sezgi haqida tushunchasi

DOC 9 pages 65.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

sezgi va idrok sezgi haqida tushunchasi reja: 1. sezgi va idrok haqida tushuncha. 2. sezgining umumiy xususiyatlari. 3. sezgini klassifikatsiya qilish printsiplari va turlari. 4. idrokning turlari va xususiyatlari. 1. bizni o`rab turgan va mavjud bo`lgan barcha narsa va hodisalar o`zga xos xususiyatlarga ega. xususiyatlar bu predmetlarning belgilaridir. belgi bu predmetni boshqalardan ajratadigan omilidir. xususiyatlar bevosita bizning ongimizda aks etib, bunda sezgi organlari ko`rish, eshitish, hid bilish, ta’m bilish, teri tuyushni roli katta. bu eng oddiy psixik jarayon bo`lib, narsa va hodisalarning xususiyatlari fizik jarayonlarni sezgi organlariga bevosita ta’sir etishi natijasida ularning xususiyatlarini alohida-alohida namoyon bo`lishi sezgi deb ataladi. sezgi paydo bo`lishi uchun nima zarur? 1. buning uchun biror sezgi organiga ta’sir etuvchi predmet zarur. 2. sezuvchi apparat zarur. aks etish xususiyatiga va retseptorlarining joylashgan urniga qarab sezgilar odatda 3-guruhga ajratiladi. 1. tashki muhitdagi narsalar va hodisalarning xususiyatlarini aks ettiradigan hamda tananing yuzasida retseptorlari bo`lgan eksterotseptiv sezgilar. 2. tananing ichki …

2 / 9

gik jarayon fizik jarayon (qo`zg`alish) psixik jarayon – tashqi markazga qo`zg`alish intiluvchi energiyasini nervlar ongning markazdan mas’ulligiga qochuvchi aylanadi nervlar qayta aloqa kanali sezgi jarayoni ob’ektiv olamni to`g`ri aks etishini ta’minlovchi tashqi qo`zg`atuvchilarni tanlash va energiyani qayta ishlovchi sensor harakatlar tizimidan iboratdir. sezgilarni o`ta miqdorda ko`pligi, hamda tashqi olam energiyasini ong hodisasiga aylanishi haqida aniq fikrlarni i.m.sechenov bergan. agar insonni uyg`oq vaqtini o`rta hisobda 12 soat deb olinadigan bo`lsa va har bir faza bo`yicha o`rta sonni oladigan bo`lsak, ko`rish sezgisini 5 qismchalarga bo`lsak, ko`z orqali 8 ming sezgi, quloqdan undan kam emas, muskullar harakatida esa undan ham sezgi yuzaga kelar ekan. bir haftada u 56 ming, 1 oyda 204 mingni, 1 yilda 2 millionga yoqin sezgi hosil bo`ladi. idrokda esa doimo idrok etuvchi shaxsning hislatlari uning idrok etayotgan narsalariga munosabati, kishining extiyojlari, qiziqishlari, intilishlari, istaklari va his – tuyg`ulari u yoki bu tarzda aks etadi. idrok - bu narsa va …

3 / 9

n tashkil topadi. sezgilar yaxlit tarzda idrok jarayonini ta’minlaydi. idrok ongli, maqsadga qaratilgan murakkab jarayon bo`lib, unda shaxsning u yoki bu ob’ektga shaxsiy munosabati va idrokdagi faolligi aks ettiriladi. 2. sezgilar uchun quyidagi xususiyatlar xos – adaptatsiya, sensibilizatsiya, senesteziya. adaptatsiya - sezgi organlarini ularga ta’sir etuvchi stimullarga moslashishi, bunda ularning aks etilishini yaxshilashni yoki ortiqcha og`irlikdan xolos etilishi nazarda tutiladi (qorang`ulik, yorug`likka moslashish). sensibilizatsiya - analizatorlar o`zaro munosabati va mashq qilish natijasida sezgi organlarining sezuvchanligini ortishidir (masalan: ovoz ta’sirida ko`rishni o`tkirlashishi). analizatorlarning markaziy bulmalari joylashgan bosh miya kobigida kuzgalishning tarkalishi va tuplashishi jaraenlari sezgilari uzaro munosabatning fiziologik mexanizmi bulib xisoblanadi. sinesteziya - bir analizatorning kuzgalish ta’siri ostida boshka analizatorga xos sezgining xosil bulishidir. ushbu xolat sezgilarning xar-xil turlarida kuzatiladi. tovush kuzgatuvchilari ta’sir kilganda sub’ektda kurish obrozlari paydo bulganda kupincha kurish, eshitish sinesteziyasi uchraydi. sezgi a’zolari sezuvchanligining oshishiga olib boradi va ikki sohani ajratib ko`rsatish mumkin. 1. sensor nuksonlar ko`rlik va …

4 / 9

iv sezgilar – turli harakat organlarining holatlarini aks etadi (muskul, harakat, kinetik va muvozanat). ko`rish sezgisining organi ko`z, u pardadan iborat: tashqi tomirlari va to`r parda. ko`rish sezgisining fizik sababchisi yorug`lik to`lqinlari hisoblanadi. ranglar axromatik (qora, oq, kulrang) hamda xromatik (qizil, sariq, havorang, ko`k, siyohrangga bo`linadi). ko`rish sezgisining markazi miya katta yarim sharlarining ensa bo`lagidir. eshitish sezgisi – ovozlarni sezish, organi quloq. tashqi quloq - quloq chanog`i va eshitish bo`shlig`idan iborat. o`rta quloq - uchta suyakchaga mahkamlangan quloq pardasi, ichki yupqa parda, ichki tog`ay. o`rta quloq eshituv suyakchasidan iboratdir. ular havo to`lqinlarini ichkariga o`tkazadi. eshitishning miya markazi bosh miyaning chakka qismi. eshitish sezgisining sifati: a) ovoz balandligi; b) ovozning kuchi; v) ovoz tembri xid bilish sezgisi – xidni bilish bilan xarkterlanadi. organi burun bo`shligining yuqori qismi bo`lib, unda xid bilish kataklari mavjud. xidlar predmetlar bo`yicha klassifikatsiyalanadi. fizik sababi – gazga o`xshash moddalarni burun bo`shlig`i tushishi va xid bilish retseptori kataklarga …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi haqida tushunchasi"

sezgi va idrok sezgi haqida tushunchasi reja: 1. sezgi va idrok haqida tushuncha. 2. sezgining umumiy xususiyatlari. 3. sezgini klassifikatsiya qilish printsiplari va turlari. 4. idrokning turlari va xususiyatlari. 1. bizni o`rab turgan va mavjud bo`lgan barcha narsa va hodisalar o`zga xos xususiyatlarga ega. xususiyatlar bu predmetlarning belgilaridir. belgi bu predmetni boshqalardan ajratadigan omilidir. xususiyatlar bevosita bizning ongimizda aks etib, bunda sezgi organlari ko`rish, eshitish, hid bilish, ta’m bilish, teri tuyushni roli katta. bu eng oddiy psixik jarayon bo`lib, narsa va hodisalarning xususiyatlari fizik jarayonlarni sezgi organlariga bevosita ta’sir etishi natijasida ularning xususiyatlarini alohida-alohida namoyon bo`lishi sezgi deb ataladi. sezgi paydo bo`lishi uchun ...

This file contains 9 pages in DOC format (65.5 KB). To download "sezgi haqida tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi haqida tushunchasi DOC 9 pages Free download Telegram