temuriylar davrida movarounnahr va xuroson

DOCX 4 стр. 17,6 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

4-mavzu: temuriylar davrida movarounnahr va xuroson. reja 1.temuriylar davriga oid manba va adabiyotlar. 2.amir temur vafotidan so‘ng, temuriylar o‘rtasidagi taxt uchun kurash va temur saltanatining parchalanishi. 3.temuriylar davrida movarounnahr va xurosonda siyosiy hayot. 4.shohruh mirzoning va mirzo ulug‘bek davlati siyosiy tarixi. 5.abu said va uning avlodlari davrida movaraunnahr siyosiy jarayonlar. amir temur vafot etgan paytda uning 4 o‘g‘lidan 2 tasi (mironshoh va shohrux mirzolar) va 19 ta nevara, 15 chevara, shuningdek, qizlari - og‘a begim, sulton baxt begim va og‘a begimning o‘g‘li sulton husayn mirzolar qolgan edi. amir temur vasiyatiga ko‘ra uning o‘rnini qobul, qandahor va shimoliy hind yerlarini boshqarib turgan nabirasi jahongir mirzo o‘g‘li pirmuhammad (1376 – 1407) egallashi kerak edi. biroq mironshoh o‘g‘li shahzoda xalil sulton (1384 – 1411.4.11) o‘zboshimchalik bilan 1405 yilning 18 martida samarqandni egalladi va o‘zini movarounnahrning oliy hukmdori deb e’lon qildi. oqibatda shahzoda, amir va viloyat noiblarining noroziligi kuchayib, isyon va g‘alayonlar ko‘tariladi. bu …

2 / 4

ing birin – ketin ko‘tarilgan g‘alayonlari kuchayib ketadi. valiahd pirmuhammad bunday g‘alayon va fitnaning qurboni bo‘ladi (1407 yil 22 fevral vaziri pir ali toz boshliq fitnachilar tomonidan o‘ldirilgan). 1408 yil 22 aprel kuni qora quyunli turkmanlarning yetakchisi qora yusuf (1389 – 1420) bilan bo‘lgan jangda mironshoh halok bo‘lib, ozarbayjon va iroq viloyatlari temuriylar qo‘lidan ketadi. xalil sultonning movarounnahr oliy hukmdori sifatidagi faoliyati uzoqqa chuzilmadi. xuroson hukmdori shohrux katta qo‘shin bilan movarounnahrga yurish qilib, 1409 yil mayda samarqandni egallagan. shohrux bilan tuzilgan shartnoma (1409) natijasida movarounnahrdan voz kechgan. xalil sultonga ray (erondagi qadimgi shahar) berilgan. umrining oxirigacha shu yerda yashagan. nihoyat, shijoatli shohruh mirzo bu qonli nizolar, urushlarga barham berib, xuroson va movarounnahrda hokimiyat jilovini qo‘lga kiritadi. 1409 yilda shohrux samarqanddan hirotga qaytish oldidan 15 yoshli mirzo ulug‘bekni movarounnahr va turkistonga hokim qilib tayinlaydi. o‘zi esa xuroson hukmdori bo‘lib qoladi (1407 – 1447). mirzo ulug‘bekning asl ismi muhammad tarag‘ay bo‘lib, u …

