabi mintaqalarda rivojlangan. u bir bu...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq falsafasining mohiyati va… PPTX 20 pages Free download Telegram

sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

Page preview (6 pages)

Want to read more?

About "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"

Similar files