orfografiya haqida ma'lumotlar

DOC 5 pages 78.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: maktab o‘quvchilarining imloviy savodxonligi 3-amaliy mashg‘ulot mavzusi: orfografiya haqida umumiy ma’lumot amaliy mashg‘ulot mavzusi maqsadi: talabalarga orfografiya haqida umumiy ma’lumot berish, bilimlarini mustahkamlash. mavzuga oid topshiriq va testlar ustida ishlash ko‘nikmasini hosil qilish. amaliy mashg‘ulot rejasi: 1.orfografik malakalarni shakllantirish 2.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining savodxonligini oshirish 3.orfografik malakalarni shakllantirishda yozma ishlarning ahamiyati adabiyotlar: 1.nurmonov а va boshqalar. hozirgi o‘zbek adabiy tili. t.: “ilm ziyo”, 2013. 2.jamolxonov h. hozirgi o‘zbek adabiy tili. t.: “talqin”, 2005. 3.hamroyev m.a. ona tili. toshkent, 2007. tayanch so’zlar: orfografik malaka, savodxon, shakllantirish, yozuv, nutq faoliyati, grafik malaka, grammatik, fonetik, so'z yasalishiyozma ish. amaliy mashg‘ulotda talabalarga ma’ruza mashg’ulotida o’tilganlar qisqacha takrorlanib esiga solinadi. shundan so ‘ng talabalar beilgan topshiriqlar asosida mustaqil, guruhlarga bo ‘linib ishlaydilar 1.orfografik malakalarni shakllantirish o'qituvchi imloviy malakaning psixologik tabiatidan kelib chiqib, kichik yoshdagi o'quvchilarda imloga oid malakani shakllantirish ustida ishlash metodikasini belgilaydi. imloviy malaka maxsus nutq malakasidir. to'g'ri yozuv - maxsus nutq faoliyati; yozuv …

2 / 5

laka asosiga qo'yilgan ko'nikma mustahkamlanadi, takomillashadi, yaxshilanadi (harakat tezlashadi, aniq va to'g'ri bo'la boshlaydi, ishonarli va tejamli bajariladi); shuning bilan birga, faoliyatning tuzilmasi qayta quriladi: mayda birlik bilan ishlash kcngroq, butun, qo'shilgan birliklar bilan ishlashga o'tadi (masalan. so'zni harflab ko'chirish, bo'g'inlab ko'chirish bilan, keyin so'zni yaxlit ko'chirish bilan, so'ngra u gapni ko'chirish bilan almashadi). bir imlo malakasi avtomatlashadi, imloga oid boshqa hodisa o'rganiladi va asta-sekin so'zni to'g'ri yozish malakasi hosil bo'ladi. umuman olganda, yozuv murakkab harakat sifatida.ongli jarayonligicha qoladi. 1 to'g'ri yozuv malakasining shakllanishi uchun o'quvchidan fikrlash faoliyati talab etiladi. biror to'g'ri yozuv hodisasini o'zlashtirish uchun o'quv va yodda saqlashgina emas, balki analiz va sintez tatbiq etiladi. bunda grammatik va imloviy hodisalarning o'xshash va farqli tomonlarini aniqlash uchun taqqoslash usulidan foydalanish hamda so'z va so'z shakllarini ma'lum grammatik yoki grafik guruhlarga ajratish, muayyan tizimga solish, tushuntirish va isbotlash mashqlaridan foydalanish muhim o'rin tutadi. shunday qilib, orfografiyani o'rgatishda, grammatikani o'rgatish kabi, …

3 / 5

ining ijtimoiy ahamiyatini ta'kidlaydi. imlo qoidalarini grammatik, fonetik, so'z yasalishiga oid materiallarni ma'lum darajada bilmasdan turib o'zlashtirish mumkin emas. grammatik nazariya imlo qoidaiari uchun poydevor hisoblanadi. shuning uchun boshlang'ich sinflarda imlo qoidasi shu qoidaga asos bo'ladigan grammatik nazariyaga bog'liq holda o'rganiladi. masalan, shakl yasovchi qo'shimchalarning yozilishi haqidagi qoidalar „ot", „sifat", „son". „kishilik olmoshlari", „fe’l“ mavzulari ichiga kiritilgan. materialning bunday joylashtirilishi grammatika bilan orfografiyani bir-biriga bog'liq holda o'rganishni ta'minlaydi. imlo qoidasi bevosita grammatik nazariya elemcnllaridan so'ng o'rganiladi. masalan, otlarning kelishiklar bilan turlanishi o'rganilgach, kelishik qo'shimchalarining yozilishi haqidagi ko'nikma shakllantiriladi. „sifat" mavzusini o'rganish -roq qo'shimchasining va qip-qizit, yum-yumaloq kabi sifatlarning yozilishiga, „fe'l" mavzusini o'rganish bo'lishsizlik (-ma) va o'tgan zamon (-di) qo'shimchalarining yozilishiga zamin yaratadi. imlo qoidalarini o'rgatishga bunday yondashish boshlang'ich sinflarda barcha orfografik materiallarni o'rganishda lipik hisoblanadi. imlo qoidaiari ustida ishlash - murakkab jarayon, qoidaning mohiyatini ochish, o'quvchilarning qoida ifodasini o'rgamb olishlari, qoidani yozuv tajribasiga tatbiq etish uning asosiy komponentlari hisoblanadi. qoida …

