bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi

ZIP 3.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1493867820_68221.docx bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi reja; 1. sarkodalilar kenja tipi 2. ildizoyoqlilar (rhizopoda) sinfi 3. xivchinlilar (mastigophora) kenja tipiga 4. o‘simliksimоn хivchinlilаr (phytomastigina) sinfi 5.hаyvоnsimоn хivchinlilаr (zoomastigina) sinfi 6. leyshmaniya (leishmania) urug'ining 7. trixomonadalar (trichomonas) 8. piroplazmidalar (piroplasmida) kenja turkumi sodda organizmlar orasida parazitizm keng tarqalgan. parazit yashovchi sodda hayvonlar bir necha mingni tashkil qiladi. sodda hayvonlar xo’jayinlarini turli a’zolarida (ichak, tana bo’shlig’i, qoni, jinsiy sistema va boshqalar) joylashadi va ularni zararlaydi. ko’pchiligi hujayra ichi parazitlari. sodda hayvonlar orasida odam va hayvonlarda turli og’ir, o’lim bilan tugaydigan hastaliklarni keltirib chiqaruvchi turlari bor. shuning uchun parazit sodda hayvonlarni o’rganish nafaqat zoologiyani tibbiyot va veterinnariyani ham predmeti hisoblanadi. bir hujayrali hayvonlar (protozoa) kichik olamiga 40000 ga yaqin tur kiradi. ko'pchilik turlari dengiz va okeanlarda, chuchuk suvlarda yashaydi. ayrim turlari tuproqda hayot kechiradi. ularning orasida o'simliklar, hayvonlar hamda odam or-ganizmida parazitlik qilib yashaydigan turlari ham anchagina. bir hujayrali hayvonlar, nomidan …

bir hujayrali hayvonlar, asosan, erkin holda hayot kechiradi. lekin ularning orasida ham mahsuldor hayvonlar va odamda parazitlik qilib, og'ir kasalliklar, hatto, o'limga olib keladigan turlari bor. sarkomastigoforalar tipigа mаnsub hаyvоnlаr sохtа оyo‘qlаr yoki хivchinlаr yordаmidа hаrаkаtlаnаdi. ulаr dеngiz, chuchuk suv hаvzаlаri vа nаm tuprоqlаrdа hаyot kеchirаdi. shuningdеk, ulаr оrаsidа ham turli hаyvоnlаr vа оdаm оrgаnizmidа pаrаzitlik qilib, оg‘ir kаsаlliklar kеltirib chiqаrаdigаn turlаri bоr. bu tipgа 18000 gа yaqin tur kirаdi. sаrkоmаstigоfоrаlаr sаrkоdаlilаr vа хivchinlilаr kenja tiplariga bo‘linаdi. sarkodalilar kenja tipi vakillarining qattiq po‘sti bo‘lmaydi; hujayra sitoplazmasi faqat sitoplazma membranasi bilan tashqi muhitdan ajralib turadi. qattiq po‘st rivojlanmaganligi uchun sarkodalilar tanasining shakli doimiy emas. sitoplaz-madan hosil bo‘lib turuvchi о'simtalar yordamida hayvon sekin-asta siljiydi; shuning uchun bunday oyoqlar soxta oyoqlar psevdopodiylar deb ataladi. sarkodalilar kenja tipiga 11000 dan ortiq tur kiradi. ko‘pchilik turlari chuchuk suvlarda, dengiz va okeanlarda hamda tuproqda erkin yashaydi. ayrim turlari parazit hisoblanadi. sarkodalilar kenja tipi ildizoyoqlilar, nurlilar, quyoshlilar …

ing 4 tasi zararsiz hisoblanib, asosan yo'g'on va ko'r ichaklardagi bakteriyalar hisobiga yashaydi. ichak amyobasi - entamoeba coli xuddi shunday amyobalardan hisoblanadi. uning tuzilishi ichburag' amyobasiga o'xshash, lekin sistasi 8yadroli bo'ladi. dizenteriya amyobasini birinchi marta 1875-yilda rus shifokori a.f. lesh aniq-lagan va bu amyobaning patogenli (zararli) bo'lishini isbotlagan. ichburug' amyo-basining kattaligi 20-30 mikronga teng (1-rasm). ichburug' amyobasining ektoplazmasi ancha qalin bo'lib, endoplazmadan aniq ajralib turadi. parazit ko'p sonli kalta va yo'g'on psevdopodiylari yordamida juda faol harakat qiladi. bu psevdopodiylar asosan ektoplazma hisobidan hosil bo'ladi. ichburug' amyobasi juda keng tarqalgan. yer sharining turli hududlarida amyoba bilan 10 foizdan 30 foizgacha odamlar zararlanishi mumkin. lekin amyobiaz bilan kasallanish belgilari asosan issiq tropik va subtropik hududlarda yashovchi xalqlar o'rtasida uchraydi. o'rta va shimoliy kengliklarda yashovchi aholi ichagida ham amyoba uchrab tursada, kasallanish hollari deyarli kuzatilmaydi. amyoba bilan zararlangan, lekin ichburug' bilan kasallanmaydigan odamlar amyoba tashuvchilar hisoblanadi. ba'zi hollarda, masalan issiq iqlimda organizm immuniteti …

igan sistalar noqulay sharoit ta'siriga juda chidamli; nam tuproqlarda 2-3 oy davomida ham yashovchanligini yo'qotmasligi mumkin. lekin sistalar quruq va issiq muhit ta'siriga uzoq chidash berolmaydi. sistalarni pashshalar ham tarqatishi mumkin. amyoba sistasi suv yoki ovqat bilan odam ichagiga tushganida uning qobig'i yemiriladi. sitoplazmasi esa yadrolar soniga muvofiq ikki marta bo'lingach, to'rtta amyoba hosil boiadi. yosh amyobalar faol oziqlanishga o'tadi. ichburug' amyobasining rivojlanish jarayonida sista va vegetativ shakllari bo'ladi. vegetativ holatining uch xil shakli aniqlangan: a) kichik vegetativ shakli; b) to'qima shakli; d) gematofag yoki eritrofag shakli. l-rasm. ichburug' amyobasi hayot siklining sxemasi: 1-hazim yo'liga tushgan sista; 2-amyobaning sistadan chiqishi; 3-4-ichak bo'shlig'idagi mayda vegetativ shakli; 5,6-yirik vegetativ shakli; 6-ichakdagi sistalar; 7-ichakdan chiqqan qon va shilimshiq aralash chiqindilarda uchraydigan shakli. amyobaning to'qima va eritrofag shakllari ba'zan yirik vegetativ shakl deb ham ataladi. aslida, bu ikki shakl o'zaro yashash joyi hamda ovqatlanish usuli bilan farq qiladi. sista, odatda, yumaloq shaklga ega bo'lib, …

tijasida yaralardan qon oqadi. gematofag yoki eritrofag shakllari odatda yaralarga yaqin joylarda topilib, eritrotsitlar bilan fagotsitoz holida oziqlanadi. dizenteriya amyobasining mayda vegetativ shakli asosiy shakli hisoblanadi. chunki u ko'payib, to'qima shakliga - eritrofagga va sistaga aylanadi. sistalar xo'jayin axlati bilan birga tashqariga chiqib turadi. sistalar tashqi muhitga chidamli bo'lib, hatto, xlorlangan suvda ham halok bo'lmaydi. bir qancha dizenfeksiyalovchi moddalar ta'siriga ham chidamli bo'ladi. dizenteriya amyobasining sistalarida 4 ta yadro bo'ladi. sistalar bilan ifloslangan suv, sabzavot va mevalar iste'mol qilinganda, parazitlar odamning oshqozon-ichak sistemasiga tushadi. ichakda har bir sistadan 4 ta mayda vegetativ shakl paydo bo'ladi. so'ngra ular mitoz yo'li bilan bo'linib, soni ikki hissa oshadi. ichagida amyobaning faqat mayda vegetativ shakli bo'lgan odamlar odatda sog'lom bo'lib qolaveradi. organizm zaiflashganda amyobalar boshqa patogen shakliga, ya'ni to'qima shakliga aylanadi. to'qima shakli o'zidan proteolistik ferment ajratib, ichak devorida yaralar bo'lishiga olib keladi. yaralardan qon oqadi, shu sababli bemorlarning axlatida qon bo'lishi kuzatiladi. odatda, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi"

1493867820_68221.docx bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi reja; 1. sarkodalilar kenja tipi 2. ildizoyoqlilar (rhizopoda) sinfi 3. xivchinlilar (mastigophora) kenja tipiga 4. o‘simliksimоn хivchinlilаr (phytomastigina) sinfi 5.hаyvоnsimоn хivchinlilаr (zoomastigina) sinfi 6. leyshmaniya (leishmania) urug'ining 7. trixomonadalar (trichomonas) 8. piroplazmidalar (piroplasmida) kenja turkumi sodda organizmlar orasida parazitizm keng tarqalgan. parazit yashovchi sodda hayvonlar bir necha mingni tashkil qiladi. sodda hayvonlar xo’jayinlarini turli a’zolarida (ichak, tana bo’shlig’i, qoni, jinsiy sistema va boshqalar) joylashadi va ularni zararlaydi. ko’pchiligi hujayra ichi parazitlari. sodda hayvonlar orasida odam va hayvonlarda turli og’ir, o’lim bilan tugaydigan hasta...

ZIP format, 3.7 MB. To download "bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bir hujayrali parazitlarning um… ZIP Free download Telegram