tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi

PPTX 12 pages 4.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi fransuz marifatchisi valentin gayui deni didroning “ko`zi ojizlar to`g‟risidagi maktublar” asarini o`qiydi va fransiyadagi ko`zi ojizlarning g‟arib ahvolidan ta‟sirlanadi. valentin gayui garchi ko`zi ojiz bo`lmasada, ko`zi ojizlar uchun maxsus maktab ochish fikriga kelgan eng birinchi odam edi. gayui ko`zi ojizlarni, ularning yashash turmushini, harakatlanish usullarini uzoq vaqt kuzatdi. 1771-yilda parijdagi yarmarkada gayui uni hayratga solgan voqeaning guvohi boʻldi. oʻnga yaqin koʻzi ojiz musiqachilar tomoshabinlar oldida chiqish qilishdi. kuzatuvchi gayui musiqachilardan biri pul yig„ayotganda tangalarni teginish orqali qo`l barmoqlari yordamida g„ayrioddiy epchillik bilan ajratib turishini payqadi. keyin gayuida “koʻrlarni savodxonlikka oʻrgatishning amaliy usullarini yaratish uchun ularga nisbatan g„ayrioddiy nozik sezgi tuyg„usidan foydalanish mumkinmi?” degan fikr paydo boʻldi. valentin gayui 1784-yilda hukumat va biror xayriya tashkiloti yordamisiz o`z puliga o`z uyida maktab ochdi va uning birinchi o`quvchisi cherkovda uchratgani fransua-de lazyuer ismli bolakay bo`ldi. so`ng maktabga fransuaning yana 11 nafar qarovchisiz qolgan tengdoshlari kelishdi. …

2 / 12

yyorlashga mo`ljallangan maxsus asbob va qoliplar o`ylab topdi. rossiyaning san-peterburg shahrida birinchilardan bo`lib xix asrning 70-yillarida sistematik ravishda ko`zi ojiz bolalarni o`qitishga e`tibor qaratilgan. ko`zi ojiz bolalarni o`qitishning ilk tajribasi xix asrning boshidayoq boshlangan. fransuz tiflopedagogi valentin gayui ishtiroki hamda bevosita sayi-harakatlari natijasida 1807-yil peterburg shahrida ko`zi ojiz bolalar uchun maktab ochiladi. yekaterina ii davridagi qulchilik monarxiyasida valter va d.didro ideyalari, ya`ni nogiron bolaga mehr ko`rsatish, uni bepul o`qitish kabi g`oyalar xalq ta`limi muassasalarida, xususan, ko`zi ojizlar maktabida tatbiq etilishining iloji bo`lmagani uchun1817-yili v. gayui ochgan maktab yopildi. rossiyada kapitalizm tuzumi rivojlanishi bilan qulchilik bekor qilinadi. xix asrning 70-yillarida xalq ta`limida referendumlar boshlanib, tizimli ravishda ko`zi ojiz bolalarni o`qitish boshlanildi, rossiyada g`arbiy yevropa va shimoliy amerikadan farqli o`laroq ko`zi ojiz bolalarni o`qitish homiylar orqali amalga oshirilgan. ko`zi ojiz bolalar bilim yurtlarida o`qitish yagona o`quv reja va dastur asosida olib borilgan. bunday o`qitish mahalliy tiflopedagoglar tomonidan ijobiy baholaniladi. lekin tashqaridan turib …

3 / 12

ajoyib insonlar toifasidan edilar. internat-maktabning oyoqqa turishi va tarkib topish davri bo`lgan bu yillar, eng og`ir yillar edi. maktabni ta`sis etuvchilar bolalarni qabul qilish haqida e`lonlar berish va ota-onalar o`rtasida tushuntirish ishlarini olib borishlari uchun toshkentdan krosnovadek shahrigacha bo`lgan masofada faoliyat ko`rsatishlariga to`g`ri kelgandi. 1929-yil davlat arbobi yo`ldosh oxunboboyevning bevosita ishtirokida maktabdagi ko`zi ojiz va eshitishida nuqsoni bo`lgan bolalarni ajratib o`qitish tashkil qilingan. demak, 95 yildan buyon mamlakatimizda ko`zi ojiz bolalarga savod o`rgatib kelinmoqda. yurtimizda bugungi kunda ko`zi ojiz bolalarga ixtisoslashtirilgan “nurli maskan” maktab-internatlari 17tani tashkil etadi va ularda tahsil olayotgan o`quvchilar 3500dan ortiq metodika: “sensor rivojlantirish va ko‘rgazmali–amaliy ta’lim” metodi maqsadi: ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning idrok, tasavvur va tafakkurini rivojlantirish, shakl, rang, hajmni sezish orqali atrof-muhit haqida to‘liqroq tasavvur hosil qilish. mazmuni: o‘qituvchi bolaga turli shakl, rang va materialdagi buyumlarni (masalan, yog‘ochli konstruktorlar, plastilin, mozaika, geometrik shakllar) beradi. bola bu buyumlarni qo‘llari bilan ushlab, farqlarini his qiladi, o‘xshashlik va …

4 / 12

relyefli yoki hajmli buyumlarni beradi. bola ularni qo‘li bilan ushlab, shaklini aniqlaydi va farqlarini aytadi. masalan: “bu yumaloq, demak doira.” “burchaklari bor, bu kvadrat.” “uchta burchagi bor, bu uchburchak.” natijasi: 🔹 bolaning teginish, idrok va fazoviy tasavvuri rivojlanadi. 🔹 predmetlarni shakli orqali ajrata olish ko‘nikmasi mustahkamlanadi. 🔹 nutqiy faollik ortadi (bola o‘zi topgan shaklni so‘z bilan ifodalaydi). 🍎 metodika: “ta’m va shakl orqali mevalarni tanish” metodi maqsadi: ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalarda sezgi organlari (ta’m bilish, hid bilish, qo‘l bilan ushlab ko‘rish) orqali idrokni rivojlantirish, predmetlarni ajrata olish, nutq va tafakkur faoliyatini faollashtirish. mazmuni:o‘qituvchi 5 xil meva (masalan: olma, banan, nok, apelsin, anor)ni tayyorlaydi. bola ko‘zini yumadi yoki ko‘rishda nuqsoni tufayli mevalarni ko‘rmaydi. u mevalarni ushlab, hidlab va tatib ko‘radi. so‘ng u ta’mi, shakli va hidi orqali qaysi meva ekanligini aniqlaydi. o‘qituvchi bolaning javobini eshitib, to‘g‘ri yoki noto‘g‘riligini aytadi, so‘ng meva haqida qisqa ma’lumot beradi. vositalar: 5 xil tabiiy meva (olma, …

5 / 12

). mustaqil tasvirlash yoki modellashtirish. natija: bola atrofdagi predmetlarni qo‘l sezgisi orqali aniqlay oladi, nutqida “yumaloq”, “qattiq”, “silliq” kabi sifatlarni to‘g‘ri ishlatishni o‘rganadi. eshituv asosidagi farqlash” metodi maqsadi: ko‘zi ojiz bolalarda eshituv xotirasini, ovozlar manbasini aniqlash va eshitish differensiasiyasini rivojlantirish. mazmuni: bola turli tovushlarni eshitadi (tabiat tovushi, musiqa, inson ovozi, predmet tovushi) va ularning manbasini farqlashga o‘rgatiladi. bosqichlari: oddiy tovushlarni farqlash (eshik yopilishi, soat chalinishi). inson va predmet tovushlarini solishtirish. musiqa asboblari tovushlarini ajratish. ovoz manbasini aniqlash (chap, o‘ng, old, orqa tomondan). natija:bola eshituv orqali fazoviy yo‘nalishni anglay oladi, atrofdagi tovushlardan foydalangan holda orientatsiya qobiliyatini rivojlantiradi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi"

tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi fransuz marifatchisi valentin gayui deni didroning “ko`zi ojizlar to`g‟risidagi maktublar” asarini o`qiydi va fransiyadagi ko`zi ojizlarning g‟arib ahvolidan ta‟sirlanadi. valentin gayui garchi ko`zi ojiz bo`lmasada, ko`zi ojizlar uchun maxsus maktab ochish fikriga kelgan eng birinchi odam edi. gayui ko`zi ojizlarni, ularning yashash turmushini, harakatlanish usullarini uzoq vaqt kuzatdi. 1771-yilda parijdagi yarmarkada gayui uni hayratga solgan voqeaning guvohi boʻldi. oʻnga yaqin koʻzi ojiz musiqachilar tomoshabinlar oldida chiqish qilishdi. kuzatuvchi gayui musiqachilardan biri pul yig„ayotganda tangalarni teginish orqali qo`l barmoqlari yordamida g„ayrioddiy epchillik bilan ajratib turishini pay...

This file contains 12 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "tiflopedagogikaga fanining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: tiflopedagogikaga fanining rivo… PPTX 12 pages Free download Telegram