sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

PPTX 15 pages 47,4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 47,4 KB

Fayl turi PPTX

Pages 15

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

yoshlardagi ishsizlik muammosi mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1.qadimgi sharq: misr, bobil, hindiston, markaziy osiyo va xitoyda falsafiy ta’limotlar. 2.islom dinining vujudga kelishi va falsafiy ta’limoti. 3.ilk о‘rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri. 5.temuriylar sulolasi davri. abduraxmon jomiy va alisher navoiy ijodida gumanizm g‘oyalari. 7.xlx asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy,ijtimoiy-siyosiy fikrlar. xx-xxi asr о‘zbek falsafasi. sharq madaniyati taraqqiyotining ilk davrlari deganda, ko`pgina mutaxassislar bizning vatanimiz o’tmishini, misr, bobil va insoniyat tarixining eng qadimgi sivilizatsiyalaridan biri bo`lgan shumer davrlarini esga oladi. bularning har biri insoniyat tarixida jamiyat hayoti, qadriyatlar tizimining o`ziga xosligi, boshqarish va iqtisodiy jarayonlarning muayyan tarzda namoyon bo`lishi bilan tavsiflanadi. biz bugun o‘sha davrlardagi falsafiy dunyoqarash, qadimgi ajdodlarimizning fikr-mulohazalari, o`ziga xos ta’limotlarining asosiy tamoyillari bilan yaqinroq tanishmoqchimiz. ko‘hna sharq sivilizatsiyasining beshiklaridan biri bo`lgan misr, qadimgi zamonda ilk o‘troq hayot va o‘ziga xos dehqonchilik an’analari boshlangan nil daryosi bo‘ylaridagi madaniyat …

2 / 15

gan voqea-hodisalar aniq dalillar asosida tahlil etilgan, o`rganilgan, ulardan tegishli xulosalar chiqarilgan. bu – o‘sha davr uchun tabiiy hol edi, ya’ni u – davrning inson ongida aks etishi, kundalik turmush hodisalarining oddiy bir tarzda ifodalanishi edi. aynan ana shu hol tabiiy bilimlar rivojiga, garchand sodda tarzda bo`lsa-da, aksariyat hodisalarning falsafiy asosda izohlanishiga sabab bo`lgan. ikkinchi holatda esa, hali tabiat kuchlarining qarshisida nihoyatda ojiz bo`lgan odamzod, albatta, tevarak atrofdagi voqea-hodisalarni mifologik izohlashi tabiiy bir hol edi. shu bilan birga, odamning mavjudlik xossalarini va olam qonuniyatlarini ilmiy tushunish ko’nikmasi hali shakllanib ulgurmagan o’sha qadim zamonlarda, afsona hamda rivoyatlarga asoslanib fikr yuritmaslikning imkoni ham yo`q edi. bu – o’sha davrlardan qolgan yozma manbalarda, xususan, «хo’jayinning o`z quli bilan hayotining mazmuni haqida suhbati», «arfist qo`shig`i», (qadimgi misrning o'rta podsholik davrida yaratilgan va keyingi asrlarda qayta yozilgan qadimgi misr matnlari, ehtimol, bizgacha etib kelgan diniy erkin fikrlashning eng qadimiy yodgorligi, chunki u keyingi hayot mavjudligiga …

3 / 15

bu din, asosan, ana shu millatga mansub kishilar o`rtasida yoyilgan bo`lib, eramizdan avvalgi ikki minginchi yillar boshida falastinda vujudga kelgan. «zabur» va «тavrot» kabi muqaddas kitoblar bu dinning asosiy manbalaridan hisoblanadi. yaxudiylik yaxudiy va falastin xalqlarining ba’zi e`tiqodlarini o`zida aks ettirgan dindir. eramizdan avvalgi x-vi asrlarda yaxudiylik monoteistik (yakka xudolikka ishonish) dinga aylanib, olamni yaratuvchi yaxve xudosiga e`tiqod qilish uning asosiy tamoyili hisoblangan. bu dinda muso alayhissalom — payg`ambar, «тavrot» xudo tomonidan unga yuborilgan ilohiy kitob ekani, qiyomat kunida barcha birdek tirilishi, jannat va do`zaxning mavjudligi, gunohkorlar jazosiz qolmasligi, savobli ishlarni qilganlar u dunyoda rag`batlantirilishlari haqidagi qarashlar ilgari surilgan. hindiston falsafasi. qadimgi hindiston ham insoniyat madaniyatining beshiklaridan biridir. unga xos dastlabki ta’limotlar yozma manba — «veda»larda o`z aksini topgan. «veda»lar eramizdan bir yarim ming yil oldin yozilgan bo`lib, mutaassib dindor hindular uchun oliy muqaddas ilm va bashorat kitobidir. hindular «veda»ni oliy tangri braxma tomonidan aytilgan so`zlar deb biladi. «veda»da hindularning …

