ўзбек тўй маъракаларини замонавий ўтказиш истиқлол даври талаби

DOC 102,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1546875057_73642.doc ўзбек тўй маъракаларини замонавий ўтказиш истиқлол давр талаби режа: 1. тарихий манбаларда тўй-маъракаларни ўтказиш хусусида. 2. ўзбекистон тараққиётининг янги босқичида тўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар, марҳумлар хотирасига бағишланган тадбирлар ўтказилишини тартибга солиш устувор вазифа. 3. тўй-маъракаларни ўтказиш бўйича баъзи амалий тавсиялар. тарихдан маълумки, бундан минглаб йиллар бурун ҳам инсонлар қаерда бўлмасинлар, маълум урф-одат ва анъаналарга амал қилишган, ўз яхши ва ёмон кунларини ҳар хил расм-русумлар орқали ифода этишган. булар орасида мукаммаллари ҳам, бугунги кун нуқтаи назаридан мантиқсизлари ҳам мавжуд. асрлар давомида юртимиз тарихида кўп ўзгаришлар ва эврилишлар содир бўлди. тузум ва даврлар ўзгарди, аммо, тўй-маъракаларни ўтказишда муаммолар камаймасдан тобора ошиб бормоқдаки, бу ҳозирда ҳам кўпчиликни тобора безовта қилмоқда. тарихий манбаларда, ҳаттоки, қуръони каримда “енглар, ичинглар, лекин исрофгарчиликка йўл қўйманглар, зеро, оллоҳ таоло исроф қилгувчиларни севмагай”, деб буюрилган. ушбу муқаддас китобда ҳашаматчилик ва исрофгарчилик барча умматни ҳалокатга олиб келади, дейди. шунинг учун ҳашаматчилар ва уларнинг фасодларига қарши уруш очиш …

.20], “оллоҳ сенга муборак қилсин, энди бир қўйни сўйиб, никоҳ тўйини ўтказгил”[б.21], “агар тўйга чақирилсангиз, албатта боринг” [б. 22], “оллоҳга ва қиёмат кунига иймони бор ҳар бир аёл ўлган кишига уч кундан ортиқ мотам тутиши дуруст эмас, лекин эри ўлган хотин тўрт ойу ўн кун мотам тутади” [б.21]. шунингдек, аллома ақиқа ҳақида ҳам ёзган. ақиқада расулуллоҳ (с.а.в) “ўғил бола учун иккита тенг ёшли қўй ва қиз бола учун битта қўй сўйишни буюрганлар”, расулуллоҳ (с.а.в) шундай деганлар “ўғил болага ақиқа қилинглар, унинг номидан “қўй сўйиб қон чиқаринглар ва сочини олинглар” [б.33], расулуллоҳ (с.а.в) бундай деганлар “ўғил бола ўз ақиқасига боғлиқ, унинг номидан еттинчи куни қўй сўйилади, унга исм қўйилади ва сочи олинади” [б.34], ( абу исо ат-термизий, саҳиҳи термизий. танланган ҳадислар, араб тилидан абдуғани абдулло тарж. т.: ғ.ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1993). соҳибқирон амир темур даврида оилавий урф-одат ва маросимларни ўтказиш давлат сиёсати даражасида бўлган. темурбек бобокалонимиз ёзадики: “ …

а энг долзарб вазифалардаи бири ҳисобланади. шунинг учун ҳам халқимизнинг ўтмишидаги бой маданий меросини холисона ўрганиш ва бугунги кундалик ҳаётда улардан оқилона фойдаланиш миллий мафкурани такомиллаштириш учун энг асосий манбалардаи бири саналади. ватанимиз кейинги даври тарихи саҳифаларига мурожаат қилсак, xx асрнинг биринчи чорагида туркистондаги энг муҳим ижтимоий-сиёсий ва тарихий ҳодиса-жадидчилик ҳаракати ҳисобланади. жадидчилик давлат тузуми бошқарувни ислоҳ этиш ва миллатни ривожлантириш орқали жамиятни янги тараққиёт босқичига олиб чиқишни асосий мақсад қилиб қўйган ғоялар ва аниқ амалий тадбирларни ўзида мужассамлаштирган эди. бу ҳаракат жаҳон цивилизациясида салоҳиятли ўринда турган туркистондек улкан бир ўлкада кўп асрлар давомида ҳаётнинг шарқона тизими сақланиб қолинган ҳолда, уни ғарб тараққиёти натижалари билан бойитишни кўзлаганди. ва xx аср бошидаги истибдод шароитида халқимизни ўз тақдирини ўзи белгилаш йўлида курашга чақириб, истиклол ғояларини тарғиб этган. юртимиздан етишиб чиққан маърифатпарвар зиёлилар-жадидлар халқимизнинг маънавий-маърифий савиясини янада ошириш учун турли хурофот ва зарарли иллатларга қарши курашни асосий мақсад қилиб қўйган эдилар. жумладан улар …

