diqqat va sezgi haqida tushuncha

DOCX 9 стр. 31,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 31,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

4-ma’ruza mashg’uloti diqqat va sezgi haiqida tushuncha reja:. · diqqat haqida tushuncha. · diqqatning fiziologik asoslari. · diqqat turlari · diqqatning xususiyatlari sezgi haqida tushuncha. sezgi va uning turlari. · diqqat — subyekt faoliyatining biror obyekt yoki hodisaga jalb qilinishi. u har qanday ongli faoliyat samaradorligining zarur shartidir. bosh miya poʻstlogʻining muayyan joylaridagi optimal qoʻzgʻalish manbalari diqqatning fiziologik asosini tashkil qiladi. diqqat ikki turga boʻlinadi: ixtiyorsiz (passiv) diqqat va ixtiyoriy (aktiv) diqqat ixtiyorsiz diqqat biron tashqi sabab taʼsirida kishi xohishidan qatʼi nazar hosil boʻladi. bunday diqqat odamdan iroda kuchini talab qilmaydi. diqqatni jalb qilish uchun qoʻzgʻatuvchining kuchi katta ahamiyatga ega; mas, narsaning chi-royliligi, yorqinligi, oʻtkir hidliligi va b. xususiyatlari diqqat ni beixtiyor tortadi. ixtiyoriy diqqat da psixik faoliyat oldindan belgilangan maqsad bilan muayyan narsaga ongli ravishda jalb etiladi. diqqatning bu turi iroda kuchini talab qiladi; shuning uchun bu diqqat irodaviy diqqatdeb ham ataladi. insonning butun ongli faoliyati asosan ixtiyoriy diqqat …

2 / 9

yoki undan ortiq ish-harakat bajarishda aks etib, koʻp kasb egalari (masalan, oʻqituvchi, shofyor, uchuvchi) uchun ayniqsa katta ahamiyatga ega. bu xususiyat bir faoliyatni bajarish xiyla avtomatlashib, ikkinchi faoliyat bir qadar tanish boʻlib qolgandan ke-yin tarkib topadi. diqqat koʻlami uning eng qisqa vaqt ichida (goʻyo birdaniga) oʻz doirasiga sigʻdira olishi mumkin boʻlgan narsalar soni bilan belgilanadi. shu jihatdan diqqat keng yoki tor boʻlishi mumkin. odatda, keng koʻlamli diqqat yaxshi diqqat hisoblanadi. diqqat koʻlami idrok qilinayotgan narsalarning hamda ularni idrok qilayotgan kishi faoliyatining vazifasi va xususiyatiga bogʻliq. diqqatning aksi parishonxotirlikayar. bunda odam diqqatini biror narsaga toʻplay olmay, hamma vaqt boshqa narsalarga chalgʻiyveradi. shunday holat kishi qattiq charchaganda, uning uchun ahamiyatsiz juda koʻp qoʻzgʻatuvchilar mavjudligida yoki, aksincha, bitga ham qoʻzgʻatuvchining odam uchun ahamiyati boʻlmaganda roʻy beradi. mashq qilish bilan parishonxotirlikka barham berish mumkin. diqqatning turlari va xususiyatlari odamning juda yoshlik davridan boshlab rivojlanadi va hayoti davomida oʻzgarib, murakkablashib boradi. shaxsning ayni chogdagi psixik …

3 / 9

tgan gaplarni eshitib o’tirganda, u mana shu eshitib o’tirish faoliyatini ongli ravishda tanlab olgan, uning diqqati ongli ravishda g’o’zg’algan, shu maqsadga bo’ysundirilgan bo’ladi. o’quvchining biron boshqa narsaga chalg’imasdan o’g’uv materialining mazmuniga zehn qo’yib o’tirishida uning psixik faoliyatining yo’nalishi ifodalanadi. psixik faoliyatning yo’naltirilishi deganda ana shu faoliyatning tanlashgina tushunilib kelmay, balki ana shu tanlanganni sag’lab va g’o’llab-g’uvvatlash tushuniladi. o’quvchilar diqqatini jalb qilish qiyinligini har qanday pedagog biladi. buning uchun maxsus pedagogik usullardan foydalanish zarur bo’ladi. diqqatda psixik faoliyatning yo’naltirilishi bilan birga uning to’planishi mazkur faoliyatga hyech qanday aloqasi bo’lmagan boshqa narsalardek, hamma faoliyatdan diqqatni chalg’itish demakdir. diqqatning bir joyga to’planishi deganda mazkur faoliyatga butunlay berilish, unga ozmi-ko’pmi chug’ur e’tibor berish tushuniladi. qandaydir bir suratli kitobni tez ko’rib chig’ish maqsadida uni varag’lab chig’ish mumkin. 2. diqqatning fiziologik asoslari. diqqat ma’lum nerv markazlarining qo’zg’alishi va miyadagi boshqa nerv markazlarining tormozlanishi bilan bog’liqdir, bu esa obyekt uchun ahamiyatli bo’lgan g’o’zg’atuvchilarni ajratishni, ya’ni psixik faoliyatning …

4 / 9

po’stining bir joyida maydonga kelgan qo’zg’alish jarayonlari bosh miya po’stining boshqa joylarida tormozlanish jarayonlarini yuzaga keltiradi. bosh miya po’stining ayrim bir joyida yuzaga kelgan tormozlanish jarayoni bosh miya po’stining boshqa joylarida kuchli qo’zg’alish jarayonlarini paydo bo’lishiga olib keladi. ayni shu paytning har bir onida miya po’stida qo’zg’alish jarayoni uchun optimal, ya’ni nixoyatda g’ulaylik bilan harakatlanuvchi biror bir kuchli g’o’zg’galish manbai mavjud bo’ladi. kishi faoliyatida diqqat bir necha turlarga bo’linadi: 1. ixtiyorsiz diqqat; 2. ixtiyoriy diqqat; 3. muvofiklashtirilgan ixtiyoriy diqqatlarga bo’linadi. biz diqqatni g’aratishni maqsad qilib g’o’ymagan paytimizda psixik faoliyatning yo’naltirishi va to’planishi ixtiyorsiz harakterga ega bo’lishi mumkin. bunday hollarda faoliyatning marog’liligi, g’izig’arli yoki kutilmaganda favg’ulotdaligi bilan odamni o’z-o’ziga jalb eta oladi. odam o’ziga ta’sir qilayotgan narsalarga, hodisalarga, bajarayotgan faoliyatiga beixtiyor berilib ketadi. masalan: biror ishni bajarayotgan odam radioda yog’imli kuy yoki ashulani eshitib g’olsa yoki e’lonni eshitsa u beixtyor qilayotgan ishini tashlab radioga g’ulog’ soladi. birog’ biz ko’zlagan maqsad va …

5 / 9

im ahamiyatga ega. bizga doim ta’sir qilib turuvchi yorug’likka g’araganda ma’lum vag’t orasida yonib-o’chib turuvchi yorug’lik diqqatimizni o’ziga tezrog’ jalb qiladi. xuddi shuningdek g’o’xg’atuvchining to’xtashi ham diqqatimizni jalb qiladi. masalan: o’quvchi bir xil shovg’inda dars tayyorlayotgan bo’lsa (ventilyator shovg’inida), shovg’inni payg’amaydi, agar shovg’in to’xtasa u darhol sezadi. ixtiyoriy diqqatni yuzaga keltiruvchi ikkinchi toifa sabablari tashqi g’o’zg’atuvchilarning odamning ichki holatiga va avvalo odamda mavjud bo’lgan ehtiyojlarga mos kelishi kiradi. masalan: g’ornimiz ochida biror mazali hid beixtiyor diqqatimizni o’ziga jalb etadi. agar g’ornimiz to’g’ bo’lsa, bu hidni payg’amasligimiz ham mumkin. bu toifada sabablarga marog’lilik hamda jozibadorlik kiradi. agar o’g’ituvchini gapirayotgan gapi har xil hissiyotlarni tug’diruvchi tasavvurlarni almashtirib tursa, o’quvchilarning diqqatlari susaymaydi. bunday diqqat emosional diqqat deb atashimiz mumkin. ixtiyoriy diqqat ixtiyorsiz diqqatdan shuniig bilan farg’ qiladi-ki, u narsalarga g’abul qilingan g’arorlar ta’siri va ongli suratda ko’zlangan maqsadlarimiz asosida g’aratiladi. agar ixtiyorsiz diqqatda ish bizni o’ziga shunchaki jalb qilib olsa, ixtiyoriy diqqatda biz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diqqat va sezgi haqida tushuncha"

4-ma’ruza mashg’uloti diqqat va sezgi haiqida tushuncha reja:. · diqqat haqida tushuncha. · diqqatning fiziologik asoslari. · diqqat turlari · diqqatning xususiyatlari sezgi haqida tushuncha. sezgi va uning turlari. · diqqat — subyekt faoliyatining biror obyekt yoki hodisaga jalb qilinishi. u har qanday ongli faoliyat samaradorligining zarur shartidir. bosh miya poʻstlogʻining muayyan joylaridagi optimal qoʻzgʻalish manbalari diqqatning fiziologik asosini tashkil qiladi. diqqat ikki turga boʻlinadi: ixtiyorsiz (passiv) diqqat va ixtiyoriy (aktiv) diqqat ixtiyorsiz diqqat biron tashqi sabab taʼsirida kishi xohishidan qatʼi nazar hosil boʻladi. bunday diqqat odamdan iroda kuchini talab qilmaydi. diqqatni jalb qilish uchun qoʻzgʻatuvchining kuchi katta ahamiyatga ega; mas, narsaning chi-royli...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (31,0 КБ). Чтобы скачать "diqqat va sezgi haqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diqqat va sezgi haqida tushuncha DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram