mahmudxo'ja behbudiy

DOCX 13 sahifa 32,9 KB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 32,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

19 yanvar — jadidchilik harakati sardaftari,buyuk mutafakkir mahmudxo'ja behbudiy tavalludining 140 yilligi mahmudxo'ja behbudiy qoldirgan meros bugungi avlod uchun bebahodir. zamondoshlaridan biri bu zotni «turon-turkiston quyoshi» deb ta'riflagan edi.bu quyosh bugunning zulmatini ham yoritib turibdi. ulug' donishmand bobomizning hikmatu nasihatlarni o'qir ekanman, buyuk ziyokor tafakkuri,matonati va xotirasi oldida bosh egaman. xurshid davron tafakkuri,matonati va xotirasi oldida bosh egaman mahmudxo'ja behbudiyning bu maqolalari go'yo bundan bir asr avval emas, bugun yozilganday,ularning har biri zamonamiz uchun bebaho ahamiyatga egaligini anglab hayratlanasan. zero, bir zamonlar jadidlar fikri-zikrini band etgan muammolar bugun bizni ham o'yga ko'mgan. bu muammolarning mohiyati muayyan darajada o'zgargan, dunyodagi muvozanatni buzishga qaratilgan yangi xavf-xatarlar, tajovuzkor kuchlar paydo bo'lgan. agar jadidlar ovrupo timsolida taraqqiyotga boshlovchi ilm-fanni ko'rgan bo'lsa, bugun biz hamma narsani manfaat nuqtai nazaridan hal qilishga urinayotgan g'arb diktaturasiga guvoh bo'lib turibmiz. qariyb yuz yildan ziyod vaqt o'tgan bo'lsa-da, bu ma'rifatparvar inson “ruhsiz tandur, xanjar ursa, qoni sachramas” yurt va …

2 / 13

idan yurishda davom etish lozimligini anglayman. zero, vatanni sevish, uning orzu-armonlari, quvonch-tashvishlari bilan yashash, millat turmushidagi illat va kamchiliklarga murosasiz bo'lish sizif mehnatini eslatsa-da, u bobolarimiz bukilmas matonati tufayli erishgan sharaf hamdir. jadid bobolarimiz boshlagan jarayonlar hali poyoniga etgani yo'q,ular davom etmoqda,deb o'ylayman. ayniqsa, sho'ro tuzumi sharoitidagi 70 yillik «na meste shagom marsh» jarayoni hisobdan olib tashlansa, bobolarimizning boshlagan ko'p ishlar ana endi boshlanishi kerakligini anglab qolamiz. jadidchilar uchun adabiyot oinayi millatdur, u faqat yurak zamzamasi emas, tafakkur jilosi bo'lmog'i lozim, u faqat hislarga emas, ong va sezim taraqqiyotiga ta'sir o'tkazmog'i darkor. buning uchun adabiyot va ijod ahli xalq dardi bilan, uning orzu-armoni bilan yashamog'i kerak. ma'rifatchi bobolarimizning bu o'gitlari bugun ham dolzarb. mustaqillikdan keyin adabiyotimizda boshlangan yangilanish jarayoni faqat zamonga hamohanggina emas, elu yurt taqdiriga hamnafas bo'lsin. ayrim kitoblarda namoyon bo'layotganidek – g'arbning mashhur asarlari, adabiy tajribalarini ko'r-ko'rona, rangsiz va jonsiz takror etish yo'lidan emas, bobolarimiz aytganidek, muvozanat yo'lidan, …

