sezgi haqida tushuncha

PPTX 16 pages 221.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 221.9 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

navoiy davlat pedagogika instituti “boshlang’ich ta’lim uslubiyoti”fakulteti “boshlang’ich ta’lim va sport tarbiya ishi ta’limi” yo’nalishi 1kurs a2 guruh talabasi rahmatova hulkarning psix mavzu: sezgi reja: sezgilar haqida tushuncha. sezgilarning turlari. sezgilarning umumiy qonuniyatlari. , , 1 sezgi haqida tushuncha. sezgi - ongimizga ayni vaqtda, bevosita ta`sir qilib turgan narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettirishdan iborat psixik jaryondir sezgi – bu oddiy psixik jarayon bo`lib, u moddiy olamdagi narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini, shuningdek, moddiy qo`zg`atuvchilar tegishli retseptorlarga bevosita ta’sir etgan taqdirda organizmda hosil bo`ladigan ichki holatlarga aytiladi. materiya bizning sezgi organlarimizga ta’sir qilib sezgi hosil qildiradi. sezgi sezgi eng sodda bilish (psixik) jarayon bo'lib, uning yordamida moddiy olamdagi narsa va hodisalarning ayrim hususiyatlari aks ettiriladi. shuningdek, sezgi bilishning quyi shakli hisoblanib, sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etib turgan ta'sirotlarni sezgi organlari orqali qabul qiladi, ma'lumotlarni qayta ishlaydi va ta'sirotlarga nisbatan javob qaytaradi. ta'kidlaganimizdek, sezgi a'zolari (ko'rish, eshitish, hid bilish, ta'm …

2 / 16

olari kishiga tevarak-atrofdagi olamda mo'ljal olish imkonini beradi. agar kishi barcha sezgi a'zolaridan mahrum bo'lsa, u o'zining atrofida nimalar sodir bo'layotganligini bilishdan mahrum bo'ladi , , s e z g i 5 sezish jarayoni quyidagicha ro‘y beradi 1) narsa yoki hodisalar sezgi organlariga (retseptorga) ta’sir etib, tegishli sezuvchi nervning chekka (periferi) uchlarini qo‘zg‘aydi; 2) shu yerda kelib chiqqan qo‘zg‘alish o‘sha nervning o‘tkazuvchi yo‘li orqali bosh miya po‘stining tegishli markaziy hujayralar sistemasiga o‘tadi; ) bu yerda nerv qo‘zg‘alishi psixik hodisaga, ya’ni sezgiga aylanadi. sezish jarayonining ana shu 3 bosqichi i. p. pavlov tomonidan analizator deb atalgan , , 6 analizator , , analizator uch qismdan tarkib topadi: 1. tashqi quvvatni nerv jarayoniga o’tkazadigan maxsus transformator hisoblangan periferik bo’lim (retseptor), 2. analizatorning periferik bo’limini markaziy analizator bilan bog’laydigan yo’llarni ochadigan afferent (markazga intiluvchi) va efferent (markazdan qochuvchi) nervlar, 3. analizatorning periferik bo’limlaridan keladigan nerv signallarining qayta ishlanishi sodir bo`ladigan qobik osti va …

3 / 16

teri sezgisi, muskul harakat sezgisi va organik sezgi organlari shu jumladandir. bu a’zolar tashqi sezgi a’zolari deb ataladi. organizmimizdan tashqaridagi narsa va hodisalarning xossalari ana shu a’zolar yordami bilan aks ettiriladi. shu a’zolar orqali kelib chiqadigan sezgilar (ko‘rish, eshitish sezgilari va hokazo) eksterioretseptiv sezgilar deb ataladi. , , 10 ko`rish sezgisi rang va yorug‘likni sezish ko‘rish sezgilariga kiradi. biz sezadigan ranglar xromatik va axromatik ranglarga bo‘linadi. yorug‘lik nurlari uchburchak shisha prizma orqali o‘tib, singanda hosil bo‘ladigan ranglar xromatik ranglar deb ataladi. xromatik ranglar kamalak ranglari bo‘lib, bunga qizil, zarg‘aldoq, sariq, yashil, havo rang, ko‘k va binafsha ranglar kiradi. bu ranglarning turlari nihoyatda xilmaxil bo‘lib, juda ko‘pdir. oq rang bilan qora rang, shuningdek, xilma-xil hamma kulranglar axromatik ranglar deb ataladi. ko‘rish sezgilarining organi – ko‘z dir ko‘zning sxematik kesigi: 1 – ko‘rish nervi; 2 – to‘r parda; 3 – muguz parda; 4 – oqsil parda;5 – rangdor parda; 6 – tomirli …

4 / 16

ti haqida axborot beradi. muskul-harakat sezgilari motor sezgilar yoki kinestetik sezgilar deb ham ataladi. bu xil sezgilarga tazyiq (og‘irlik)ni bilish sezgilari, qarshilikni (qattiqlik, yumshoqlikni) bilish sezgilari va ayrim organlarning harakatini bilish sezgilari kiradi reseptorlari paylarda va mushaklarda joylashgan propriotseptiv sezgilar. ular gavdamizning holati va harakatlari haqida ma`lumotlar berib turadilar. , , 13 sezgilarga xos bir qancha qonuniyatlar mavjuddir. , , avvalo sezgining hosil bo’lishi uchun qo`zg`ovchi ma’lum kuchga ega bo`lishi lozim. qo`zg`ovchi ta’sir etishi bilan sezga hosil bo`lmaydi, balki oradan ma’lum vaqt o’tadi. bu vaqt 0,02 sekunddan 0,1 sekundga tengdir. xuddi shu singari,sezgi hosil bo`lgach ,ma’lum muddat davom etadi.davom etish muddatiga qarab sezgilar qisqa va uzoq muddatli bo`ladi. sezgilar kuchli va kuchsiz ham bo’lishi ham mumkin.bu qo`zg`ovchi kuchiga bog’liqdir. sezgirlikni mashq yo’li bilan kuchaytirishga sensibilizatsiya deyiladi. 14  sensibilizasiya. . . analizatorlarning o'zaro munosabati va mashq qilish natijasida sezuvchanlikning ortishi sensibilizasiya deb ataladi. masalan, mashq qilish natijasida musiqa bilan shug'ullanadigan …

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi haqida tushuncha"

navoiy davlat pedagogika instituti “boshlang’ich ta’lim uslubiyoti”fakulteti “boshlang’ich ta’lim va sport tarbiya ishi ta’limi” yo’nalishi 1kurs a2 guruh talabasi rahmatova hulkarning psix mavzu: sezgi reja: sezgilar haqida tushuncha. sezgilarning turlari. sezgilarning umumiy qonuniyatlari. , , 1 sezgi haqida tushuncha. sezgi - ongimizga ayni vaqtda, bevosita ta`sir qilib turgan narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini aks ettirishdan iborat psixik jaryondir sezgi – bu oddiy psixik jarayon bo`lib, u moddiy olamdagi narsa va hodisalarning ayrim xususiyatlarini, shuningdek, moddiy qo`zg`atuvchilar tegishli retseptorlarga bevosita ta’sir etgan taqdirda organizmda hosil bo`ladigan ichki holatlarga aytiladi. materiya bizning sezgi organlarimizga ta’sir qilib sezgi hosil qildiradi. sezgi se...

This file contains 16 pages in PPTX format (221.9 KB). To download "sezgi haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi haqida tushuncha PPTX 16 pages Free download Telegram