бирида тўйлардаги исрофгарчиликлар тўғрисида шундай фикрни билдирган эди: «авваллари қандоғ яхши бўлса, сўнгги кунларда ва сўнгги йилларда кундан кун орқага қараб қадам қўйилмоқдадур... ул вақтларда бундоқ беҳуда исрофлик тўйлар ҳам бўлмас эди». унинг фикрича, бурун деҳқонлар ёз давомида ишлаб топган маблағларини бола-чақаси билан қиш давомида еб-ичар эди, бугунги иқтисодий ночорликлар таркибига исрофгар тўйлар ҳам қўшилди. фарғона жадидларининг таниқли намояндаси исҳоқхон ибрат тўйлардаги исрофгарчиликлар, ортиқча харажатлар, ёшларнинг илм олишидан кўра, турли ишқибозликларга мойил эканлиги ҳақида ўзининг теран мулоҳазаларини билдирган: «ҳали ҳам биз ўз динимизга ҳаракат қилмай оқча топсак, ҳою-ҳавас овлоқ тўйларга ўн минг беҳуда сарф қиламиз, қайси уламо буларга фатво берган ҳалол деб... бу аҳволи баъдларни, бу мараз дарду доруси илмдир... илмсиз киши асоссиз девор дегани. асоссиз девор ғоятда беэътибор бўлур. илм ўқунг, ўқутинг, ахлоқи фунун, замонага илмлар эрур...». алломанинг бу қуйма фикрлари билан ёшларни дунёвий билимларини эгаллашга ундайди, албатта. масалан, «нажот» рўзномасида эълон қилинган «шўройи исломия» ташкилотининг тўй-маъракаларни тартибга солиш …

аҳмудхўжа беҳбудийнинг (1875-1919) “ойна” журналида “аъмолимиз ёинки муродимиз “(,,ойна”, 1913 йил 6-7-сонлар), ,,ҳафизи сиҳати оила” (оила соғлигининг ҳимояси”), ,,ойна’’,1914 йил 14-сон), ,,бизни кемиргувчи иллатлар’’ (,,ойна,1915 йил 13-сон) каби маколалари чоп этилган. аллома “бизни кемиргувчи иллатлар” мақоласида ёзадики, “... биз- туркистонийларни шахри ва қишлоқи ёинки ярим маданий, ярим вахший синфларимизгача истило этиб, бутун тирикчилигимизга сорилган ва бизни инқирозга ва тахлика ва жаҳаннамга юмалататургон тўй ва аза исломдаги икки қаттол душманни дерман” (маҳмудхўжа беҳбудий. -танланган асарлар. -т.: “маънавият”, 1997 . б.145). миллатпарвар бобомиз маҳмудхўжа беҳбудий ,,бизни кемиргувчи иллатлар“ маколасида дабдабали тўй-маъракалар, ортикча расм - русумлар ва уларга сарфланадиган харажатларга батафсил тўхталган: “ бизга лозим тўй ва таъзияларни кичик қилиб ва ҳолимизгача харакатда бўлуб, келар замонамизни ўйлайлук. дин учун, масжид ва мактаб учун ақча, сарват, давлат, сомон (бойлик) керакдур. тўй ва таъзияга қилинатурғон оқчаларимизни биз, туронийлар, илм ва дин йўлида сарф этсак, анқариб (қисқа фурсатда) еврупоийлардек тараққий этармиз ва ўзимиз-да, динимиз-да обрўй ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбек тўй маъракаларини замонавий ўтказиш истиқлол даври талаби"

1546875057_73642.doc ўзбек тўй маъракаларини замонавий ўтказиш истиқлол давр талаби режа: 1. тарихий манбаларда тўй-маъракаларни ўтказиш хусусида. 2. ўзбекистон тараққиётининг янги босқичида тўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар, марҳумлар хотирасига бағишланган тадбирлар ўтказилишини тартибга солиш устувор вазифа. 3. тўй-маъракаларни ўтказиш бўйича баъзи амалий тавсиялар. тарихдан маълумки, бундан минглаб йиллар бурун ҳам инсонлар қаерда бўлмасинлар, маълум урф-одат ва анъаналарга амал қилишган, ўз яхши ва ёмон кунларини ҳар хил расм-русумлар орқали ифода этишган. булар орасида мукаммаллари ҳам, бугунги кун нуқтаи назаридан мантиқсизлари ҳам мавжуд. асрлар давомида юртимиз тарихида кўп ўзгаришлар ва эврилишлар содир бўлди. тузум ва даврлар ўзгарди, аммо, тўй-маъракаларни...

Формат DOC, 102,0 КБ. Чтобы скачать "ўзбек тўй маъракаларини замонавий ўтказиш истиқлол даври талаби", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбек тўй маъракаларини замонав… DOC Бесплатная загрузка Telegram