xalq og‘zaki ijodi

DOCX 1 page 126.9 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 126.9 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

foydalanilgan adabiyotlar oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti referat mavzu: xalq ogʻzaki ijodining oʻziga xos belgilari, janrlari reja: kirish 1. folklor janrlarining tasnifi va o'ziga xos xususiyatlari 2. folklorning poetikasi, funksiyalari va mintaqaviy xususiyatlari 3. folklorning tadqiqi, saqlanishi va zamonaviy madaniyatdagi o'rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xalq og‘zaki ijodi insoniyatning ma’naviy merosining bebaho qismi bo‘lib, xalqning tarixi, urf-odatlari, orzu-umidlari va dunyoqarashini o‘zida mujassam etadi. uning kelib chiqishi va rivojlanishini o‘rganish, janrlarini tasniflash, o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash madaniyatshunoslik, filologiya va etnografiya sohalarida muhim ahamiyat kasb etadi. bugungi kunda xalq og‘zaki ijodini o‘rganish, saqlash va ommalashtirishga qaratilgan tadqiqotlar olib borilmoqda, ammo uning janriy xususiyatlari, mintaqaviy farqlari va zamonaviy madaniyatga ta’siri to‘liq yoritilmagan. ushbu tadqiqot ishimizning maqsadi xalq og‘zaki ijodining o‘ziga xos xususiyatlari va janrlarini tahlil qilish, ularning kelib chiqishi, rivojlanishi, funksiyalari va zamonaviy madaniyatdagi o‘rnini aniqlashdan iborat. kirish folklor janrlarining tasniflash tamoyillari folklor janrlarini tasniflashda turli …

2 / 1

ning jasorati, vatanparvarligi haqida hikoya qiladi; sevgi-muhabbat lirikasi (qo'shiqlar, dostonlardan parchalar) esa sevgi tuyg'ularini ifodalaydi. tematik tasnif folklorning mazmuniy boyligini ochishga yordam beradi. shuningdek, poetik tamoyil ham mavjud bo'lib, unda janrlar poetik shakli, ifoda uslubiga ko'ra ajratiladi. har bir tamoyil folklorga o'z nuqtai nazaridan yondashib, uning turli qirralarini yoritadi. 📈 o'zbek folklor janrlarining nisbiy ulushi (misollar asosida) ushbu chartda asosiy o'zbek folklor janrlarining taxminiy tarqalishi ko'rsatilgan. har bir janrning ulushi umumiy folklor merosidagi taxminiy nisbatini aks ettiradi. epik folklor janrlarining xususiyatlari epik folklor janrlariga dostonlar, ertaklar, afsonalar, rivoyatlar kiradi. ularning asosiy xususiyati – hikoyaviy xarakterga ega ekanligidir. dostonlar qahramonlarning sarguzashtlari, janglari, muhabbati haqida hikoya qilib, o'zbek xalqining qahramonlik ruhini aks ettiradi. ertaklar esa ko'pincha fantastik elementlarga ega bo'lib, yaxshilikning yomonlik ustidan g'alabasini, odamiylik fazilatlarini targ'ib qiladi. afsona va rivoyatlar esa muayyan joylar, shaxslar, voqealar haqidagi og'zaki hikoyalar bo'lib, tarixiy voqealarni badiiy shaklda aks ettiradi. epik janrlarning yana bir xususiyati – …

3 / 1

ga yo'naltirilganligidir. qo'shiqlar sevgi, sog'inch, quvonch, qayg'u kabi turli xil tuyg'ularni ifodalashi mumkin. laparlar ko'pincha marosimlarda (to'ylar, aza marosimlari) ijro etilib, shu marosimning muhitini yaratishga xizmat qiladi. yor-yorlar kelin-kuyovga tilaklar bildirish, ularni baxtga undash maqsadida aytiladi. marsiyalar esa vafot etgan kishining xotirasiga bag'ishlanib, qayg'u-alamni ifodalaydi. lirik janrlarning yana bir xususiyati – musiqiyligi, ohangdorligidir. ular ko'pincha soz jo'rligida ijro etiladi, ba'zan esa raqs bilan ham uyg'unlashadi. qo'shiqlar, laparlar, yor-yorlar o'ziga xos kuyga ega bo'lib, shu kuy orqali tinglovchiga kuchli ta'sir o'tkazadi. lirik janrlarda obrazlilik, metaforalar, taqqoslashlar keng qo'llaniladi. misol uchun, sevgi qo'shiqlarida sevgilisi quyoshga, oyga, gulga qiyoslanadi. lirik janrlar xalqning hissiy dunyosini, uning orzu-umidlarini, qayg'u-alamlarini aks ettiradi. dramatik folklor janrlarining ko'rinishlari dramatik folklor janrlariga turli xil o'yinlar, tomoshalar, qo'g'irchoq teatri (choyir teatri) kiradi. bu janrlar harakat, dialog, konflikt orqali voqealarni aks ettiradi. o'yinlar ko'pincha bayramlarda, sayillarda tashkil etilib, ishtirokchilarning ko'nglini xushnud etadi, ularni jismoniy va ruhiy jihatdan chiniqtiradi. tomoshalar (masalan, askiyalar, …

4 / 1

iqishini aks ettiradi. dramatik folklor namunalari bugungi kunda ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan. folklor janrlarining tasnifi va o'ziga xos xususiyatlari folklor janrlarining o'ziga xos xususiyatlari og'zaki ijod turli janrlarga ega bo'lib, ularning har biri o'ziga xos poetik va funksional xususiyatlarga ega. masalan, ertaklar ko'pincha afsonaviy qahramonlar, sehrli voqealar va didaktik xulosalar bilan ajralib turadi. "zumrad va qimmat" ertagi yaxshilikning yomonlik ustidan g'alabasini, "bo'rsiqning ertagi" esa hayvonlar orqali insoniy munosabatlarni aks ettiradi. qahramonlik dostonlari esa vatanparvarlik, jasorat va xalqning mustaqillik uchun kurashini aks ettiruvchi qahramonlarning sarguzashtlarini tasvirlaydi. "alpomish" dostonida alpomishning xalq manfaati yo'lida qilgan kurashlari, barchinning sadoqati va jasorati ulug'lanadi. qo'shiqlar, maqollar va topishmoqlar ham folklorning muhim janrlaridan hisoblanadi. qo'shiqlar turli mavzularda bo'lishi mumkin: mehnat qo'shiqlari, marosim qo'shiqlari, sevgi qo'shiqlari va boshqalar. maqollar xalq donoligini ifodalovchi qisqa va ixcham iboralar bo'lib, ularda hayotiy tajriba, axloqiy me'yorlar va e'tiqodlar mujassam. topishmoqlar esa aql charxlaydigan, narsalar va hodisalarning mohiyatini anglashga undaydigan qiziqarli savollar va …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalq og‘zaki ijodi"

foydalanilgan adabiyotlar oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti referat mavzu: xalq ogʻzaki ijodining oʻziga xos belgilari, janrlari reja: kirish 1. folklor janrlarining tasnifi va o'ziga xos xususiyatlari 2. folklorning poetikasi, funksiyalari va mintaqaviy xususiyatlari 3. folklorning tadqiqi, saqlanishi va zamonaviy madaniyatdagi o'rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xalq og‘zaki ijodi insoniyatning ma’naviy merosining bebaho qismi bo‘lib, xalqning tarixi, urf-odatlari, orzu-umidlari va dunyoqarashini o‘zida mujassam etadi. uning kelib chiqishi va rivojlanishini o‘rganish, janrlarini tasniflash, o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash madaniyatshunoslik, filologiya va etnografiya sohalarida muhim ahamiyat kasb e...

This file contains 1 page in DOCX format (126.9 KB). To download "xalq og‘zaki ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq og‘zaki ijodi DOCX 1 page Free download Telegram