qadimgi kichik osiyo

DOCX 6 pages 28.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

qadimgi kichik osiyo fargʻona davlat universiteti tarix fakulteti tarix yo’nalishi 1-bosqich 25.74 guruh talabasi sodiqova madinabonu abdujabbor qizi annotatsiya ushbu maqola qadimgi kichik osiyo (anatoliya) tsivilizatsiyalarining tarixiy rivojlanishini chuqur tahlil qiladi. bronza davridan temir davrigacha bo‘lgan davrda xetlar, luviylar, friglar, lidiyaliklar va boshqa xalqlarning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy hayotini yoritadi. maqolada arxeologik topilmalar, yozma manbalar va qiyosiy tahlil asosida tsivilizatsiyalarning o‘zaro ta’siri, imperiyalarning yuksalishi va qulashi ko‘rib chiqiladi. xususan, xet podsholigining tuzilishi, frig va lidiya davlatlarining iqtisodiy yutuqlari va yunon kolonizatsiyasi ta’siriga alohida e’tibor qaratilgan. statya posvyashena glubokomu analizu istorii tsivilizatsiy drevney maloy azii (anatolii). rassmatrivaetsya period ot bronzovogo veka do jeleznogo, vklyuchaya xettov, luviytsev, frigiytsev, lidiytsev i drugie narodi. na osnove arxeologicheskix naxodok, pismennix istochnikov i sravnitelnogo analiza osveshayutsya politicheskaya, ekonomicheskaya, sotsialnaya i kulturnaya jizn, vzaimovliyanie tsivilizatsiy, pod'yom i padenie imperiy. osoboe vnimanie udeleno strukture xettskogo tsarstva, ekonomicheskim dostijeniyam frigii i lidii, a takje vliyaniyu grecheskoy kolonizatsii.[footnoteref:1] [1: …

2 / 6

impact of greek colonization. kalit so‘zlar o‘zbek tilida: qadimgi kichik osiyo, xetlar, luviylar, friglar, lidiyaliklar, anatoliya tsivilizatsiyalari, bronza davri, arxeologiya, imperiya tuzilishi, madaniy ta’sir. russkiy yazik: drevnyaya malaya aziya, xetti, luviytsi, frigiytsi, lidiytsi, anatoliyskie tsivilizatsii, bronzoviy vek, arxeologiya, struktura imperii, kulturnoe vliyanie. english: ancient asia minor, hittites, luwians, phrygians, lydians, anatolian civilizations, bronze age, archaeology, empire structure, cultural influence. kirish qadimgi kichik osiyo (hozirgi turkiya hududidagi anatoliya yarim oroli) insoniyat tsivilizatsiyasining eng muhim o‘choqlaridan biri bo‘lgan. bu hudud sharq va g‘arb o‘rtasidagi ko‘prik vazifasini o‘tagan bo‘lib, bronza davridan (mil. av. iii–ii ming yilliklar) boshlab temir davrigacha (mil. av. i ming yillik) ko‘plab tsivilizatsiyalarning vujudga kelishiga guvoh bo‘lgan. kichik osiyo geografik jihatdan murakkab relyefga ega: tog‘li platolar, daryo vodiylari (germos, kaystr, galis) va egey dengizi sohillari savdo va madaniy aloqalarni rivojlantirgan. bu yerda ilk shaharlar, yozuv tizimlari va imperiyalar paydo bo‘lgan. qadimgi kichik osiyoning o‘rganilishi xix asr oxiri – xx asr …

3 / 6

oritish. davr xususiyatlari (migratsiyalar, “dengiz xalqlari” bosqini mil. av. 1200 y.) hisobga olinib, tsivilizatsiyalarning o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatiladi. bu mavzu dolzarbligi shundaki, kichik osiyo yunon-rim va sharqiy tsivilizatsiyalar o‘rtasidagi sintezni ifodalaydi, bu esa zamonaviy yevropa-sharq aloqalarini tushunishga yordam beradi. kirish qismida ta’kidlanadiki, kichik osiyo tsivilizatsiyalari indo-yevropa migratsiyalari (xet-luviy tillar) va mahalliy substrat (xattilar) sintezi natijasida shakllangan. bu jarayon bronza davri oxiridagi global inqiroz (mil. av. 1200 y.) bilan uzilgan, ammo temir davrida frig va lidiya davlatlari orqali davom etgan. maqola quyidagi tuzilishga ega: asosiy qismda davrlar bo‘yicha tahlil, xulosa va adabiyotlar ro‘yxati. asosiy qism bronza davri: xet podsholigi va luviy tsivilizatsiyalari qadimgi kichik osiyoning eng yirik davlati – xet podsholigi (eski podsholik mil. av. 1650–1400 y., yangi podsholik mil. av. 1400–1200 y.) bo‘lgan. xetlar (nesitlar) indo-yevropa tilli xalq bo‘lib, mil. av. xviii asrda anatoliyaga kelib, mahalliy xattilar bilan aralashgan. poytaxt xattusa (bog‘azkoy) markaziy platoda joylashgan bo‘lib, mudofaa devorlari (6 km uzunlikda) …

