borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi

PPTX 19 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

1-mavzu: falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli 4-mavzu: borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi reja: 1. borliq tushunchasining taxlili. falsafa tarixida borliq muammosi, borliqning shakllari. 2. substansiya va materiya tushunchasining mohiyati. makon va vaqt tushunchalarining mazmuni. 3. falsafa tarixida rivojlanish haqidagi qarashlar 4. qonun tushunchasi. qonunlarning turlari, falsafa qonunlari va kategoriyalari. borliq falsafa predmeti sifatida. falsafada borliq, mavjudlik sohasini o’rganuvchi fan bu – ontologiya hisoblanadi. «ontologiya» atamasi yunoncha ontos – borliq, logos – so‘z, ta’limot – ya’ni borliq haqidagi ta’limot degan ma’noni bildiradi. «ontologiya» atamasini birinchi bo’lib fanda nemis faylasufi r. goklenius fanga 1513-yil kiritgan, x. volf (1679—1754) oʻz xvii asrda qoʻllagan. atamlar tuzilishi atamlar barcha moddiy narsalarni tashkil etuvchi myda zarralar. inson aqlli jonzot sifatida shakllanish jarayonining ilk bosqichlaridayoq o‘z dunyoqarashining negizini tashkil etadigan muhim savollarga javob topish zaruriyati bilan to‘qnash keladi: «men kimman?» «meni qurshagan borliqning mohiyati nimada?» «borliq qanday va qayerdan paydo bo‘lgan?» «dunyoni nima yoki kim harakatlantiradi?» …

2 / 19

ifagor«hamma narsa sondir», degan xulosaga keladi va yerning sharsimon ekanligini birinchi bo‘lib ta’kidlaydi parmenid birinchi bo‘lib borliqni kategoriya sifatida tavsifladi va maxsus falsafiy tahlil predmetiga aylantirdi yunon olimi anaksimenning fikriga ko’ra hamma narsani havo boshqaradi demokrit va levkipp atomlarni muayyan modda sifatida tavsiflab, ularni «bo‘shliq» - yo‘qlikka zid o‘laroq, «to‘la» yoki «qattiq» borliq bilan tenglashtirgan ksenofan hamma narsa yer va suvdan vujudga keladi deb hisoblaydi geraklit fikricha ayni bir narsa mavjud va nomavjuddir platon nafaqat moddiy, balki ideal narsalar ham borliqqa ega ekanligini falsafa tarixida birinchi bo‘lib ko‘rsatib berdi 12 sharq mutafakkirlarini fikricha, borliq ibn sino fikricha borliqning asosi “vujudi vojib” ya’ni ollohdir. vujudi vojib bu birinchi mohiyat. uning mavjudligi sababini boshqa narsalardan qidirish noo‘rin. chunki birinchi sabab uning natijasi bo‘lgan xilma xil jarayonlarning mohiyatiga bog‘liq bo‘la olmaydi forobiyning fikricha borliq ikkiga bo‘linadi “vujudi vojib” barcha mavjud yoki paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan narsalarning birinchi sababi “vujudi mumkin” esa doimo o‘zgarishda, …

3 / 19

v (dekart) moddiy ma’naviy plyuralizm «plyuralizm» (lot. – ko‘plik, ko‘p xillik, ko‘p sonlik) dunyoning negizida ikkita emas, balki undan ko‘proq mohiyat borligini tan oluvchi ta’limot.(leybnes monadalari) 15 materiyaning uch tarkibiy darajasi mikrodunyo «...dan tashkil topadi» tamoyili amal qilmaydigan atomlar va elementar zarralar dunyosi megadunyo koinot dunyosi (sayyoralar, yulduzlar komplekslari, galaktikalar, megagalaktikalar) makrodunyo barqaror shakllar va insonga mos kattaliklar dunyosi (unga molekulalarning krisstallashgan komplekslari, organizmlar, organizmlarning hamjamiyatlari ham kiradi) makonning uch o‘lchovligi. vaqtning bir o‘lchovligi. o‘tmishdan kelajakka qarab oqishi uzunlik kenglik balandlik qonun – tizimning elementlari o‘rtasidagi umumiy va invariant aloqa. voqelik qonunlari bizning ongimizdan, biz ularni bilish-bilmasligimizdan qat’iy nazar mavjud va amal qiladi. fan qonunlari odamlar tomonidan anglab yetilgan voqelik qonunlarining ongimizdagi in’ikosi hisoblanadi. falsafa qonunlari o‘zida voqelik va fan qonunlarini mujassamlashtirib, tabiat va jamiyatdagi o‘zaro aloqadorlikni ifodalaydi. falsafa qonunlari (dialektika qonunlari): qarama qarshilik birligi qonuni. miqdor o‘zgarishlarining sifat o‘zgarishlariga o‘tishi qonuni. inkorni-inkor. falsafa kategoriyalari yakkalik, xususiylik va umumiylik. mohiyat …

4 / 19

borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi - Page 4

5 / 19

borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi" haqida

1-mavzu: falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli 4-mavzu: borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi reja: 1. borliq tushunchasining taxlili. falsafa tarixida borliq muammosi, borliqning shakllari. 2. substansiya va materiya tushunchasining mohiyati. makon va vaqt tushunchalarining mazmuni. 3. falsafa tarixida rivojlanish haqidagi qarashlar 4. qonun tushunchasi. qonunlarning turlari, falsafa qonunlari va kategoriyalari. borliq falsafa predmeti sifatida. falsafada borliq, mavjudlik sohasini o’rganuvchi fan bu – ontologiya hisoblanadi. «ontologiya» atamasi yunoncha ontos – borliq, logos – so‘z, ta’limot – ya’ni borliq haqidagi ta’limot degan ma’noni bildiradi. «ontologiya» atamasini birinchi bo’lib fanda nemis faylasufi r. goklenius fanga 1513-yil kiritgan, x. volf (1679—1754) oʻz xvii as...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (1,1 MB). "borliq (ontologiya) va rivojlanish falsafasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: borliq (ontologiya) va rivojlan… PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram