organizmning sensor sistemasi

PPT 73 pages 7.2 MB Free download

73 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type PPT

Pages 73

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 73

powerpoint presentation toshkent davlat stomatologiya instituti. normal fiziologiya fani ma'ruzachi: dots. alyaviya o.t @komilov_006. mavzu: organizmning sensor sistemasi reja: organizm analizator sistemalarining umumiy fiziologiyasi. og'iz yoki oral analizatori xaqidagi tushuncha, oziqa moddalarni approbatsiyasidagi roli. ta'm bilish va xid bilish analizatorlari. stomatologiyada og'riqning fiziologik asoslari. bolalar sensor tizimining o'ziga xosligi. @komilov_oo6 theme: touch system of an organism questions of a theme: the general physiology analyzer systems of an organism. concepts about the oral or oral analyzer, a role in approbation of food substances. flavouring and olfactory analyzers. physiological bases of a pain, value in stomatology. @komilov_oo6 analizator – organizmning tashqi va ichki muhitlarini o'zgarishlarini qabul qilib va analiz qiluvchi markaziy va periferik tuzilmalarning majmui. @komilov_oo6 tashqi sensor sistemalarining ahamiyati tashqi dunyoni bilishga imkon yaratish tashqi muhitga organizmni moslashishi @komilov_oo6 bugungi kunda analizatorlar terminini o'rnida “sensor sistemalar termini” ishlatiladi. @komilov_oo6 psixik faoliyatning bir shakli bo'lib – sezgi hisoblanadi. bu esa sezgi organlari …

2 / 73

sensor voronkalarni” xosil qilish vertikal va gorizontal bo'yicha shakllanishi sensor tizimning asosiy funktsiyalari signallarni topish ta'sirlovchilarni ajratish informatsiyani o'zgartirish va o'tkazish informatsiyani kodlash signallarni detektorlash obrazlarni tanish sensitizatsiya – sensor tizimlarni sezuvchanligini oshishi (tiroksin miqdorini qonda oshishi, simpatik asabni qo'zg'alishi). innertsiyalik – ta'sirot boshlanishidan sezgini paydo bo'lishini kechikishi va ta'sirot to'xtagandan keyin davom etishi (ko'rish sezgisi uchun 0,1 s. va 0,05 s., “fi-fenomeni”). sensor tizimining asosiy xossalari adekvat ta'sirlovchiga yuqori sezgirlik adaptatsiyaga layoqati sensitizatsiya innertsiyalik sensor tizimlarning o'zaro dominantlik munosabati elementar birlamchi analizga layoqatligi retseptorlar klassifikatsiyasi: birlamchi sezuvchi retseptorlar – hid bilish, taktil, proprioretseptorlar. bu retseptorlarda ta'sirotni qabul qilib olish va nerv impulsiga o'zgartirish retseptorning o'zida – sezuvchi neyronida vujudga keladi. ikkilamchi sezuvchi retseptorlar – ta'm bilish, ko'rish, eshitish, vestibulyar. ta'sirot bilan birinchi sezuvchi neyron orasida yuqori ixtisoslashgan retseptor hujayra joylashgan. birinchi neyron retseptor hujayra orqali qo'zg'aladi. ta'sirotni qabul qilish muhitiga qarab (ekstro-, intero- va proprioretseptorlar) adekvat ta'sirlovchini tabiatiga qarab …

3 / 73

ning tashqi membranasini depolyarizatsiyalaydi. buni retseptor potentsiali yoki generator potentsiali deb aytiladi. xossalari bilan retseptor potentsiali (rp) lokal javobga o'xshaydi. rp “bor yoki yo'q” qonuniga bo'ysunmaydi rp ta'sirot kuchiga bog'liq ketma – ket ta'sirotlar qo'shila oladi – summatsiyalanadi. rp nerv tolasi bo'ylab tarqalmaydi rp uzoq vaqt davom etadi δj – sezish kuchi; j – ta'sirot kuchi; k – konstanta. sezgi ta'sirot kuchining logorifmiga proportsional ravishda oshib boradi: s = a log ∙ j + b s - sezish kuchi; j - ta'sirot kuchi; a, b- konstanta. veber-fexner qonuni – ta'sirotning o'sishi sezilarli darajada bo'lishi uchun u ilgarigi ta'sirotdan muayyan qismga ortiqroq bo'lishi kerak. yuz-jag' soxasidagi organlardan mas ga boradigan informatsiya xarakteriga ko'ra 6 xil sezgi farqlanadi: ta'm, sovuq, issiq, taktil, og'riq, proprioretseptiv. yuz-jag' soxasidagi organlarning retseptorlari xar qanday faoliyatda yagona sensor tizim kompleks tuzilmasi bo'lib, bir vaqtda qo'zg'aladilar. og'iz bo'shlig'iga ovqat kirganda faqat og'iz bo'shlig'i shilliq qavatining xar xil retseptorlari …

4 / 73

ddiy va murakkab shoxlangan) va koptokcha shakliga ega. butasimon retseptorlar: oddiysi- shoxlanish yuzasi kichik va murakkab shoxlangan – shoxlanish yuzasi katta, bular kolagen tolalarida tugaydilar. tomir-to'qima retseptorlari – bular qisman periodontni kologen tolalar tutami bilan, qisman qon tomirlari bilan zich aloqa qiladilar. koptokchasimon retseptorlar – kichkina uchustkada buralgan shaklga ega periodontning nerv retseptorlarini o'ziga xos bar'er sifatida ko'rishimiz mumkin. chakka- pastki jag' bo'g'imi bilan birga tishlarga va jag' suyaklariga juda katta yuklamalarning ta'sirini oldini oladi. bundan tashqari retseptorlar kuchli ta'sirlanishi natijasida xosil bo'lgan mo'l afferent oqim tish-jag' soxasi tizimi bilan bog'liq bo'lmagan organlar faoliyatiga– xazm qilish traktining ayrim bo'limlariga: endokrin bezlari, tomirlar tizimi va boshqalarga reflektor ta'sir qilishi mumkin. patologik jarayonga chalingan yuz-jag' soxasidagi organlardan impulsatsiya masning xar hil sathlarida kuchaygan patologik qo'zg'alishlar generatorini hosil bo'lish asosining sababi bo'lishi mumkin. xronik – uzoq vaqt davom etadigan og'riq odontogen sababli uch boshli nervning nevralgiyasida odamning psixik soxasiga masalan, maksimal depressiv xolatiga …

5 / 73

a nisbatan oshadi. membrana depolyarizatsiyalanadi – retseptor potentsiali xosil bo'ladi ta'm sezishni buzilishlari agevziya – yo'qolishi gipogevziya – pasayishi gipergevziya – oshishi paragevziya – ta'm sezishni buzilib sezilishi disgevziya – ta'mli moddalarni nozik analizini buzilishi ta'm gallyutinatsiyalari ta'm agnoziyasi – sezadi lekin aytolmaydi. hid sezish analizatori periferik qismi yuqori burun yo'lining orqa qismida joylashgan. odamda retseptorlarning umumiy soni 10 mln ga yaqin, birlamchi sezuvchi retseptorlarga taaluqli ta'sir qiladigan hidli moddaning molekulasi retseptor membranasidagi oqsil shakliga mos kelsa, kontakt vujudga keladi, oqsil konfiguratsiyasi o'zgaradi, natriy kanallari ochiladi, membrana depolyarizatsiyalanadi, rp hosil bo'ladi. o'tkazuvchi yo'llar yordamida markaziy qismiga – noksimon bo'lakni oldingi qismiga – gippokampga xp etkaziladi. odam asosan 7 ta asosiy birlamchi hidlarni sezishga ega: kamforaga o'xshash gul muskat yalpiz efir chiriq o'tkir birlamchi hidlar aralashishi natijasida boshqa hid sezgilari paydo bo'ladi. hid sezishi bog'liq: hidli moddalarning kimyoviy strukturasiga havodagi kontsentratsiyasiga burundan o'tish tezligiga retseptorlarning funktsional holatiga hid sezishning buzilishlari gipoosmiya …

Want to read more?

Download all 73 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning sensor sistemasi"

powerpoint presentation toshkent davlat stomatologiya instituti. normal fiziologiya fani ma'ruzachi: dots. alyaviya o.t @komilov_006. mavzu: organizmning sensor sistemasi reja: organizm analizator sistemalarining umumiy fiziologiyasi. og'iz yoki oral analizatori xaqidagi tushuncha, oziqa moddalarni approbatsiyasidagi roli. ta'm bilish va xid bilish analizatorlari. stomatologiyada og'riqning fiziologik asoslari. bolalar sensor tizimining o'ziga xosligi. @komilov_oo6 theme: touch system of an organism questions of a theme: the general physiology analyzer systems of an organism. concepts about the oral or oral analyzer, a role in approbation of food substances. flavouring and olfactory analyzers. physiological bases of a pain, value in stomatology. @komilov_oo6 analizator – organizmning tashq...

This file contains 73 pages in PPT format (7.2 MB). To download "organizmning sensor sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning sensor sistemasi PPT 73 pages Free download Telegram