4 / 6

i). qiyosiy jihatlar: xetlar misr bilan qadesh jangi (mil. av. 1274 y., ramses ii bilan) va ilk tinchlik shartnomasini tuzgan. assiriya va mitanni bilan raqobatda luviylarni o‘zlashtirgan. xet imperiyasi “dengiz xalqlari” bosqini natijasida qulagan (mil. av. 1180 y.), bu sharqiy o‘rta yer dengizi inqiroziga olib kelgan. temir davri boshlanishi: frig va lidiya davlatlari (mil. av. xii–vi asrlar) xet qulashidan keyin kichik osiyo parchalangan. friglar (balqan migratsiyasi, mil. av. xii asr) markaziy platoni egallab, gordion poytaxt qilgan. lidiyaliklar (luviy substrat) g‘arbda sard poytaxt bilan davlat barpo etgan. amaliy jihatlar: friglar yog‘och me’morchilik va tumulus qabrlari (midas tumulusi, diametri 300 m) bilan mashhur. iqtisodiyot – chorvachilik va savdo. lidiyaliklar oltin konlari (paktol daryosi) tufayli boyigan, ilk tanga zarb qilgan (mil. av. vii asr, kröz davrida). savdo yo‘llari egey va sharqni bog‘lagan. tahliliy jihatlar: frig jamiyatida ona xudosi kibela (kuvava) kulti hukmron, attis mifi. podshoh midas afsonasi boylikni ramziy ifodalaydi. lidiya ijtimoiy tuzumi …

5 / 6

va falsafa (fales, geraklit – efeslik). arxeologik topilmalar (artemida ibodatxonasi) sintezni ko‘rsatadi. qiyosiy jihatlar: yunon polislari lidiya boyligi va sharqiy dinlardan ta’sirlangan, ammo demokratiya va falsafani olib kelgan. xulosa qadimgi kichik osiyo tsivilizatsiyalari insoniyat tarixida noyob sintezni ifodalaydi: indo-yevropa migratsiyalari mahalliy substrat bilan qo‘shilib, xet imperiyasidan lidiya tangalarigacha yutuqlarga erishgan. bronza davri inqiroziga qaramay, temir davrida frig va lidiya davlatlari orqali madaniyat davom etgan, yunon kolonizatsiyasi bilan ellinizmga asos solgan. bu jarayonlar savdo, din va harbiy texnologiyalarning globallashuvini ko‘rsatadi.zamonaviy tadqiqotlar (luwian studies loyihasi) yangi kashfiyotlar va’da qilmoqda. kichik osiyo tarixi sharq va g‘arb o‘rtasidagi dialogning abadiy namunasi bo‘lib qoladi. foydalanilgan adabiyotlar 1. bryce t. the kingdom of the hittites. oxford, 2005. 2. collins b.j. the hittites and their world. atlanta, 2007. 3. melchert h.c. the luwians. leiden, 2003. 4. macqueen j.g. the hittites and their contemporaries in asia minor. london, 1986. 5. hawkins j.d. corpus of hieroglyphic luwian inscriptions. berlin, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi kichik osiyo"

qadimgi kichik osiyo fargʻona davlat universiteti tarix fakulteti tarix yo’nalishi 1-bosqich 25.74 guruh talabasi sodiqova madinabonu abdujabbor qizi annotatsiya ushbu maqola qadimgi kichik osiyo (anatoliya) tsivilizatsiyalarining tarixiy rivojlanishini chuqur tahlil qiladi. bronza davridan temir davrigacha bo‘lgan davrda xetlar, luviylar, friglar, lidiyaliklar va boshqa xalqlarning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy hayotini yoritadi. maqolada arxeologik topilmalar, yozma manbalar va qiyosiy tahlil asosida tsivilizatsiyalarning o‘zaro ta’siri, imperiyalarning yuksalishi va qulashi ko‘rib chiqiladi. xususan, xet podsholigining tuzilishi, frig va lidiya davlatlarining iqtisodiy yutuqlari va yunon kolonizatsiyasi ta’siriga alohida e’tibor qaratilgan. statya posvyashena glubokomu analizu...

This file contains 6 pages in DOCX format (28.8 KB). To download "qadimgi kichik osiyo", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi kichik osiyo DOCX 6 pages Free download Telegram