ranglar psihologiyasi

DOCX 25 pages 52.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.8 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mundarija: kirish................................................................................................................2 1.sezgilarning umumiy qonuniyatlari va sezgirlik ........................................3 2.sezgining umumiy va turlari................................................................12 3.sezgilarning klassifikatsiyasi va qonuniyatlar.........................................15 4.sezgining quyidagi turlari mavjud..........................................................19 xulosa....................................................................................................24 foydalanilgan adabiyotlar................................................... 25 kirish hromatik ranglar psihofiziologik qonunga ko'ra yorug`lik nurlari uchburchak shisha prizma orqali o'tib singanda hosil bo'ladigan rangga aytiladi va ularga kamalak ranglar, ya'ni qizil, zarg`aldoq, sariq, yashil, havo rang, ko'k, binafsha tuslarini qamrab oladi. ahromatik ranglar odatda oq rang, qora rang, kulrang va ularning turlicha ko'rinishlariga aytiladi. kolbachalar yordami bilan hromatik, ya'ni kunduzgi ranglar ko'riladi. tayoqchalar yorug`likni yahshi sezuvchan bo'lib, hira va qorong`u paytlarda o'z funksiyasini bajaradi, ahromatik ranglarni aks ettiradi. uch rangli sezgi nazariyasining asosiy qoidalari 1756 yilda m.v.lomonosov tomonidan bayon qilingan bo'lsa, 1856 yildan keyin nemis fizigi g.gelmgols tomonidan uni to'la isbotlab berilgan ushbu nazariyaga binoan to'r pardaning kolbachalarida uchta asosiy element mavjuddir, ulardan birining qo'zg`alishi qizil rang sezgisini, ikkinchi qo'zg`alishi yashil rang sezgisi va uchinchi qo'zg`alishi binafsha rang sezgisini hosil qiladi. nazariyaga ko'ra …

2 / 25

ar xil rang sezgilari namoyon bo'ladi. eshitish sezgilari tovushlarni eshitishdan iborat bo'lib, musiqaviy va shovqinli tovushlarni aks ettiradi. odatda tovushlar oddiy va murakkab turlarga ajratiladi, ularning birinchisi tonli, ikkinchisi esa bir necha tondan tashkil topadi. ta'm bilish sezgilari shirin, achchiq, nordon, sho'r singari mazalarni his qilish bilan tavsiflanadi. ta'm bilish sezgilarining organi tilning yuzasi va tanglayning yumshoq qismidan tashkil topgan. tilning shilliq pardasida maxsus ta'm bilish so'rg`ichlari mavjud bo'lib, ularning tarkibi tayoqchasimon hujayralardan tuzilgan maxsus ta'm bilish “kurtaklari”ga ega. ta'm bilish so'rg`ichlari til yuzasida bir tekis taqsimlanmaganligi uchun uning orqa qismi achchiqni, uchi shirin mazani, chetlari esa nordon mazani sezadi. 1.sezgilarning umumiy qonuniyatlari va sezgirlik teri sezgilari tarkibi tuyish va harorat turlaridan iborat bo'lib, ularning bunday nomlanishining bosh omili bu retseptorlarning tarkibi va organizmning tashqi shilliq pardalarida joylashganligidadir. tuyish sezgilari ikki xil axborotni qabul qilish imkoniyatiga ega: birinchisi tegish va tarqalishini tuyish sezgilari; ikkinchisi esa silliq yoki g`adir – budurni …

3 / 25

tromagnit nurlanishlar ko’rish analizatorlarida ko’rish sezgisini vujudga keltiruvchi nerv (asab) jarayoniga aylanadi. eshitish sezgilari tebranish chastotasi 16 dan to 20000 gacha bo’lgan tovush to’lqinlari ta'sirining reseptorlarda aks etishidir. taktil sezgilari mexanik qo’zqatuvchilarning teri yuzasida ta'siri natijasida shosil bo’ladi. karlar uchun aloshida ashamiyatga ega bo’lgan tebranishni aks ettirish sezgilari narsalarning tebranishlarini in'ikos qilish orqali yuzaga keladi. boshqa turdagi sezgilar sham o’zlarining maxsus qo’zqatuvchilariga egadirlar. lekin sezgilarning turli ko’rinishlari faqat o’zlarining maxsusligi bilangina emas, balki ular uchun umumiy xususiyatlari bilan sham tavsiflanadilar. sezgilarning ana shu xususiyatlariga - sifatlari, jadalligi, davomiyligi va fazoviy lakolizasiyasi kiradi. sifat mazkur sezgining asosiy xususiyati bo’lib, uni boshqa sezgi turlaridan farqlaydi va ayni shu sezgi turi chegarasini o’zgartiradi. sezgi boshqa jarayonlarga nisbatan oddiy jarayon bo`lib, bu jarayonning mohiyati moddiy qo`zg`atuvchilarning tegishli retseptorlariga ta`sir etish yo`li bilan moddiy dunyodagi narsa va hodisalarning ayrim xossalari va organizm ichki holatini aks ettirishdan iborat. sezgilar materiyaning sezgi a`zolarimizga ta`siri natijasidir. sezgi a`zolari …

