sensorjarayonlar psixofizialogiyasi vasensor tizimining umumiy hususiyatlari

PPTX 21 pages 11.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

pptxgenjs presentation international school of finance technology and science mavzu: sensor jarayonlar psixofizialogiyasi va sensor tizimning umumiy hususiyatlari. sensor jarayonlar psixofizialogiyasi va sensor tizimining umumiy hususiyatlari fiziologiya - funksiyalarini xar tomonlama chuqur tushunish uchun ularing xamma xossalarini, ko'rinishlarini, o'zaro munosabatlarini organizmni turli xolatlarida va tashqi muxitning turli sharoitda aniqlashga intiladi. fiziologiya - funksional fa’oliyatini turda individda rivojlanishini, ularning doimo o'zgaruvchi tashqi muxit sharoitiga moslashishini o'rganadi. funksiyalarni chuqur o'rganish va shu tariqa, faol ta'sir qilib ularni xoxlagan tomonga yo'naltirish fiziologiyaning oldiga qo'ygan asosiy vazifalaridan biridir. sensor jarayonlar insonning sezgi organlari orqali muhitni idrok etish jarayonini o'rganadi. bu jarayon psixologiya, fiziologiya va texnologiyaning birgalikdagi o'rganish ob'ekti bo'lib, organizmning tashqi va ichki muhit bilan moslashuv mexanizmlarini yoritadi. organizmda mavjud reseptor hujayralar boshqa hujayralardan ikki jixatdan farq qiladi. birinchidan, ta'sirot energiyasi reseptorlar uchun oldindan hujayrada jamg'arilgan energiya xisobiga yuzaga chiqadigan jarayonlarni ishga solib boruvchi rag'bat (stimuli) xizmat qiladi. ikkinchidan, reseptor hujayralar o'z potensialini xosil …

2 / 21

keladi. ba'zi reseptorlarning rag'bat bilan ta'sirlanishida hujayraning barcha qismlari ishtirok etadi (masalan, qonda kislorod tarangligi sezuvchi xemoretseptorlar). qabul qilish mumkin bo'lgan adekvat ta'sirlovchilarga qarab, retseptorlani quyidagicha tasnif etiladi: 1. mexanoreseptorlar- ta’sirlovchining mexanik energiyasini qabul qilishga moslashgan. bunday reseptorlar teri, yurak tomir sistemasi, ichak organlari, tayanch xarakat aparati, eshituv va muvozanatni saqlash sistemalariga mos. 2. termoreseptorlar -harorat o'zgarishlariga sezgi. sovuqni sezuvchi va issiqni sezuvchi termoreseptorlarning ko'p qismi terida joylashgan. ichki organlar va markaziy nerv sistemasida ham shunday reseptorlar bor. 3. xemoreseptorlar- imyoviy omillar ta'siriga sezgir. ular ta'm va xid sezuvchi sensor sistemalarning chet qismini tashkil qiladi. bu tipdagi reseptorlar tomirlar sistemasining turli qismlarida va ba'zi to'qimalarda ham uchraydi. 4. fotoreseptorlar- nur energiyasini qabul qiladi. bu reseptorla yorug'lik kuchini ajratish va rang ko'rish imkoniyatini beradi. 5. og'riq (posiseptiv) reseptorlari og'riqni paydo qiluvchi ta'sirotlarni qabul qiladi. bu sezgi organizmdagi reseptorlarning deyarli hammasiga o'ta kuchli ta'sir qilganda paydo bo'ladi. sensor jarayonlarining psixofizialogik asoslari fizik …

3 / 21

qiladi. ikkilamchi reseptor va sensor neyron o'simlari o'rtasida sinapslar joylashgan. reseptor hujayrada xosil bo'ladigan qo'zg'alish bu sinaps orqali neyronga o'tkaziladi. demak, sensor neyronni tashqi ta’sirot bevosita emas, maxsus reseptor hujayra orqali qo'zg'atadi. ta’m sezuv, ko'ruv, eshituv vestibulyar apparat reseptorlari ikkilamchi reseptorlaga kiradi. ta'sirlovchi reseptor hujayra membranasining ba'zi ionlar uchun o’tkazuvchanligini o'zgartiradi. membrana orqali natriy va kalsiy ionlarning paydo bo'lgan va ichkariga qaratilgan oqimi reseptor potensial rivojlanishiga olib keladi. birlamchi reseptorlarda reseptor potensial afferent nerv tolasining xarakat potensialiga aylanadi va nerv markaziga tegishli axborotni yetkazadi signallarni qayta ishlash jarayonida analizatorlar ko'p operasiyalarni bajaradi. bu operasiyalardan asosiylari: signallarni topish (aniqlash); 2) signallarni birini-biridan ajratish; 3) signallarni o’tkazish va o'zgartirish; 4) ma’lumotlarni kodga solish; 5) signallarni u yoki bu xossalarini detektorlash; 6)obrazni tanish. bulardan tashqari analizatorlaming adaptasiya xususiyati bor. masalan qo’lga toqilgan soatni biz qisqa vaqt davomida sezamiz. keyin soat borligi sezilmay qoladi. bu taktil sensor sistemada adaptatsiya (moslashish) rivojlangandan dalolat beradi. adaptatsiya …

4 / 21

ar, suyuqliklar va qattiq jismlarlarda kuzatiladigan zarrachalarning tebranishidir. bu tebranishlar ko'rsatilgan muxitlarga to'lqin sifatida tarqaladi va organizmlaming maxsus organlariga ta'sir qilib, uni shkastlanishi mumkin bo'lgan texnik hodisalardan xabardor qiladi, bir turga va boshqa turlarga mansub xayvonlar uchun o'zaro muloqot vositasi bo'lib xizmat qiladi. sensor jarayonlarning paydo bo'lish mexanizmlari 1 reseptorlar tashqi va ichki muhitdan keladigan turli xil impulslarni qabul qiluvchi ixtisoslashgan hujayralar. 2 sensor qo'zg'alish reseptorlarning fizik yoki kimyoviy ta'sirlarga javob sifatida paydo bo'ladigan elektr impulslar. 3 asab impulslari sensor qo'zg'alishlar markaziy asab tizimiga uzatiladi va u yerda qayta ishlangan. sensor jarayonlarning sezish va qabul qilish xususiyatlari sezish tashqi muhitdan yoki organizmdan keladigan turli xil ta'sirlarga reaksiya berish qobiliyati. qabul qilish sezgi organlari tomonidan qabul qilinadigan ta'sirlarga ma'noli ma'lumotlar sifatida tushunish jarayoni. diskriminatsiya turli xil ta'sirlarni bir-biridan farqlay olish qobiliyati. adaptatsiya sezgi organlari uzluksiz ta'sirlarga moslasha olish xususiyati. sensor jarayonlarning sezuvchi organlardagi roli 1 ko'rish ko'z -- yorug'likni qabul qiluvchi, …

5 / 21

b, anglash va tushunish jarayonini yuzaga keltiradi. sensor jarayonlarning xotira va e'tiborga ta'siri sensor ma'lumotlar sezgi organlari tomonidan qabul qilingan ma'lumotlar xotira va e'tiborni kuchaytiradi. selektiv diqqat e'tibor jarayoni sensor ma'lumotlarni saralash va to'plashda muhim rol o'ynaydi. sezgi xotirasi sezgi organlaridan keladigan ta'sirlar xotira tizimida saqlansadi va keyinchalik idrokka ta'sir ko'rsatadi. sensor jarayonlarning hissiy va idrokiy xususiyatlari hissiy xususiyatlar sensor ta'sirlar insonning hissiy hayotini uyg'otadi va his-tuyg'ularni shakllantiradi. idrokiy xususiyatlar sensor ma'lumotlar asosida olamni anglash, idrok etish va tushunish jarayonlari yuzaga keladi. sensor jarayonlarning amaliy qo'llanilishi texnologiyalar sensor jarayonlar asosida rivojlangan texnologiyalar (xushmuomalalik, boshqaruvlar, robotika) insonning hayotini osonlashtiradi. tibbiyot sensor texnologiyalar insonning sog'lig'ini kuzatish va tashxis qo'yishda muhim rol o'ynaydi. o'qitish ta'lim jarayonida sensor jarayonlarni o'rganish va amaliy qo'llash samaradorlikni oshiradi. e’tiboringiz uchun raxmat. image3.png image4.png image5.png image1.png image2.png image6.png image7.png image8.png image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.png image13.png image14.png image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png

6 / 21

sensorjarayonlar psixofizialogiyasi vasensor tizimining umumiy hususiyatlari - Page 6

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sensorjarayonlar psixofizialogiyasi vasensor tizimining umumiy hususiyatlari"

pptxgenjs presentation international school of finance technology and science mavzu: sensor jarayonlar psixofizialogiyasi va sensor tizimning umumiy hususiyatlari. sensor jarayonlar psixofizialogiyasi va sensor tizimining umumiy hususiyatlari fiziologiya - funksiyalarini xar tomonlama chuqur tushunish uchun ularing xamma xossalarini, ko'rinishlarini, o'zaro munosabatlarini organizmni turli xolatlarida va tashqi muxitning turli sharoitda aniqlashga intiladi. fiziologiya - funksional fa’oliyatini turda individda rivojlanishini, ularning doimo o'zgaruvchi tashqi muxit sharoitiga moslashishini o'rganadi. funksiyalarni chuqur o'rganish va shu tariqa, faol ta'sir qilib ularni xoxlagan tomonga yo'naltirish fiziologiyaning oldiga qo'ygan asosiy vazifalaridan biridir. sensor jarayonlar insonning se...

This file contains 21 pages in PPTX format (11.9 MB). To download "sensorjarayonlar psixofizialogiyasi vasensor tizimining umumiy hususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sensorjarayonlar psixofizialogi… PPTX 21 pages Free download Telegram