zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi, kelib chiqishi va sistematikasi

PPTX 20 pages 186.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 186.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi z.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya ta’lim yo’nalishi botanika fanidan kurs ishi bajardi: saymurotova m. ilmiy ish rahbari: zulunov i. andijon-2025 mavzu: zig’irnamolar qabilasi. zig’irnamolarning umumiy tavsifi. zig’irnamolarning kelib chiqishi. zig’irnamolarning sistematikasi. zig’irnamolarga kiruvchi oilalar,turkumlar va turlarning tasnifi zig’irnamolarning ahamiyati. xulosa. foydalanilga adabiyotlar. i bob. zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi, kelib chiqishi va sistematikasi i.1. zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi. zigʻirnamolar qabilasi (lotincha: linaceae) — oʻsimliklar dunyosidagi ikki pallali oʻsimliklar oilasidir. bu qabila asosan oʻrta va iliq iqlimli hududlarda tarqalgan boʻlib, tarkibiga asosan oʻt, buta va ba'zida daraxtsimon oʻsimliklar kiradi. quyida zigʻirnamolar oilasi haqida umumiy maʼlumot beraman: umumiy tavsif: ilmiy nomi: linaceae tarkibi: 14 turkum (rod), 250 dan ortiq tur (species) eng mashhur turi: linum usitatissimum — ya'ni zigʻir (sanoat va oziq-ovqatda qoʻllaniladi) morfologik xususiyatlari: poyasi: toʻgʻri yoki koʻp hollarda tikanaksiz, baʼzida koʻp yillik butasimon. barglari: ketma-ket joylashgan, oddiy, …

2 / 20

) sinf: ikki urug‘pallalilar (magnoliopsida) tartib: malpigiyaguldoshlar (malpighiales) oila: zigʻirnamolar (linaceae) ichki bo‘linishi: zigʻirnamolar oilasi ikki asosiy kenja oilaga bo‘linadi: a) hugonioideae (eski hugoniaceae oilasi): asosan tropik mintaqalarda tarqalgan. daraxtsimon yoki butasimon o‘simliklar. mevasi yongʻoqsimon (ko‘p hollarda o‘rmonlarda uchraydi).urug‘lari yog‘li. b) linoideae: moʻʼtadil mintaqalarda uchraydi. ko‘pchilik zig‘ir turlari shu yerga kiradi. urug‘larida yog‘ va sliz (shilimshiq modda) ko‘p bo‘ladi. elyaf uchun muhim morfologik belgilari (yanada batafsil): gullari:oddiy yoki murakkab soyagul (qisqargan gulqo‘rg‘on). aktinomorf (ya'ni simmetrik). 5 ta gulqo‘rg‘oni, 5 ta changchi, 5 ta urug‘chil. odatda changchilari to‘g‘ridan-to‘g‘ri toj yaprog‘iga birikkan. mevasi: ko‘pchilik turlarda kapsula (ochiluvchi meva), ayrim tropik turlarda — yong‘oqsimon. urug‘lari silliq, sirtida shilimshiq moddalar ajratuvchi hujayralar bor (ayniqsa linum usitatissimum da). zigʻir (linum usitatissimum) haqida chuqurroq: kelib chiqishi: dastlab yaqin sharq va hindistonda yetishtirilgan. 7000 yildan beri madaniylashtirilgan. xo‘jalikdagi ahamiyati: zigʻir elyafi: ip, mato, to‘qimachilik sanoati. zigʻir urug‘i:30–45% gacha yog‘ bo‘ladi (omega-3 yog‘ kislotalariga boy).ichni yumshatuvchi, yallig‘lanishga qarshi …

3 / 20

istematikasida malpigiyaguldoshlar (malpighiales) tartibiga mansub bo‘lib, bu tartib o‘z ichiga ko‘plab tropik va moʻʼtadil mintaqada uchraydigan fanerogam (gulli) o‘simliklar oilalarini oladi. umumiy evolyutsion o‘rni: zigʻirnamolar qadimiy ikki pallali (dicotyledonous) o‘simliklar guruhiga kiradi. molekulyar filogenetik tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, ular rosidlar kladining ichida joylashgan, aniqrog‘i malpighiales tartibida. bu tartib yer yuzida 110 million yil avval — yuqori bo‘r davrida shakllangan deb taxmin qilinadi. yaqin qarindoshlari: zigʻirnamolar molekulyar filogenezda quyidagi oilalarga yaqin turadi: euphorbiaceae (sutli o‘simliklar)passifloraceae (passifloralar)violaceae (benafsha gullilar)barcha bu oilalar malpighiales tarkibiga kiradi va tropik hamda moʻʼtadil iqlim zonalariga moslashgan. tarixiy geografik tarqalishi (biogeografiyasi): dastlabki kelib chiqish markazi: paleobotanik tadqiqotlar va fitogeografik ma’lumotlarga ko‘ra, linaceae oilasining ajdodlari ehtimol janubiy yevrosiyo yoki afrika–osiyo o‘tish mintaqasida paydo bo‘lgan. qadimgi tropik va subtropik iqlimda yashovchi daraxtsimon turlardan kelib chiqqan. tarqalish yo‘nalishlari: hugonioideae kenja oilasi vakillari tropik mintaqalarda keng tarqaldi (afrika, janubiy amerika, janubi-sharqiy osiyo). linoideae kenja oilasi moʻʼtadil zonalarda moslashdi (markaziy osiyo, yevropa, shimoliy amerika).madaniylashtirilgan …