4 / 15

i, uning hayoti va ruhiyatining mohiyati, bilish imkoniyatining chegaralari, axloq me’yorlari haqidadir. falsafiy muammolar asosan diniy-mifologik nuqtai nazardan bayon etilgan. qadimgi hind falsafiy maktablar ikki guruhga bo`linadi. hindistonlik faylasuflar bu guruhlarni astika va nastika deb ataydi. vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, n’yaya va mimansa — astika guruhiga kiruvchi falsafiy maktablar. ushbu maktablarning tarafdorlari «veda»ning muqaddasligini tan olib, birdan-bir haqiqat undagina ifodalangan, deyishadi. chorvaka-lokayata, buddizm va jaynizm — nastika guruhiga kiradi. chorvaka-lokayata tarafdorlari materialistik ta’limotni ilgari surganlari uchun «veda»ning muqaddasligini tan olishmaydi hamda olam ilohiy kuch tomonidan yaratilmagan, «veda» haqiqiy bilim bermaydi, deb ta’kidlashadi. buddizm va jaynizm diniy-falsafiy maktablar bo`lishiga qaramay, ular ham «veda»ning muqaddasligini tan olmagan. qadimgi хitoy falsafasi. qadimgi хitoyda fan va madaniyat o`ziga xos shaklda rivojlangan. eramizdan avvalgi ikki minginchi yilning o`rtalariga kelib, yuan-in davlatida muayyan xo’jalik shakli yuzaga kelgan. eramizdan avvalgi xii asrda esa, urushlar natijasida davlat chjou qabilasining qo’liga o`tgan. bu hokimiyat eramizdan avvalgi iii asrgacha davom …

5 / 15

ahamiyatini saqlab qolgan. konfutsiy (551-479) konfutsiy komil inson (szyun-szi) haqidagi g‘oyasini yaratdi. szyun-szi yuksak ma’naviyatli inson – ikki asosiy xususiyatga ega bo‘lishi kerak: insoniylik va mas’uliyat (ajdodlar oldidagi qarzni)ni his qilish. komil inson, eng avvalo, ishonchli va fidoyi bo‘lishi kerak. u o‘zini ayamasdan o‘z ishonchiga, o‘z hukmdoriga, o‘z otasi va barcha o‘zidan kattalarga xizmat qilishi lozim. bunday inson doimo kamolot sari intiladi. konfutsiy (551-479) konfutsiy fikricha, olamni osmon boshqaradi. osmon irodasi — taqdirdir. biz yashab turgan olam, undagi tartib osmon hukmdori tomonidan yuborilgan. jamiyat hayotidagi tartibga qattiq amal qilish talab etiladi. тartib, konfutsiy nuqtai nazariga ko`ra, ilohiy mazmunga ega va uning mohiyatini «li» tushunchasi belgilaydi. u, ya’ni tartib dunyoning mohiyatini aks ettiradi. binobarin, jamiyatdagi barcha harakatlar unga binoan amalga oshishi lozim. тartib — insoniyat jamoasining eng oliy hayotiy qadriyatlaridan biridir. konfutsiyning ta’kidlashicha, shaxs faqat o`zi uchun emas balki jamiyat uchun ham yashashi kerak. konfunsiy ta’limotida insonning hayotdagi ijtimoiy o`rni nihoyatda …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"

yoshlardagi ishsizlik muammosi mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1.qadimgi sharq: misr, bobil, hindiston, markaziy osiyo va xitoyda falsafiy ta’limotlar. 2.islom dinining vujudga kelishi va falsafiy ta’limoti. 3.ilk о‘rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri. 5.temuriylar sulolasi davri. abduraxmon jomiy va alisher navoiy ijodida gumanizm g‘oyalari. 7.xlx asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy,ijtimoiy-siyosiy fikrlar. xx-xxi asr о‘zbek falsafasi. sharq madaniyati taraqqiyotining ilk davrlari deganda, ko`pgina mutaxassislar bizning vatanimiz o’tmishini, misr, bobil va insoniyat tarixining eng qadimgi sivilizatsiyalaridan biri bo`lgan shumer davrlarini esga oladi. bularning har biri insoniyat tarixida jamiyat hayoti, qadriy...

This file contains 15 pages in PPTX format (47,4 KB). To download "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq falsafasining mohiyati va… PPTX 15 pages Free download Telegram