4 / 5

va xilma-xil mashqlarni bajarish yo'li bilan uni yangi til materialiga, ya'ni yozuv tajribasiga tatbiq etadilar. qoida ustida ishlash metodikasi shu qoidaning xarakteriga qarab tanlanadi. masalan, bo'lishsizlik qo'shimchasi (-ma) ning yozilishini deduktiv yo'l bilan o'rgatish mumkin. jo'nalish kelishigi qo'shimchasi (-ga) ning oxiri -k bilan tugagan otlarga -ka, -q bilan tugagan otlarga -qa shaklida qo'shilishi haqidagi qoidani indukgiv yo'l bilan tushuntirish maqsadga muvofiq. o'quvchilar qoidadagi asosiy fikrni ajratishga yordam beradigan vazifalarni bajarsalar, uni o'zlashtirish xiyla qulay bo'ladi. chunki bolalar aniq material bilan ishlaydilar va uni tahlil qilish vaqtida qoidaning muhim qismlarini ajratadilar, qoidani ongli o'zlashtiradilar. nimanidir, masalan, so'zlarning talaffuzi va yozilishini, so'z turkumlarini, so'z qismlarini bir-biriga taqqoslash o'quvchilarning aqliy faol-ligini oshiradi. bunda yana qoidaning ajratilgan belgisini aniq yozib ko'rsatish ham ahamiyatli hisoblanadi. qoidada aks ettirilgan muhim fikrni ajratishga o'qituvchining savollari yordam beradi. bu savollar, o'z navbatida, qoidani shakllantirish rejasi ham hisoblanadi. qoida ustida jamoa bo'lib ishlash bilan birga, darslikdan foydalanib, mustaqii ishlash …

5 / 5

balki so'zni to'g'ri yozishdagi xususiyatlar aniq material misolida qayta tushuntirilishi lozim. 3.orfografik malakalarni shakllantirishda yozma ishlarning ahamiyati imloga oid mashqlar imloviy ziyraklik ko'nikmasini shakllantirishga, tegishli o'rinda qoidani tatbiq qilishga, mashqlarning qismlari o'rtasidagi bog'lanishni belgilash, ularni umumiy va yagona faoliyat tizimiga kiritishga, o'quvchilar uchun qoidaning mohiyatini aniqlash va uni shakllantirishga qaratiladi. qoidani tatbiq qilish davridagina uning mazmuni chuqurroq o'zlashtiriladi. metodikada imloga oid mashqlar-ga: 1) grammatik-orfografik tahlil; 2) ko'chirib yozuv: 3) diktantlar; 4) leksik-grammatik tahlil; 5) bayonlar kiradi. grammatik-orfografik va leksik-orfografik tahlilda orfografiyaning grammatika va leksika bilan bog'lanishi, ko'chirib yozuv va diktantda o'quvchilar faoliyatini belgilaydigan omillar, xususan, ko'chirib yozuvda ko'z va qo'l harakati uquvi, diktantda eshituv uquvi hisobga olinadi. ko'chirib yozuv ko'rib idrok qilingan so'z, gap va matnni yozma shaklda ifodalashdir. boshlang'ich sinflarda husnixat va imlo qoidalariga rioya qilib, tuzatishlatga yo'l qo'ymay va tartibli, harflarni tushirib qoldirmay, o'rnini almashtirmay, tinish belgilarini to'g'ri qo'llab ko'chirib yozuv ko'nikmasi shakllantirilishi kerak. o'quvchilarda bu ko'nikmani hosil …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "orfografiya haqida ma'lumotlar"

mavzu: maktab o‘quvchilarining imloviy savodxonligi 3-amaliy mashg‘ulot mavzusi: orfografiya haqida umumiy ma’lumot amaliy mashg‘ulot mavzusi maqsadi: talabalarga orfografiya haqida umumiy ma’lumot berish, bilimlarini mustahkamlash. mavzuga oid topshiriq va testlar ustida ishlash ko‘nikmasini hosil qilish. amaliy mashg‘ulot rejasi: 1.orfografik malakalarni shakllantirish 2.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining savodxonligini oshirish 3.orfografik malakalarni shakllantirishda yozma ishlarning ahamiyati adabiyotlar: 1.nurmonov а va boshqalar. hozirgi o‘zbek adabiy tili. t.: “ilm ziyo”, 2013. 2.jamolxonov h. hozirgi o‘zbek adabiy tili. t.: “talqin”, 2005. 3.hamroyev m.a. ona tili. toshkent, 2007. tayanch so’zlar: orfografik malaka, savodxon, shakllantirish, yozuv, nutq faoliyati, grafik malaka, ...

This file contains 5 pages in DOC format (78.5 KB). To download "orfografiya haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: orfografiya haqida ma'lumotlar DOC 5 pages Free download Telegram