4 / 20

ab yevropa va osiyoda, keyin esa butun dunyo bo‘ylab tarqalgan. o‘rta asrlarda yevropada zigʻir yetishtirish sanoati yuksalgan (ayniqsa germaniya, polsha va rossiyada). paleobotanik topilmalar: bo‘r davriga oid (cretaceous) o‘simlik qoldiqlari orasida linaceae oilasiga mansub bo‘lgan daraxtsimon formalar topilgan. urug‘ va meva qoldiqlari orqali qadimgi zigʻirga o‘xshash o‘simliklar 40–60 million yil oldin ham mavjud bo‘lganini aniqlangan. bu oila o‘z rivojlanishida daraxtsimon shakllardan — o‘tsimon shakllarga o‘tgan (ya’ni regres evolyutsiya yo‘li bilan moslashgan). v. genetik va molekulyar tadqiqotlar natijalari: zig‘ir (linum usitatissimum) genomi 2012-yilda to‘liq o‘rganilgan. genetik tadqiqotlar zig‘irning ajdodlari bo‘lib, yovvoyi zigʻir turi — linum bienne bo‘lganini ko‘rsatgan. shuningdek, zigʻir genomi o‘zida yog‘ biosintezi, stressga chidamlilik, poya tolalari hosil bo‘lishi bilan bog‘liq genlar majmuasini o‘z ichiga oladi. zigʻirnamolar qabilasining kelib chiqishi: ilmiy jihatdan qadimiy evolyutsion ajdodga ega, malpighiales tartibining muhim vakili.tropik va moʻʼtadil iqlimga moslashgan, keng geografik tarqalishga ega. madaniy zigʻir turi qadim sivilizatsiyalar bilan bogʻliq bo‘lib, insoniyat tarixida muhim o‘rin …

5 / 20

)xususiyatlari:poyasi baland, 40–150 sm ga yetadi.urug‘lari yog‘ va tola ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.gullari ko‘k, oq yoki sariq rangda bo‘ladi. ushbu tur industrial mahsulotlar uchun muhimdir, ayniqsa tolalar to‘qimachilikda va yog‘ oziq-ovqat sanoatida ishlatiladi. linum bienne (yovvoyi zigʻir) xususiyatlari: oddiy, kichikroq o‘simlik. to‘qimachilikda ishlatilmaydi, lekin ba'zi turlar tibbiyotda ishlatiladi. odatda mo‘ʼtadil iqlim zonalarida o‘sadi. linum flavum (sariq zigʻir) ii (bob. 2.2-rasm. )xususiyatlari: sariq gullar bilan ajralib turadi. ko‘proq yovvoyi shaklda uchraydi va ba’zi biologik tadqiqotlar uchun qo‘llaniladi. zigʻirnamolar oilasining boshqa turlari va xilma-xilligi linaceae oilasi o‘z ichiga ko‘plab yovvoyi va madaniy o‘simlik turlarini oladi. ularning ba’zi turlari yovvoyi bo‘lsa, boshqalari esa qishloq xo‘jaligida yoki sanoat sohasida ishlatiladi. misol uchun, linum humile va linum strictum kabi turlar ham mavjud bo‘lib, ular asosan o‘zining morfologik xususiyatlari va iqlimga moslashuvchanligi bilan ajralib turadi. linaceae oilasining biologik va ekologik o‘ziga xosliklari fotosintez: zigʻir o‘simliklari samarali fotosintezga ega va ko‘pincha qurg‘oqchilikka chidamli bo‘lishadi, chunki ular kam …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi, kelib chiqishi va sistematikasi"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi z.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya ta’lim yo’nalishi botanika fanidan kurs ishi bajardi: saymurotova m. ilmiy ish rahbari: zulunov i. andijon-2025 mavzu: zig’irnamolar qabilasi. zig’irnamolarning umumiy tavsifi. zig’irnamolarning kelib chiqishi. zig’irnamolarning sistematikasi. zig’irnamolarga kiruvchi oilalar,turkumlar va turlarning tasnifi zig’irnamolarning ahamiyati. xulosa. foydalanilga adabiyotlar. i bob. zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi, kelib chiqishi va sistematikasi i.1. zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi. zigʻirnamolar qabilasi (lotincha: linaceae) — oʻsimliklar dunyosidagi ikki pallali oʻsimliklar oilasidir. bu qabila asosan oʻrta va iliq iqlimli h...

This file contains 20 pages in PPTX format (186.3 KB). To download "zig’irnamolar qabilasining umumiy tavsifi, kelib chiqishi va sistematikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zig’irnamolar qabilasining umum… PPTX 20 pages Free download Telegram