statistik ko’rsatkichlar

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476214093_65408.doc i s i s к statistik ko’rsatkichlar reja: 1. statistik ko’rsatkichlar mohiyati va ahamiyati. 2. mutloq miqdorlar va ularning turlari. 3. nisbiy miqdorlar va ularning turlari. 4. nisbiy miqdorlarning ayrim turlari o’rtasidagi o’zaro bog’liqlik. 1. statistik ko’rsatkichlarning mazmuni va ahamiyati ko’rsatkich so’zi quyidagi lug’aviy ma’nolarga ega: 1) ko’rsatish uchun xizmat qiluvchi yozuv, ishora; 2) biror narsaning rivoji, darajasi, ishning borishi, bajarilishi va shu kabilarni bildiruvchi belgi yoki narsa. falsafiy jihatdan statistik ko’rsatkich o’rganilayotgan hodisa va jarayonning (yoki xossalarning) me’yoridir. hodisaning sifati bilan miqdorining o’zaro bog’liqligi, ajralmas birligi uning me’yori deb ataladi. «me’yor - deb izohlaydi buyuk faylasuf olim gegel - sifat aniqligiga ega bo’lgan miqdor..., u ma’lum miqdorki, u bilan biror muayyan narsa bog’langan». statistik ko’rsatkichlar me’yor ekanligiga ishora qilib, gegel yozgan edi: «statistikada qo’llanadigan sonlar faqat o’zlarining sifat natijalari bilangina qiziqarlidir. quruq raqamlar bilan ishlash ... oddiy qiziquvchanlik predmeti hisoblanadi va u na nazariy, na amaliy jihatdan diqqatga …

ri ham ko’p. o’z-o’zidan ravshanki, ularni birma-bir qarab chiqib bo’lmaydi. shu sababli statistik ko’rsatkichlarni umumlashtirish, ma’lum tartibga solish, muhim tomonlariga qarab tasniflash zaruriyati tug’iladi. 3.2-tarhda bunday tasniflash keltirilgan. 2. mutloq miqdorlar vaularning turlari mutloq ko’rsatkichlar o’rganilayotgan hodisalar va ularning belgilarini bir xilligini, monandligini, o’xshashligini ifodalaydi. ular hodisalar va ularning belgilarining ko’lami, soni, hajmi, darajasi makon va zamonda taqsimlanish shaklida namoyon bo’ladi. mutloq miqdorlar hodisalar to’plami yoki bir butun qismini ta’riflashiga qarab makro va mikro ko’rsatkichlarga, olish usuliga asosan oqim va zahiraviy ko’rsatkichlarga bo’linadi. oqim ko’rsatkichlari ma’lum davr davomida sodir bo’lgan hodisalarning absolyut miqdorini ta’riflaydi, zahiraviy ko’rsatkichlar esa ularning muayyan holatini, ayni fursatda mavjud bo’lgan miqdorini aniqlaydi. absolyut miqdorlar natura va shartli natura birliklarida va pulda ifodalanadi. mutloq miqdorlar o’rganilayotgan voqelik qanday tezlikda rivojlanayotganligini, uning takrorlanish intensivligini aniqlamaydi. buning uchun nisbiy miqdorlar qo’llanadi. ular qiyosiy tahlilni chuqurlashtirish va tafakkurimizni boyitish uchun xizmat qiladi. taqqoslash statistik ko’rsatkichlarni shakllantirishning muhim usulidir. u solishtirilayotgan …

ch bo’lib, u o’rganilayotgan hodisa miqdorlari o’lchov birligida ifodalanadi. u bir hodisa ikkinchisiga nisbatan mutloq o’lchamda qanchaga katta-kichikligini belgilaydi. nisbiy (3.2) taqqoslash natijasi (t) nomsiz (abstrakt mavhum) ko’rsatkich bo’lib, hodisanig sifat mohiyatini nazardan soqit qiladi. u jarayon tezligini, intensivligini aks ettiradi. bunday tartibdagi (3.2) taqqoslash natijalari nisbiy statistik ko’rsatkichlar deb ataladi. bu holda taqqoslanuvchi (bo’linuvchi) ko’rsatkich (k1) joriy miqdor, taqqoslovchi (bo’luvchi) ko’rsatkich (k0) esa zaminiy miqdor deb nomlanadi. nisbiy ko’rsatkichlar har xil shakllarda ifodalanadi. nisbiy ko’rsatkichlarni turli tartibda taqqoslash yo’li bilan olish mumkin. birinchi tartibli taqqoslashlarda bevosita hodisalar, ularning belgi qiymatlari taqqoslangan bo’lsa, ikkinchi tartibli statistik taqqoslashlar birinchi tartibli taqqoslash natijalariga asoslanadi, ya’ni bu holda ular bir-biri bilan solishtiriladi. ikkinchi tartibli taqqoslashlar natijasida vujudga keladigan nisbiy ko’rsatkichlar ommaviy hodisa rivojlanish jarayonlarining yangi qirralarini ochish, tahlilni chuqurlashtirib voqelikning ich-ichidagi munosobatlarni o’rganish uchun xizmat qiladi. 3. nisbiy miqdorlar va ularning turlari nisbiy miqdorlarning mazmuni, ya’ni voqelikning qanday tomonini ta’riflashi va hisoblash usuliga …

laydi, ya’ni: ki qni / ni-1 = si / si-1 ki - koordinatsiya nisbiy miqdorlari (bir unsurni ikkinchisiga nisbati); b) to’plam tuzilishining murakkablik darajasini, hissalarning notekislik darajasini ta’riflovchi o’rtacha absolyut va o’rtacha kvadratik tafovut ko’rsatkichlari hamda ularning nisbiy ko’rsatkichlari, ya’ni: di =((si - si )/ n; σs =(((si - si )2 / n; dds = ds / s0 ; vds q ds / s ; bu yerda: ds - hissalarning o’rtacha absolyut tafovuti. σs = hissalarning o’rtacha kvadratik tafovutlari. vds = o’rtacha absolyut tafovutning nisbiy ko’rsatkichi. vgs= o’rtacha kvadratik tafovutning nisbiy ko’rsatkichi. - o’rtacha hissa darajasi, ya’ni = (si / n n - to’plam hajmi, ya’ni n =(ni ; v) ikki to’plam tuzilishidagi farqlarni umumlashtirib ta’riflovchi ko’rsatkichlar, masalan sa-sb = (((sia - sib )2 / ((s2ia = s2ib ) ; bu yerda: sia - a to’plamdagi ayrim unsur(bo’lak)lar hissasi; sib - b to’plamdagi ayrim unsur(bo’lak)lar hissasi; dinamika nisbiy ko’rsatkichlari - …

rsimon o’sish sur’ati(tzan) tzan=ui*100/ ui-1 zaminiy o’sish sur’ati (tzam) esa tzam=ui*100/u0 o’rganilayotgan hodisalar dinamikasini ta’riflovchi nisbiy ko’rsatkichlar guruhiga o’sish sur’atlaridan tashqari yana qo’shimcha o’sish sur’atlari, trend tenglamalarining ko’rsatkichlari (ozod hadlar va regressiya va korrelyatsiya koeffitsiyentlari), dinamikada tebranuvchanlik va barqarorlik ko’rsatkichlari, dinamik indekslar va h.k. kiradi. nisbiy ko’rsatkichlarni boshqa guruhi bir ob’ekt (hodisa) ga tegishli turli belgilarning o’zaro nisbatlarini ta’riflaydi. odatda ular intensivlik nisbiy ko’rsatkichlari deb yuritiladi va o’rganilayotgan ob’ektlarning ikkilamchi belgilarini umumlashtiradi. ayrim hollarda bu belgilarni sifat belgilari deb ham atashadi. mehnat unumdorligi darajasi, iqtisodiy o’sish darajasi, aholi zichligi, moddiy va tabiiy resurslardan foydalanish samaradorligi (mahsuldorligi) va hokazo sifat belgilarini o’lchash uchun to’g’ri va teskari ko’rsatkichlardan foydalanamiz. va nihoyat, nisbiy ko’rsatkichlarning alohida guruhini buyurtma va boshqa shartnomalarni, rejalarni, normalarni bajarish darajasini ta’riflovchi ko’rsatkichlar tashkil etadi. ular haqiqatda ishlab chiqarilgan yoki yetkazib berilgan mahsulot (ish, xizmat) hajmini shartnomada, rejada, normada ko’zlangan miqdori bilan taqqoslab aniqlanadi. adabiyotlar: 1. n.m.soatov, x.nabiev, d.nabiev, g.n.tillaxo’jaeva. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "statistik ko’rsatkichlar"

1476214093_65408.doc i s i s к statistik ko’rsatkichlar reja: 1. statistik ko’rsatkichlar mohiyati va ahamiyati. 2. mutloq miqdorlar va ularning turlari. 3. nisbiy miqdorlar va ularning turlari. 4. nisbiy miqdorlarning ayrim turlari o’rtasidagi o’zaro bog’liqlik. 1. statistik ko’rsatkichlarning mazmuni va ahamiyati ko’rsatkich so’zi quyidagi lug’aviy ma’nolarga ega: 1) ko’rsatish uchun xizmat qiluvchi yozuv, ishora; 2) biror narsaning rivoji, darajasi, ishning borishi, bajarilishi va shu kabilarni bildiruvchi belgi yoki narsa. falsafiy jihatdan statistik ko’rsatkich o’rganilayotgan hodisa va jarayonning (yoki xossalarning) me’yoridir. hodisaning sifati bilan miqdorining o’zaro bog’liqligi, ajralmas birligi uning me’yori deb ataladi. «me’yor - deb izohlaydi buyuk faylasuf olim gegel - sifat...

DOC format, 57.0 KB. To download "statistik ko’rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik ko’rsatkichlar DOC Free download Telegram