3 / 4

bo‘lsak, u amir temur singari jang-u jadallarga qiziqmadi. bu sohaga uning ortiqcha rag‘bati ham bo‘lmagan. faqat zaruriyat taqozo qilgandagina u harbiy yurishlarni amalga oshirgan. xususan, 1414 yilda farg‘ona hukmdori shahzoda ahmad itoatdan bosh tortishga uringan paytda u katta qo‘shin tortgan va va uni yenggan. qashg‘ar ham to 1428 yilgacha ulug‘bekka tegishli bo‘lgan. mirzo ulug‘bek o‘z hukmronligi davomida 2 marta yirik harbiy yurish qilgan. 1 – chi harbiy yurishi – 1425 yilning erta bahorida o‘zini mustaqil xon deb e’lon qilgan mo‘g‘uliston xoni shermuhammad o‘g‘lon (1421 – 25)ga qarshi yurish boshladi. issiqko‘l yaqinida sodir bo‘lgan to‘qnashuvda ulug‘bek mo‘g‘ullar ustidan g‘alaba qozonadi va mahalliy muxolifotchi kuchlarni bartaraf etib, mamlakat sharqiy chegaralarini mustahkamlaydi. qo‘lga kiritilgan o‘ljalar orasida ikki bo‘lak nefrit toshi ham bor edi. keyinchalik bu nefritdan amir temur maqbarasi uchun qabrtoshi yasattiriladi. mo‘g‘ulistonda bo‘lgan bu urushda ulug‘bek qozongan g‘alabaning nishoni tarzida jizzax yaqinida ilono‘tti darasi ichida hijriy 828 – yilda (1428) ulug‘bek tomonidan …

4 / 4

ti bo‘lib qolgan hirot taxtiga marhumning 3 – o‘g‘li bo‘lmish boysung‘ur mirzoning o‘g‘li va suyukli nabirasi alouddavla mirzoni o‘tqazish tarafdori edi. gavharshod begim va tarxon amirlar abdullatifni oliy bosh qo‘mondonlikka tayinlab, uning amakivachchasi alouddavlani hirot taxtiga o‘tqazishgan. bu qarordan norozi bo‘lgan abdullatif alouddavlaga qarshi urush ochgan, lekin nishopur yaqinidagi jangda (1447) yengilib, hibsga olingan. ulug‘bek farzandi hayotini saqlab qolish maqsadida alouddavla bilan sulh tuzishga majbur bo‘lgan. unga ko‘ra, alouddavla xuroson hukmdori deb tan olinib, abdullatifga balx ulusi berilgan. biroq ko‘p o‘tmay sulh buzilib, ulug‘bek 1448 yil bahorida abdullatif bilan birgalikda 90 ming askar bilan xurosonga kelib, hirot yaqinida bo‘lgan jangda alouddavlani tor-mor qiladi. g‘alaba abdullatifning shaxsiy shijoati va lashkarboshilik iste’dodi tufayli erishilgan bo‘lsa ham, ulug‘bek fathnomani kichik o‘g‘li abdulaziz nomidan e’lon qiladi. undan tashqari, bobosi shohrux tomonidan abdullatifga vasiyat qilingan hirotdagi ixtiyoriddin qal’asi va uning ichidagi boyliklarini ham ulug‘bek abdulazizga beradi. shundan so‘ng ulug‘bek bilan abdullatif o‘rtasidagi munosabat ochiq dushmanlik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "temuriylar davrida movarounnahr va xuroson"

4-mavzu: temuriylar davrida movarounnahr va xuroson. reja 1.temuriylar davriga oid manba va adabiyotlar. 2.amir temur vafotidan so‘ng, temuriylar o‘rtasidagi taxt uchun kurash va temur saltanatining parchalanishi. 3.temuriylar davrida movarounnahr va xurosonda siyosiy hayot. 4.shohruh mirzoning va mirzo ulug‘bek davlati siyosiy tarixi. 5.abu said va uning avlodlari davrida movaraunnahr siyosiy jarayonlar. amir temur vafot etgan paytda uning 4 o‘g‘lidan 2 tasi (mironshoh va shohrux mirzolar) va 19 ta nevara, 15 chevara, shuningdek, qizlari - og‘a begim, sulton baxt begim va og‘a begimning o‘g‘li sulton husayn mirzolar qolgan edi. amir temur vasiyatiga ko‘ra uning o‘rnini qobul, qandahor va shimoliy hind yerlarini boshqarib turgan nabirasi jahongir mirzo o‘g‘li pirmuhammad (1376 – 1407) egal...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (17,6 КБ). Чтобы скачать "temuriylar davrida movarounnahr va xuroson", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: temuriylar davrida movarounnahr… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram