шахс ва миллат. ватан туйғуси ва фуқаролик масъулияти

DOC 111.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1411288531_59167.doc шахс ва миллат. ватан туйғуси ва фуқаролик масъулияти режа: 1. шахснинг миллат олдидаги масъулияти. 2. тафаккур турлари ва маънавият. мантиқий тафаккур. 3. билим турлари ҳақида 4. маънавият ва фалсафа. “қачон халқ бўласан, эй сен, оломон!” деб ҳайқирган эди ичи куйиб кетган шоир халқимиз мажбурий манқуртлаштирилган бир даврда. элат миллат бўлиши учун, мавҳум қиёфали “оломон” асл маънодаги “халқ”қа (“будун”га) айланиши учун, аввало ушбу мамлакатнинг ҳар бир фуқароси шахсга, мустақил маънавият эгасига айланиши керак. ватансиз шахс бўлмаганидек, инсон шахс бўлиб етишмагунча, элат миллатга, оломон халққа айланмайди. шу сабабли миллат ҳақида гапиришдан аввал шахс ким деган саволга дастлабки жавобларни излаш зарур бўлди. маънавият инсон руҳидаги борлиқ ҳақиқати билан уйғунлик экан, демак, биргина шахс миллат ҳақида ўйлай бошласа – миллатнинг шакллана бошлагани шудир. билка хоқон, култегинлар руҳидан нималар кечгани бугун бизга йўллуғ тигин тошга битиб қолдирган ёзувлардан маълум. миллатнинг улуғ шоири “турк будуни”нинг тақдири ҳақида дилдан куюниб, авлодларга васият қолдиргани миллатнинг ўша даврлардан …
2
казилиши учун бош омил миллатнинг сиёсий ва иқтисодий мустақиллигидир. миллатнинг йўлбошчилари - унинг сиёсий, иқтисодий, маънавий соҳадаги етакчилари руҳиятида уйғун баркамоллик, ватан ва халқ олдидаги масъулият ҳисси қай даражада эканлиги ҳам кўп нарсани белгилайди. миллатнинг ўзлигини таниши унинг умумбашарий миқёсда ўз ўрнини, мақом ва мавқеини, бурч ва масъулиятини қанчалик англаб етиши билан боғлиқ. ҳар бир шахснинг, элат ва миллатнинг ҳақ олдида масъулияти бордир, умумбашарий миқёсда вазифаси ва мақоми мавжуддир. миллат ўзлигини англаб етмаган бўлса, у ҳали миллат эмас, маънавий таназзулга юз тутса, миллат сифатида ўзлигини бой бера бошлайди. маънавият дунёсида яратувчилик учун эрк лозим. қулликдан, қарамликдан озод бўлиш руҳ эркинлигидан бошланади. руҳ эркинлиги эса ўзликни англашдан келиб чиқади. инсон том маъноси билан шахс аталмоғи учун мустақил маънавиятга, яъни ўзи эркин белгилаб олган мустақил камолот йўлига эга бўлмоғи керак. аммо шу билан бирга дунёда ҳеч бир инсон ёлғиз ўзи мавжуд эмаслиги ҳам ҳақиқат. у табиат билан, ўзга инсонлар билан, борлиқ ҳақиқати …
3
тушади. хонадон ва қўрғонлар маҳалла ва мавзеларни, улар ўз навбатида катта бир шаҳарни ташкил қилганидек, турли шахслар маънавияти ўзаро уюшиб муайян тоифалар маънавиятини, булар охир бориб миллат маънавий дунёсини ташкил этади. давлат ва миллат тушунчалари бир-бири билан боғлиқ. буни ҳамма билади. аммо ҳеч бир давлатда ягона миллат яшамайди. шу сабабли давлат ва миллатнинг ўзаро боғлиқлиги доимий нисбийдир. шу нисбийликда давлат мустақиллиги кўпроқ иқтисодий омил билан, миллат мустақиллиги маънавий омил билан туташдир. мустақил маънавият миллат мустақиллигини, мустақил иқтисод эса давлат мустақиллигини таъмин этувчи кучдир. миллат маънавияти бир кунда, бир йилда, ҳатто бир асрда ҳам тугал яралмайди, тугал йўқ бўлиши ҳам қийин. агар алоҳида фавқулодда чоралар кўрилмаса. шу сабабли сиёсий мустақилликнинг бой берилиши бирданига миллатнинг йўқ бўлишига олиб келмайди. аммо шундай хавф мавжуд, муайян шароитларда баъзан ўта жиддий хавф туғилиши бегумон. ўзбек миллати кейинги бир асрдан ошиқ вақт ичида худди шундай жиддий хатар тазйиқида яшади. яратганга беадад шукурлар бўлсинки, ушбу таҳлика бошимиздан …
4
маданияти бўлиб келган, ҳирот ва хамадон, бағдод ва бухоро, миср ва кошғар, булғор ва хоразм илм ва маданиятда бир-бирларидан айру яшамаганлар. узоқ испаниядан шарқий туркистонгача, волга бўйи ўлкаларидан шимолий ҳиндистон диёригача турли халқ ва элатлар ягона маънавият оламидан баҳраманд бўлганлар. ўзбек миллий маънавияти ҳудудсиз уммонга туташган бир баҳрдир. хоразмда туркий салтанат бўлмиш хоразмшоҳлар саройида хизмат қилган рашидиддин ватвот ўзининг xii асрда ёзилган “хадойиқ ас-сеҳр фи-дақоиқ аш-шеър” (шеърият назокатларининг сеҳри боғлари) асарида шеърий санъат ҳақида гапириб, аввал қуръондан ва расулуллоҳ ҳадисларидан, сўнг машҳур араб шоирларидан, шундан кейингина форс шеъриятидан намуналар келтиради. алишер навоий эса ўз устоз ва салафлари қаторида лутфий ва насимийлар билан бир қаторда саноий ва низомий, саъдий ва амир хусрав, мавлавий ва аттор, хофиз ва жомийларни тенг ёд этади. тасаввуфнинг тариқатлари ҳақида ёзганда туркистонлик яссавия ва нақшбандия билан бир қаторда ҳиндистонлик чиштия тариқати намояндаларини ҳам бирма-бир тилга олиб ўтади, қадим юноннинг буюк ҳакимларини қуръонда қайд этилган пайғамбарлар билан бир …
5
маслик лозим. хуллас, ўзбекнинг миллий маънавияти неча минг йиллик тарих ва мураккаб тақдирга эга бўлган, турли халқ ва минтақа маданиятларига эш бўлиб келган гўзал ва ранго-ранг дунё бўлиб, унинг таркибидан не-не буюк шахсларнинг маънавият оламлари жой олган. яна бир ҳақиқатни унутмайлик. анъанага кўра қадимдан мовароуннаҳрда турли сиёсий-ҳудудий бирликлар (давлатлар) доимо кўпмиллатли бўлган. аввал турон, кейинча туркистон аталган ўлкада фақат туркий қавмлар эмас, турли эроний тилларда гаплашувчи қабилалар, юнонлар, ҳиндлар, араблар, мўғуллар ва ҳоказо халқларнинг вакиллари истиқомат қилиб келишган. минтақамиз халқлари доимо ўзаро ҳурмат-эҳтиром билан тинч-тотувлик, иттифоқликда яшаб келишган, ўзаро келин олиб, қиз беришган. сиёсий ҳокимият учун кураш фақат сулолалар аро мавжуд бўлиб, миллий зиддиятлар бизнинг халқларимиз учун умуман бегона бўлган. бу анъана бугун ҳам биз учун қадрли бўлиб, давлатимиз сиёсатида ўз аксини топмоқда. ватан хавфсизлигини кенг маънода тушуниш, унга таҳдид этиши мумкин бўлган асосий хавфлар ва уларни бартараф этиш йўллари президентимизнинг янги китобида мукаммал таҳлил этиб берилган. бугунги мустақил ўзбекистон …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шахс ва миллат. ватан туйғуси ва фуқаролик масъулияти"

1411288531_59167.doc шахс ва миллат. ватан туйғуси ва фуқаролик масъулияти режа: 1. шахснинг миллат олдидаги масъулияти. 2. тафаккур турлари ва маънавият. мантиқий тафаккур. 3. билим турлари ҳақида 4. маънавият ва фалсафа. “қачон халқ бўласан, эй сен, оломон!” деб ҳайқирган эди ичи куйиб кетган шоир халқимиз мажбурий манқуртлаштирилган бир даврда. элат миллат бўлиши учун, мавҳум қиёфали “оломон” асл маънодаги “халқ”қа (“будун”га) айланиши учун, аввало ушбу мамлакатнинг ҳар бир фуқароси шахсга, мустақил маънавият эгасига айланиши керак. ватансиз шахс бўлмаганидек, инсон шахс бўлиб етишмагунча, элат миллатга, оломон халққа айланмайди. шу сабабли миллат ҳақида гапиришдан аввал шахс ким деган саволга дастлабки жавобларни излаш зарур бўлди. маънавият инсон руҳидаги борлиқ ҳақиқати билан уйғунли...

DOC format, 111.5 KB. To download "шахс ва миллат. ватан туйғуси ва фуқаролик масъулияти", click the Telegram button on the left.