atrof-muhitni global ekologik muammolari

DOCX 11 стр. 35,4 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 35,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu: atrof-muhitni global ekologik muammolari reja 1.atrof-muhitni ekologik muammolari «issiqxona samarasi» (parnikoviy effekt»). 2.iqlimo‘zgarishi. ozon tuynugi muammosi. 3.chuchuk suv muammolari. 4.cho‘llanish va sho‘rlanish ekologik muammolari. umumbashariy (global). aholi sonining yildan yilga oshib borishi sanoat va transportning rivojlanishi, fan texnikaning taraqqiy etishi, insonning biosferaga koʻrsatayotgan taʼsir doirasini kengaytirib bormoqda. bu esa oʻz navbatida u yoki bu ekologik muommolarning kelib chiqishiga sabab boʻlmoqda. ekologik muammo deganda insonning tabiatga koʻrsatayotgan taʼsiri bilan bogʻliq holda tabiatning insonga aks taʼsiri, yaʼni uning iqtisodiyotiga, hayotida xoʻjalik ahamiyatiga molik boʻlgan jarayonlar, tabiiy hodisalar bilan bogʻliq (stixiyali talofatlar, yaʼni iqlimning oʻzgarishi, hayvonlarning yalpi koʻchib ketishi va boshqalar) har qanday hodisa tushuniladi. ekologik muammolar 3 guruhga boʻlinadi. 1. umumbashariy (global) 2. mintaqaviy (regional) 3. mahalliy (lokal) dunyo boʻyicha kuzatiladigan tabiiy, tabiiy antropogen yoki sof antropogen hodisalar umumbashariy muammolar deb qaraladi. ana shunday umumbashariy muammolarga baʼzi bir misollar keltirish mumkin: issiqxona samarasi. yaʼni atmosfera tarkibida issiqxona gazlari (karbonat angidridi, metan, …

2 / 11

erining kuyishiga olib keladi. bugungi kunda teri raki bilan kasallanish ushbu nurlar taʼsirida kelib chiqayotganligi aniqlangan. hozirgi davrda xlorftormetanlar (freonlar)dan keng foydalanish tufayli hamda azotli oʻgʻitlar, aviatsiya gazlari, atom bombalarini portlatishlar atmosferada yetarli miqdorda ozon toʻplanishiga imkon bermayapti. shuning uchun maishiy turmushda sovutkichlarda ishlatiladigan freondan foydalanishni qisqartirish va yaqin yillarda uni ishlab chiqarishni butunlay toʻxtatish koʻzda tutilgan. chuchuk suv muammosi. chuchuk suvning biosferadagi roli juda katta. gidrosferada chuchuk suv miqdori juda oz boʻlib, u 2,8 % ni tashkil etadi. chuchuk suv zahirasi asosan qutblardagi muzliklardir. jamiyatning rivojlanishi bilan aholining chuchuk suvga boʻlgan talabi ortib bormoqda. bizning asrimizda chuchuk suvdan foydalanish 7 marta ortgan. yiliga 3 – 3,5 km3 suv sarflanmoqda. xxi asrga borib ushbu koʻrsatkich 1,5 – 2 marta ortish imkoniga ega. daryolarning umumiy yillik oqimi yer yuzi boʻyicha 50 ming km3. ammo bunday foydalanishda chuchuk suv yetishmasligi aniq. qurgʻoqchil mintaqalarda daryolardan toʻliq foydalanilganda ularning suvi yetmay qolmoqda. 1980 yillarda …