3 / 13

ya'ni o'zbekini sababi shulki, turkiston xalqining aksari o'zbakiy so'ylashur. forsiy bo'lsa, madrasa va udabo tilidur. bukung'acha turkistonni har tarafindagi eski va yangi maktablarinda forsiy nazm va nasr kitoblari ta'lim berilib kelgandur. barcha madrasalarda shar'iy va diniy kitoblar arabiy ta'lim berilsa ham, mudarrislarni taqriru tarjimalari forschadur. bu qoida, ya'ni dars kitobi — arabiy, muallim — turkiy, taqriru tarjimani forsiyligi xila ajibdur. turkistonda qadimdan beri bu uch til joriydur. chunonchi, eski yorliqlardan ma'lum bo'lurki, turkistonda eski amir va xonlarni amri farmoyish va muborak nomalari doimo turkiy, yana ayni zamonda dorulqazou adabiyot tahrirlari forsiy yozilar ekan. bu qoidalar zotan yaxshidur. ammo bora-bora yoinki kela-kela usuli ta'lim va kitobatg'a ehmol paydo bo'lub, hozir bir darajag'a kelibdurki, ahli savod yoinki ahli ilmni yuzdan to'qson to'qquzi bu uch tilda mukammal tahriri adabiyg'a molik yo'qdur. ya'ni usuli ta'lim va tadrisni isloh etmak kerak. o'tayluk. turkistonning samarqand va farg'ona viloyatlarinda forscha so'ylayturgan bir necha shahar va qishloqlar bordur. …

4 / 13

ngi va naf'lik kitoblar barcha tilda tarjima bo'lgandur. arab madaniyati yunoniy suqrot, buqrot, falotunlardan foydalanganidek, zamoni hozira madaniyati tolsto'y, jul vern, kepler, kopernik, nyutonlardan foydalanur. maqsaddan uzoq tushdik. bizg'a lozimki, o'z naf'imiz uchun ruscha bilayluk, hukumat maktablarinda o'quylik. davlat mansablarig'a kirayluk. vatanimizg'a va o'z dinimizg'a xidmat etayluk. musulmon bo'lub turib taraqqiy qilayluk. bu zamon tijorat ishi, sanoat va mamlakat ishlari, hatto, dini islom va millatga xidmat ilmsiz bo'lmaydur. masalan, bugungi «podsholik duma»g'a o'z din va millatimiz naf'ig'a so'zlamoq bizlar uchun mumkin bo'lur. ammo anda borib so'ylaguvchi kishi bizg'a yo'q. anda borib naf'i bir o'n sana o'qumoq kerak, zamondan, qonundan xabardor bo'lmoq kerakdur. xulosa, bugun bizlarga to'rt tilga tahrir va taqrir etguvchilar kerak, ya'ni arabiy, rusiy, turkiy va forsiy. arabiy til din uchun na daraja lozim bo'lsa, rusiy ham tiriklik va dunyo uchun lozimdur. hadisi sharifdan ma'lum bo'ladurki, janobi payg'ambar o'z sahobalaridan zayd bin sobit(g'a) yahudiy xatini o'qub-o'rganmoqg'a buyurgan ekanlar. va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mahmudxo'ja behbudiy" haqida

19 yanvar — jadidchilik harakati sardaftari,buyuk mutafakkir mahmudxo'ja behbudiy tavalludining 140 yilligi mahmudxo'ja behbudiy qoldirgan meros bugungi avlod uchun bebahodir. zamondoshlaridan biri bu zotni «turon-turkiston quyoshi» deb ta'riflagan edi.bu quyosh bugunning zulmatini ham yoritib turibdi. ulug' donishmand bobomizning hikmatu nasihatlarni o'qir ekanman, buyuk ziyokor tafakkuri,matonati va xotirasi oldida bosh egaman. xurshid davron tafakkuri,matonati va xotirasi oldida bosh egaman mahmudxo'ja behbudiyning bu maqolalari go'yo bundan bir asr avval emas, bugun yozilganday,ularning har biri zamonamiz uchun bebaho ahamiyatga egaligini anglab hayratlanasan. zero, bir zamonlar jadidlar fikri-zikrini band etgan muammolar bugun bizni ham o'yga ko'mgan. bu muammolarning mohiyati muayyan...

Bu fayl DOCX formatida 13 sahifadan iborat (32,9 KB). "mahmudxo'ja behbudiy"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mahmudxo'ja behbudiy DOCX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram