statistik ko’rsatkichlar

PPTX 11 pages 788.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 788.5 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing kafedrasi mavzu: statistik ko’rsatkichlar ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) 1 reja: statistik ko’rsatkichlarning mohiyati va ahamiyati. statistik ko’rsatkichlarning atributlari: sifat tomonga egaligi, miqdor tomonga egaligi, makon va zamonda uzil-kesil chegaralanganligi. statistik ko’rsatkichlar tasniflari va turlari. mutlaq, nisbiy va o’rtacha ko’rsatkichlar. mutlaq miqdorlar tushunchasi. hajm va sifat ko’rsatkichlari. statistikada ko’rsatkichlar o’rganilayotgan hodisalarning miqdoriy va sifat tomonlarini ifoda etadi. ular o’rganilayotgan jarayonlarning sonini, hajmini, darajasini, nisbatini va shu kabilarni tavsiflaydi. ma’lumki, amaliyotda iqtisodiy hayotning turli jabhalariga tegishli ko’rsatkichlar hisoblanadi. statistik ko’rsatkichlar iqtisodiy kategoriyalarni aks ettirib, o’zaro bog’langan miqdor va sifat tomonlarga egadir. masalan, korxona xarajatlarini olaylik. uning miqdor tomoni ma’lum bir summa hisoblanadi., sifat tomoni korxona xarajatlariga qanday xarajatlar qo’shiladi va qanday xarajatlar qo’shilmaydi. buni bilish uchun xarajatlarning iqtisodiy tabiatini va maxsus hujjatlar (yo’riqnomalar)ni o’rganish talab etiladi. statistik ko’rsatkichlar tegishliligi bo’yicha bilish, boshqarish, ayrimlari rag’batlantirish funktsiyalarini bajaradi. statistik ko’rsatkichlarning bilish funktsiyasini mohiyati shundan iboratki, ular o’rganilayotgan hodisa …

2 / 11

hodisa birliklarini qamrab olishiga ko’ra makroiqtisodiy kursatkichlar jamlama ko’rsatkichlar hosilaviy ko’rsatkichlar mutloq son mutloq qiymat mutloq nisbiy mikroiqtisodiy ko’rsatkichlar individual guruhli umumiy o’rtacha hududlar 2018 2019 2020 2021 o‘zbekiston respublikasi 768 520 814 960 841 817 905 211 qoraqalpog‘iston respublikasi 40 108 41 137 39 286 40 272 andijon 72 387 77 603 81 425 84 664 buxoro 40 338 41 141 41 555 43 173 jizzax 33 801 36 457 38 118 41 313 qashqadaryo 81 919 86 728 90 330 97 079 navoiy 21 595 22 770 23 888 26 576 namangan 66 490 71 830 74 720 79 968 samarqand 98 909 100 656 101 414 110 455 surxandaryo 68 259 72 680 74 658 80 975 sirdaryo 18 349 20 744 21 053 23 244 toshkent 59 300 64 086 65 954 72 659 farg‘ona 81 414 87 751 93 037 99 146 xorazm 40 103 …

3 / 11

aq miqdorlar deyiladi. masalan, o’zbekistonning territoriyasi 448,978 ming kvadrat km., aholisi 35 603 443 kishi, respublikamizda 240 mingdan ortiq korxonalar. bularning hammasi mutlaq miqdorlardir. mutlaq miqdorlar ikki usulda aniqlanadi yoki hosil qilinadi: kuzatish ma’lumotlarini jamlash va maxsus hisob-kitob. to’plam birliklari kuzatishdan o’tgandan so’ng, ularni bir-biriga qo’shsak yoki ayirsak to’plam birliklari soni aniqlanadi. bunday ko’rsatkichlar son miqdorlar deyiladi. ayrim hodisalar sanash bilan emas, o’lchash yo’li bilan chiqariladi. masalan, sotilgan tovar miqdori, qazib olingan oltin va h.k. bunday ko’rsatkichlar hajm miqdorlar deyiladi. hisob kitob yo’li. masalan, do’konda sotilgan tovarlar hajmini shu usul bilan ham aniqlash mumkin. buning uchun bizga oy boshidagi tovar qoldig’i summasi, kelib tushgan tovarlar summasi va oy oxiridagi summa aniq bo’lishi kerak. ma’lumki, oy boshidagi qoldiq (ob) bilan kelib tushgan tovarlar (tk) yig’indisi, sotilgan (ts) tovarlar bilan oy oxirida qolgan qoldiq (oq) yig’indisiga tengdir: ob+tk=ts+o q, bu erdan ts=ob+tk-oq ifodalanishiga qarab mutlaq miqdorlar: yakka mutlaq miqdoqlar statistic kuzatish jarayonida …

4 / 11

iklari, yakka mutlaq miqdorlar; - to’plam birliklarining yig’indisi. mutlaq miqdorlar quyidagi o’lchov birliklarida ifodalanadi: natural shartli natural qiymat (pul) natural o’lchov birliklari deganda hodisalarning tabiiy va iste’mol xususiyatlariga mos keladi. masalan, sotilgan go’sht – kilogrammda , suyuq mahsulotlar – litrda, poyafzal – juftda, masofa – metr yoki kilometrda o’lchanadi. shartli natural o’lchov birligi turlicha iste’mol qiymatiga ega bo’lgan bir xil hodisalarni umumlashtirish qudratiga ega. qiymat o’lchov birligi deyilganda har xil turdagi va turlicha iste’mol qiymatiga ega bo’lgan hodisalarni bir xil birlikka keltiruvchi o’lchov birliklari tushuniladi. masalan: ishlab chiqarilgan gazmol, ko’mir va yog’ning miqdorlarini qo’shib bo’lmaydi. bu tovarlar turli o’lchov birliklarida o’lchanadi va turli iste’mol qiymatiga ega. bu muammo qiymat (pul) o’lchov birliklarini qo’llash bilan echiladi. shartli natural o’lchov birligi masalan: ikkita konserva zavodini olaylik. ularni har biri 100 ming bankadan konserva ishlab chiqargan. tashqi ko’rinishdan ikkala zavod bir xil ishlagan. lekin, bizga ma’lumki, bankaning og’irligi (ichidagi mahsulot nazarda tutilmoqda) turlicha …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik ko’rsatkichlar"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing kafedrasi mavzu: statistik ko’rsatkichlar ma’ruzachi: z.yo’ldoshev (phd) 1 reja: statistik ko’rsatkichlarning mohiyati va ahamiyati. statistik ko’rsatkichlarning atributlari: sifat tomonga egaligi, miqdor tomonga egaligi, makon va zamonda uzil-kesil chegaralanganligi. statistik ko’rsatkichlar tasniflari va turlari. mutlaq, nisbiy va o’rtacha ko’rsatkichlar. mutlaq miqdorlar tushunchasi. hajm va sifat ko’rsatkichlari. statistikada ko’rsatkichlar o’rganilayotgan hodisalarning miqdoriy va sifat tomonlarini ifoda etadi. ular o’rganilayotgan jarayonlarning sonini, hajmini, darajasini, nisbatini va shu kabilarni tavsiflaydi. ma’lumki, amaliyotda iqtisodiy hayotning turli jabhalariga tegishli ko’rsatkichlar hisoblanadi. statistik ko...

This file contains 11 pages in PPTX format (788.5 KB). To download "statistik ko’rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik ko’rsatkichlar PPTX 11 pages Free download Telegram