orfografiya

PPTX 15 pages 289.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 289.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

akademik litseylarning 1-kurslari uchun ona tili fanidan tayyorlangan taqdimot andijon davlat universiteti axborot tizimlari va texnologiyalari akademik yozuv fanidan yangiboyev nazirjonning taqdimoti reja: 1. orfografiya bo`limi va uning o`rganish obyekti 2. yozuv tamoyillari 3. fonetik hodisalar va ularning turlari mavzu : fonetik hodisalar. orfografiya tilshunoslikning orgografiya bo`limi adabiy tilning yozma shaklini, to`g`ri yozuv qoidalarini (imlo qoidalarini) o`rganadi. lotinchada “orfos”- to`g`ri, “grafos”-yozaman , degan ma’noni anglatadi orfografiya tamoyillari imlo qodalari quyidagi tamoyillarga – prinsiplarga asoslanadi: 1. morfologik yozuv 2. shakliy yozuv 3. fonetik yozuv 4. tarixiy-an’anaviy yozuv 5. farqlash yozuvi morfologik yozuv - so`z asosi va qo`shimchalarini aynan yozish demakdir. bunga ko`ra so`z va uning qismlari talaffuzidan qat’i nazar asliga ko`ra yoziladi, ya’ni asosga qo`shimcha qo`shilishi bilan so`z tarkibida tovush o`zgarishi kuzatilmaydi. so`z va qo`shimcha aslan qanday bo`lsa, shunday yoziladi: fe’lning zamon va shaxs qo`shimchasi qanday eshitilishi va talaffuz qilinishidan qat’i nazar, doim –di shaklida yoziladi: ket+di = ketdi,borib+di = boribdi. …

2 / 15

shakllari ; hozirgi zamon sifatdoshini yasovchi –ur shakli : yulduzlar o`tiga bardosh berurman , fazolar taftiga toqat qilurman kabi. –mu so`roq yuklamasi: sevgini tortib bo`lurmu kabi . farqlash (differensiyalash) yozuvi talaffuzda bir-biridan aniq farqlanmaydigan yoki o`zaro farqi deyarli sezilmaydigan darajaga kelib qolgan so`z yoki qo`shimcha yozuvda maxsus qoida bilan ajratilib yozilishi farqlash yozuvi deyiladi. masalan, davo-da`vo, sher-she`r , sur`at-surat; yerli-yerlik kabi fonetik yozuv bu yozuv qoidasiga ko`ra so`z o`zak-negizida birorta fonetik hodisa kuzatiladi. fonetik hodisalarga asosga qo`shimcha qo`shilishi bilan yuz beradigan tovush tushishi, tovush almashishi, tovush orttirilishi hodisalari kiradi. tovush tushishi bunga ko`ra asosga qo`shimcha qo`shilishi natijasida asosda unli yoki undosh tovush tushib qoladi. masalan: past, sust so`zlariga –ay fe’l yasovchi qo`shimchasi qo`shilsa tovush tushadi: pasay, susay. ikki, olti, yetti kabi sonlarga jamlovchi son qo`shimchasi qo`shilsa (-ov, -ala, -ovlon) asosdagi i unlisi tushib qoladi: ikkov, yettalasi, oltov. tovush orttirilishi bunda asosga qo`shimcha qo`shilishi bilan asos tarkibida undosh tovushlar orttiriladi: achi, …

3 / 15

q tovushlari bilan tugagan so`zlarga qo`shilsa, asos yoki qo`shimcha tarkibida tovush almashadi: tekkuncha, terakka,chiqqani, buloqqa, oqquncha. oxiri –k,-q tovushlari bilan tugaydigan so`zlarga egalik qo`shimchasi qo`shilganda asos tarkibidagi jarangsiz tovush jarangli tovushga almashadi: buloq+i-bulog`i, yurak+i-yuragi, tilak+i-tilagi, bilak+i-bilagi. lekin idrok, huquq, mashq, park, kabi so`zlarga egalik qo`shimchasi qo`shilsa. tovush almashishi yuz bermaydi: idroki, mashqi, huquqi, parki kabi. fonetik hodisalar haqida ma`lumot bering t/r fonetik hodisa nomi ta`rifi misol 1 fonetik yozuv 2 fikr, saodat, auditoriya 3 so`zlar asliga ko`ra yoziladi 4 tarixiy-an‘anaviy yozuv 5 so`zlar talaffuzga ko`ra yoziladi 6 sog`gan, eggan, pedagogga e’tiboringiz uchun rahmat image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 15

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "orfografiya"

akademik litseylarning 1-kurslari uchun ona tili fanidan tayyorlangan taqdimot andijon davlat universiteti axborot tizimlari va texnologiyalari akademik yozuv fanidan yangiboyev nazirjonning taqdimoti reja: 1. orfografiya bo`limi va uning o`rganish obyekti 2. yozuv tamoyillari 3. fonetik hodisalar va ularning turlari mavzu : fonetik hodisalar. orfografiya tilshunoslikning orgografiya bo`limi adabiy tilning yozma shaklini, to`g`ri yozuv qoidalarini (imlo qoidalarini) o`rganadi. lotinchada “orfos”- to`g`ri, “grafos”-yozaman , degan ma’noni anglatadi orfografiya tamoyillari imlo qodalari quyidagi tamoyillarga – prinsiplarga asoslanadi: 1. morfologik yozuv 2. shakliy yozuv 3. fonetik yozuv 4. tarixiy-an’anaviy yozuv 5. farqlash yozuvi morfologik yozuv - so`z asosi va qo`shimchalarini aynan yoz...

This file contains 15 pages in PPTX format (289.2 KB). To download "orfografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: orfografiya PPTX 15 pages Free download Telegram