4 / 25

bergan, bemor ko`zlarini yumgan paytda uning qo`liga hech kim tegmasa, u uxlab qolgan. sezgilar haqidagi ta`limotga ko`ra, narsalar va ularning xususiyatlari birlamchi bo`lib, sezgilar esa materiyaning sezgi a`zolariga ta`siri natijasidir. sezgilar olam qanday mavjud bo`lsa, o`shandayligicha aks ettiradi. sezgilar haqiqiyligining mezoni amaliyot, sub`ektning faoliyatidir. sezgilar bilishning asosiy manbaidir. sezgilarning hosil bo`lishi uchun faqat tashqi qo`zg`atuvchining ta`siri emas, balki organizmning o`zi ham faoliyatda bo`lishi kerak. sezgi retseptorga ta`sir qilib turgan qo`zg`atuvchining maxsus quvvatini nerv jarayonining quvvatiga aylanishidan hosil bo`ladi. sezgi faqat hissiy organning komponentigina emas, balki faoliyat tarkibidir. sezgi psixik hodisa bo`lib, agar javob reaktsiya bo`lmasa yoki javob reaktsiyasi “mos” bo`lmasa hosil bo`lmaydi. sezgi a`zolari harakat a`zolari bilan bog`liq. bu a`zolar bajaradigan vazifa qo`lda joylashgan. sezgi psixik hodisalar kabi reflektor tabiatga egadir. sezgilarning fiziologik asosini qo`zg`atuvchining o`ziga adekvat bo`lgan analizatorga ta`sir natijasida yuzaga kelgan nerv jarayoni tashqil etadi. analizator deb, i.p.pavlov tevarak - atrof vokeligini tahlil qilish uchun organizmning murakkab suratda …

5 / 25

rakat, organik sezgilarga ajratiladi. sezgi a`zolari qaerda joylashganligiga qarab uchga tasniflanadi: 1. ekstrotseptiv sezgilar. 2. interotseptiv sezgilar. 3. propriotseptiv sezgilar (oraliq) ekstrotseptiv sezgilar organizmning sirtida bo`ladi. ko`rish, eshitish, hid bilish, ta`m bilish, teri sezgilari shular jumlasidandir. bu sezgilar odamga tashqi muhitdan keladigan axborotlarni etkazadi va sezgilar qo`zg`atuvchi bilan retseptorlar o`rtasidagi masofaga qarab ikkiga bo`linadi: 1) kontakt retseptorlar 2) distant retseptorlar. kontakt sezgilarda qo`zg`atuvchi bevosita retseptorga tegish kerak. masalan: teri va ta`m bilish sezgilari. distant sezgilar ma`lum bir masofadan turib sezgi hosil bo`ladigan sezgilardir. masalan: ko`rish, eshitish, hid bilish. interotseptiv sezgilarga organik sezgilar kiradi va organizm ichki holatlari haqida signal berib, oshqozon, yurak, ichak, qon tomirlari devorlaridan keluvchi qo`zg`alishlarni miyaga etkazadi. ularning retseptor apparatlari ichki a`zolar devorlarida joylashgan. ovkat hazm qilish, nafas olish, qon aylanish a`zolari va umuman ichki a`zolarida jarayonlar vujudga keltiradigan sezgilar shu interoretseptorlar yordami bilan bilinadi masalan: organik sezgilar, proprioretseptorlar muskul, pay va boylanmalarda bo`ladi. bu guruhga statik, …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ranglar psihologiyasi"

mundarija: kirish................................................................................................................2 1.sezgilarning umumiy qonuniyatlari va sezgirlik ........................................3 2.sezgining umumiy va turlari................................................................12 3.sezgilarning klassifikatsiyasi va qonuniyatlar.........................................15 4.sezgining quyidagi turlari mavjud..........................................................19 xulosa....................................................................................................24 foydalanilgan adabiyotlar................................................... 25 kirish hromatik ranglar psihofiziologik qonunga ko'ra yorug`lik nurlari uchburchak shisha prizma orqali o...

This file contains 25 pages in DOCX format (52.8 KB). To download "ranglar psihologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ranglar psihologiyasi DOCX 25 pages Free download Telegram