3 / 11

ikda, aviasiya yordamida sepish keng koʻlamda atrof-muhitni ifloslanishiga olib keladi. har yili dunyo boʻyicha hosildorlikni oshirish maqsadida 131 mln tonna mineral oʻgʻit va qishloq xoʻjalik ekinlari zararkunandalariga qarshi kurashish uchun 1 mln tonna pestisidlar ishlatiladi. yaqin yillargacha oʻzbekiston hududida agrolandshaftlarning har bir gektariga ishlatiladigan pestisidlarning oʻrtacha miqdori 54 kg atrofida boʻlgan. bu koʻrsatkich rossiyada 1-2 kg ni, aqsh da 2-3 kg ni tashkil etgan. pestisidlar atmosferada uzoq masofalarga tarqalishi, shuningdek, suv orqali dala, daryo, koʻllardan oʻtib dunyo okeanlarida toʻplanadi. eng xafvli joyi shundaki ular ekologik oziq zanjiriga qoʻshilib, tuproqdan va suvdan oʻsimliklarga, undan hayvonlarga va qushlarga nihoyat oziq va suv bilan odam organizmiga oʻtadi. pestisidlarning tirik tabiatda va odamga koʻrsatayotgan zarari jiddiy, shu bilan birga ular tashqi muhit omillariga nisbatan barqaror moddalar hisoblanadi. tirik tabiatdagi oʻsimlik va hayvon turlari sonining qisqarishi muammosi. yer yuzidagi hayotni taʼminlashda oʻsimliklar dunyosi, ayniqsa, oʻrmonlarning ahamiyati beqiyosdir. hozirgi vaqtda yer yuzi quruqligining 25 % ni …

4 / 11

nisbatan % hisobida 1 sut emizuvchilar 227 93 320 6,2 2 qushlar 264 167 431 4,6 3 sudralib yuruvchilar 74 61 135 1,8 4 amfibiyalar 34 7 41 2,8 5 chuchuk suvdagi baliqlar 169 25 194 3,5 6 yuksak oʻsimliklar 25000 dan kam emas 10 dan kam emas aholi sonining ortishi, xoʻjalik faoliyatining kengayishi tufayli tabiatning inson qoʻli tegmagan joyi qolmayapti. hayvonlarning asosiy koʻpayish hududlari, migrasiya qiluvchi yoʻllari, dam olish joylari tuyoqli hayvonlarning oziqlanish maydonlari sunʼiy qoplamlarga aylangan, suvlar bosib, mol boqib yoki haydab yuborilgan. ayniqsa, nam tropiklarda koʻpchilik hayvon turlarining qirilib ketishi kuzatilmoqda. oʻsimlik va hayvon turlarini davlat muhofazasiga olish, qonunlar orqali ovchilikni toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, shuningdek, qoʻriqxonalar, zakazniklar, milliy bogʻlar, botanika bogʻlari va «qizil kitob» lar oʻsimlik va hayvon turlarini asrashda katta rol oʻynaydi. iqlim va uni oʻzgarishining insoniyat rivojlanishiga taʼsiri iqlim tushunchasi taxminan 2200 yil oldin yunonistonlik olim gipparx tomonidan fanga kiritilgan boʻlib, u yunonchada quyosh nurlarining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atrof-muhitni global ekologik muammolari"

mavzu: atrof-muhitni global ekologik muammolari reja 1.atrof-muhitni ekologik muammolari «issiqxona samarasi» (parnikoviy effekt»). 2.iqlimo‘zgarishi. ozon tuynugi muammosi. 3.chuchuk suv muammolari. 4.cho‘llanish va sho‘rlanish ekologik muammolari. umumbashariy (global). aholi sonining yildan yilga oshib borishi sanoat va transportning rivojlanishi, fan texnikaning taraqqiy etishi, insonning biosferaga koʻrsatayotgan taʼsir doirasini kengaytirib bormoqda. bu esa oʻz navbatida u yoki bu ekologik muommolarning kelib chiqishiga sabab boʻlmoqda. ekologik muammo deganda insonning tabiatga koʻrsatayotgan taʼsiri bilan bogʻliq holda tabiatning insonga aks taʼsiri, yaʼni uning iqtisodiyotiga, hayotida xoʻjalik ahamiyatiga molik boʻlgan jarayonlar, tabiiy hodisalar bilan bogʻliq (stixiyali talofat...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (35,4 КБ). Чтобы скачать "atrof-muhitni global ekologik muammolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atrof-muhitni global ekologik m… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram