parazitlarning rivojlanish shakllari

PPTX 20 pages 972.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 972.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation mavzu: parazitlarning rivojlanish shakllari 1. parazitlarning rivojlanish bosqichlari va hayot sikllari 2. parazitlarning moslashuvlari va ko'payish strategiyalari 3. xo'jayin-parazit munosabatlari, patogenlik va diagnostika reja: parazit rivojlanish shakllari parazit rivojlanish shakllari bevosita bo'lishi mumkin, bunda hayot sikli bitta xo'jayinda yakunlanadi, masalan, ichak protozoylari, ularning rivojlanish bosqichlari bir xo'jayinda sodir bo'ladi. bilvosita rivojlanish bir nechta xo'jayinlarni o'z ichiga oladi, lichinkalik shakllar oraliq xo'jayinda, voyaga etgan shakllari esa asosiy xo'jayinda rivojlanadi, bu trematodlarda uchraydi. gipobioz parazit rivojlanish shakli bo'lib, noqulay sharoitlarda rivojlanish to'xtatiladi, bunda parazit lichinkasi xo'jayinda tinch holatda yashaydi. hayot sikllari parazitlarning hayot sikllari bevosita (bir xo‘jayin ishtirokida) yoki bilvosita (ikki yoki undan ortiq xo‘jayinlar ishtirokida) bo'lishi mumkin, ularning davomiyligi turlicha, ba'zilarining rivojlanishi bir necha kun davom etadi. gelmintlarning hayot sikllari tuxum, lichinka (bir necha bosqichli) va voyaga yetgan parazit kabi bir nechta bosqichlarni o'z ichiga oladi, har bir bosqichda morfologik va fiziologik moslashuvlar kuzatiladi. parazitlarning hayot sikllari fakultativ (majburiy …

2 / 20

t hazm qilish fermentlaridan himoya qiladi. bu himoya ularning ichki organlarini shikastlanishdan saqlaydi. fiziologik moslashuvlar parazitlar osmotik bosimni ushlab turish uchun maxsus fiziologik moslashuvlarga ega, masalan, 100 mm treqalozani sintez qilish va saqlash, bu ularning ichki muhitini gipotonik sharoitdan himoya qiladi. anoksik muhitda yashovchi parazitlar energiya olish uchun glikolizga moslashgan, bu esa ularga kislorodsiz sharoitda atfning 2 molekulasini ishlab chiqarish imkonini beradi. ko'pgina ichki parazitlar xostning fermentlariga qarshi tura oladigan maxsus fermentlar, masalan, proteaz inhibitörlerini ishlab chiqaradi, bu ularning omon qolishi uchun juda muhimdir. ko'payish strategiyalari ba'zi parazitlar, masalan, trematodalar, partenogenez orqali jinssiz ko'payadi, bu esa bitta urg'ochining urug'lantirilmagan tuxumdan yangi shaxslarni ishlab chiqarishiga imkon beradi va bu tez ko'payishga olib keladi. parazitlar ko'pincha beqaror muhitda omon qolish uchun juda ko'p miqdorda avlod ishlab chiqaradilar, masalan, bitta ascaris urg'ochisi kuniga 200 000 tagacha tuxum qo'yishi mumkin. ko'pgina parazitlar jinsiy va jinssiz ko'payishni birlashtirgan avlod almashinuviga ega; masalan, plasmodium chivin ichida …

3 / 20

ar, bezgak parazitlarini odamlarga yuqtirishda muhim rol o'ynaydi;plasmodiumning rivojlanish siklining bir qismi chivinda sodir bo'ladi. ba'zi parazitlar, masalan, trematodalar, hayot siklini yakunlash uchun bir nechta oraliq xo'jayinlardan, masalan, shilliq qurtlar va baliqlardan foydalanadi; har bir xo'jayinda turli bosqichlar o'tadi. vositachilar parazitlar uchun transport vositasi vazifasini bajaradi va ularning 1 dan 100 tagacha bo'lgan sonini bir xo'jayindan boshqasiga o'tkazishga yordam beradi va bu parazitlar tarqalishiga yordam beradi. avlod almashinuvi avlod almashinuvi parazitga tez ko'payish imkonini beradi (jinssiz ko'payish) va yangi muhitlarga moslashishni (jinsiy ko'payish) ta'minlab, 3 avlodgacha o'zgarishni rag'batlantiradi. ko'pgina parazitlar avlod almashinuvini namoyon etadi, bu erda jinsiy va jinssiz ko'payish bosqichlari bir hayot siklida 2 yoki undan ortiq xojasidan foydalanadi. plasmodium kabi ba'zi parazitlar avlod almashinuvida bir nechta jinssiz ko'payish bosqichlaridan o'tadi, so'ngra yakuniy xo'jayinda 1 ta jinsiy ko'payish bosqichini o'tkazadi. jinsiy va jinssiz ko'payish ba'zi parazitlar jinsiy va jinssiz ko'payishni o'zgartiradilar, masalan, plasmodium, urg'ochi anofel chivinida jinsiy ko'payish, odam …

4 / 20

biy ta'sir ko'rsatishi mumkin, masalan, ph darajasining 6 dan pastga tushishi 50% gacha tuxumlarning nobud bo'lishiga olib kelishi mumkin. atrof-muhit ifloslanishi, xususan pestitsidlar, 10% gacha parazitlar immunitetini pasaytirib, ularni xojayinlarda ko'payish ehtimolini oshiradi va kasallik tarqalishiga olib keladi. xo'jayin-parazit munosabatlari immun tizimi hujayralari va antitelalar kabi xo'jayinning himoya mexanizmlari parazitlarga qarshi kurashadi, lekin parazitlar bu himoyadan qochish uchun ko'plab strategiyalarni ishlab chiqqan. xo'jayin-parazit munosabatlari 1-darajali munosabat bo'lib, unda parazit foyda ko'radi, xo'jayin esa zarar ko'radi, bu esa xo'jayinning o'sishi va ko'payishiga ta'sir qilishi mumkin. ko'pgina parazitlar xo'jayinlar bilan uzoq muddatli evolyutsion aloqalarga ega bo'lib, bunda parazitning virulenti va xo'jayinning qarshiligi orqali qurollanish poygasi yuzaga keladi. patogenlik mexanizmlari parazitlar hujayralarga invaziya qilishi uchun fermentlar (masalan, gialuronidaza) ishlab chiqaradi, bu to'qimalarni buzadi va ularning kirib borishiga yordam beradi, bu 1-patogenlik mexanizmi hisoblanadi. ba'zi parazitlar xo'jayinning immun tizimini bostirish uchun molekulalar (masalan, sitokin analoglari) chiqaradi, bu esa ularning ko'payishi va tarqalishi uchun qulay …

5 / 20

ko'payish strategiyasini ta'minlaydi. ba'zi parazitlar, trematodalar singari, rediya va serkariya kabi ko'p sonli lichinka bosqichlariga ega bo'lib, ular oraliq xo'jayinlar ichida ko'payish va atrof-muhitga tarqalish imkoniyatini oshiradi. diagnostika usullari mikroskopiya usuli parazit tuxumlari, lichinkalari yoki kattalarini najas, qon yoki to'qimalarda aniqlash uchun ishlatiladi, odatda 400x yoki 1000x kattalashtirishda kuzatiladi. serologik testlar, masalan elisa va ifa, parazitlarga qarshi antitelalarni qonda aniqlashga yordam beradi, bu infektsiyadan keyin 1-2 haftadan keyin paydo bo'lishi mumkin. serologik testlar, masalan elisa va ifa, parazitlarga qarshi antitelalarni qonda aniqlashga yordam beradi, bu infektsiyadan keyin 1-2 haftadan keyin paydo bo'lishi mumkin. oldini olish choralari go'sht va baliqni yetarli darajada pishirish yoki muzlatish (kamida -20°c da 24 soat) trichinella va anisakis kabi parazitlarni yo'q qiladi, bu esa infeksiya xavfini kamaytiradi. gigiena qoidalariga rioya qilish, masalan, ovqatdan oldin qo'llarni sovun bilan yuvish parazitar kasalliklarning 60-70% oldini olishga yordam beradi, ayniqsa gelmintozlar uchun muhim. suvni filtrlash yoki qaynatish (1 daqiqa davomida) …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitlarning rivojlanish shakllari"

powerpoint presentation mavzu: parazitlarning rivojlanish shakllari 1. parazitlarning rivojlanish bosqichlari va hayot sikllari 2. parazitlarning moslashuvlari va ko'payish strategiyalari 3. xo'jayin-parazit munosabatlari, patogenlik va diagnostika reja: parazit rivojlanish shakllari parazit rivojlanish shakllari bevosita bo'lishi mumkin, bunda hayot sikli bitta xo'jayinda yakunlanadi, masalan, ichak protozoylari, ularning rivojlanish bosqichlari bir xo'jayinda sodir bo'ladi. bilvosita rivojlanish bir nechta xo'jayinlarni o'z ichiga oladi, lichinkalik shakllar oraliq xo'jayinda, voyaga etgan shakllari esa asosiy xo'jayinda rivojlanadi, bu trematodlarda uchraydi. gipobioz parazit rivojlanish shakli bo'lib, noqulay sharoitlarda rivojlanish to'xtatiladi, bunda parazit lichinkasi xo'jayinda ti...

This file contains 20 pages in PPTX format (972.1 KB). To download "parazitlarning rivojlanish shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitlarning rivojlanish shak… PPTX 20 pages Free download Telegram