xotira

PPTX 21 pages 1.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint xotira amaliy psixologiya yo’nalishi 201-guruh talabasi axatova umida mavzu: xotira reja: xotira borasidagi nazariyalar 1. xotira haqida tushuncha 2. xotira turlari 3. xotira tasavvurlari 4. xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ulami eslash yoki xotirlash jarayoni dir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi. xotira faoliyatida shaxsning g’oyaviy yo’nalishi katta o’rin egallaydi. bu yo’nalish uning faoliyatini hayot sharoiti ta'sirida shakllantiradi. kishi o’zining shu faoliyati uchun muhim bo’lgan voqea, hodisalami yaxshi eslab qoladi. aksincha, kishi uchun kam ahamiyatga ega bo’lgan narsalar yomon esda qoldiriladi va tezda unutib yuboriladi. shu o’rinda xotira borasidagi ta'riflarga qaytsak, ko’pgina adabiyotlarda xotira tushunchasi quyidagicha ta'riflanadi. "indvidning o’z tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi". xotira haqida tushuncha xotiraning nerv-fiziologik asoslari esda olib qolish nerv tizimining egiluvchan, ya'ni o’zgaruvchanlik, qo’zqatuvchilar ta’sirida o’zida go’yo bir iz qoldirisb, …

2 / 21

muvaqqat nerv aloqalarini tezlikda vujudga kelishi, davomli saqlanishi va ulaming tez, oson jonlantirilishi hisoblanadi. muvaqqat nerv aloqalari assosiasiyalarni hosil qiluvchi fiziologik mexanizmdir. i.i.pavlov " muvaqqat nerv bog’lanishlari - deb yozadi i. p. pavlov hayvonot olamida va bizning o'zimizda ham b o ’ladigan eng umumiy fiziologik hodisadir. shu bilan birga i psixik hodisa hatndir, turli-tuman harakat; taassurot be ’imasa harflar, so zla r va fikrlar o ’rtasida paydo bo ’ladigan bog’lanishlar-ki, bu bog’lanishlamipsixologlar assosiasiyaiar deb ataydilar” i.i.pavlov nazariyasi xotira, ya’ni esda olib qolish, idrok qilinayotgan narsalardan hosil bo’lgan obrazlar o’rtasida assosiasiyalaming yuzaga kelishidan iboratdir. inson xotirasidagi assosiasiyalar 3 turga ajratiladi. yondoshlik assosiasiyasi o’xshashlik assosiasiyasi qarama-qarshilik assosiasiyasi yondoshlik assosiasiyasining asosida vaqt va fazoviy munosabatlar yotadi. boshqacha qilib aytganda, yondoshlik assosiasiyasi bir necha narsa yoki hodisalami ayni bir vaqtda yoki ketma-ket idrok qilishdan hosil bo’ladi. assosiasiyalar ta’rifi hozirgi paytda idrok qilinayotgan narsa bilan ilgari idrok qilingan narsa o’rtasida ma’lum o’xshashlik bo’lsa, bu narsalar …

3 / 21

turlicha klassifikasiya qilinadi. jumladan, a.v. petrovskiy tahriri ostida chiqqan "umumiy psixologiya" darsligida quyidagi klassifikasiya uchraydi: > faoliyatda ko'proq sezilib turadigan psixik faollikning xususiyatiga qarab: harakat, emosional, obrazli va so’z mantiq xotira. > faoliyatning maqsadlariga ko’ra: ixtiyorsiz va ixtiyoriy xotira. > materialni qancha vaqt esda olib qolish va esda saqlash muddatiga ko’ra: qisqa muddatli, uzoq muddatli va operativ xotira. harakat xotirasi harakat xotirasi - inson faoliyatining har bir turida ruhiy faollikning u yoki bu ko’rinishlarini ustunlik qilishida kuzatiladi. masalan, harakat, hissiyot, idrok, aqlzakovat kabi ruhiy faoliyatning ko’rinishlari mavjuddir. ana shu ruhiy faollik turlarining har biri tegishli harakatiarda va ulaming mahsulotlarida o’z ifodasini topib harakatlarda,hissiy kechinmalarda, tuyg'ularda, obrazlarda, timsollarda, fikr va mulohazalarda aks etadi. turli harakatlar va ularning bajarilishi tartibi, teziigi, sur'ati, izchilligi va boshqalami esda qoldirish, mustahamlash, esga tushirishdan iborat xotira turi harakat xotirasi deb ataladi. mazkur xotira turining g’oyat ahamiyati shundan iboratki, u yurish, yozish, ifodali harakat malakalari bilan bir …

4 / 21

hodisalardan, o’z-o’zimizga bo’lgan munosabatlarimizdan kelib chiqadigan yoqimli hamda yoqimsiz kechinmalami esda qoldirish, esda saqlash, esga tushirishdan iborat xotira turi hissiy xotira turi deb ataladi. boshimizdan kechirgan va xotiramizda saqlanib qolgan hissiyotlar harakatga undovchi va o’tmishda salbiy kechinmalarga ega bo’lgan harakatlardan saqlanib qoluvchi signal tarzida namoyon bo’ladi. obrazli xotira obrazli xotira - tasawurlar va turmush manzaralari, shuning bilan birga, tovushlar, ta'mlar, ranglar shakllar, bilan bog’liq bo’lgan xotira turidir. obraz xotirasi deb yaqqol mazmunni, binobarin, narsa, hodisalaming aniq obrazlarini, ulaming xususiyatlari va bog’ianishlarini esda qoldirish, ongda mustahkamlash hamda zaruriyat tug’ilganida esga tushirishdan iborat xotira turiga aytiladi. uyidagilardan iborat. izchil obrazlar sensor xotiraning eng sodda ko’rinishi yoki shakli izchil obrazlardan iboratdir. izchil obrazlaming namoyon bo'lish hodisasi quyidagilardan tuziladi: agar sub’ektga bir necha daqiqa oddiy qo’zg’atuvchi yuboriisa, jumladan 10-15 sekund yorqin qizil kvadratga qarab turish taklif etilsa, so’ng tekshiruvchi oldidan kvadrat olib quyi isa, u qizil kvadrat o’mida xuddi shunday geometrik shakl izini ko’rishda …

5 / 21

shini aynan avtib berishga qaratilgan bo’iishi mumkin. agar ma’lumot, axborot, xabar, material ma’no jihatidan qayta ishlanmasa, u holda materialni so’zmaso’z o’zlashtirish, mantiqiy o’rganish bo’lmasdan, balki aksincha mexanik esda olib qolishga aylanib qoladi. so’z-mantiq xotirasining vujudga kelishida birinchi signal bilan bir qatorda ikkinchi signallar tizimi asosiy hisoblanadi. chunki so’z mantiq xotirasi faqat insongagina xos bo’lgan xotiraning maxsus turi hisoblanib, bu xotira turi o’zining sodda shakllari bilan hayvonlarga ham taalluqli bo’lgan harakat, his-tuyg’u va obrazli xotiralardan sifat, ham miqdor jihatdan keskin farq qiladi. xotira jarayonlari xotira faoliyati esda qoldirishdan boshlanadi. esda qoldirish idrok qilingan narsa va hodisalami miya po’stida iz hosil qilishdir. uning fiziologik asosi miya po’stida muvaqqat nerv bog’lanishining vujudga kelishidir. esda qoldirish o’zining faolligi jihatidan ikkiga bo’linadi: a) ixtiyoriy esda qoldirish; ixtiyorsiz esda qoldirishda oldindan maqsad quyilmaydi, mavzu tanlanmaydi va iroda kuchi sarfianmaydi. o’zining go’zalligi, hissiy ta’sirchanligi, hajmi, harakatchanligi, teziigi, shakli va boshqa xossalari bilan farq qiladigan narsa va hodisalar …

6 / 21

ni go’yo ma'nosi yashirinib yotgandek qabul qiladilar. matn ma'nosining noma'lumligi unga nisbatan qiziqish, bilishga intilish mazmunini izlashga talabchanlikni uyg’otadi. odatda ma’nosiz so’zlami laboratoriya sharoitiga qaraganda kundalik turmushda puxtaroq eslab qolinadi. ixtiyorsiz esda olib qolish a. a. smirnov nemis psixologi vilyam shtem (1871-1938) fikricha, bolalarda ham katta yoshdagi odamlarda ham ma’nosiga tushunib o’zlashtirishga nisbatan mexanik egallash kam miqdordir. bu mulohaza haqiqatdan ham to’g’ri, meymon fikriga ko’ra, inson ulg’ayishi bilan ma’no siz materialni esda olib qolish kamayib boradi va kam samara beradi, lekin ma'noga ega bo’lgan bilimlami esda olib qolishi esa sezilarli darajada rivojlanib boradi. shunga o’xshash omillar boshqa psixologlar tomonidan ham to’plangan bo’lib, bu haqda boy materiallar umumiy psixologiya xrestomatiyalarida o ’z aksini topgan. v. shtem vilyam shtem nazariyasi esda olib qolishda assosiasiyalaming ahamiyati muhimdir. buning uchun esda olib qolish jarayonining bog'lanishlari paydo bo’lish sur'atini aniqlash maqsadida ular xususiyatlariga binoan quyidagi: sabab oqibat bog’lanish. bo’lak va yaxlit munosabati. qarama-qarshilik munosabati. inkor …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira"

prezentatsiya powerpoint xotira amaliy psixologiya yo’nalishi 201-guruh talabasi axatova umida mavzu: xotira reja: xotira borasidagi nazariyalar 1. xotira haqida tushuncha 2. xotira turlari 3. xotira tasavvurlari 4. xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ulami eslash yoki xotirlash jarayoni dir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi. xotira faoliyatida shaxsning g’oyaviy yo’nalishi katta o’rin egallaydi. bu yo’nalish uning faoliyatini hayot sharoiti ta'sirida shakllantiradi. kishi o’zining shu faoliyati uchun muhim bo’lgan voqea, hodisalami yaxshi eslab qoladi. aksincha, kishi uchun kam ahamiyatga ega bo’lgan narsalar yomon esda qoldiriladi va tezda unutib yuboriladi. shu o’rinda xotira bora...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "xotira", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira PPTX 21 pages Free download Telegram